Ngày thứ nhất đã qua, bây giờ Quý vị còn 9 ngày nữa để tu tập, tu tập thật chăm chỉ để thu lượm được kết quả tốt đẹp nhất của những ngày lưu lại nơi đây. Ta phải tu tập thật chăm chỉ, cần mẫn, nhiệt tâm, kiên nhẫn nhưng bền bỉ và liên tục. Chính sự luyện tập chăm chỉ sẽ mang lại những kết quả tốt đẹp nhất trong những ngày lưu lại nơi đây. Không gì khác ngoài sự luyện tập chăm chỉ của chính mình.Từ 4h (4h30) sáng đến 9h (9h30) tối, Quý vị phải luôn tu tập cần mẫn, liên tục không ngừng.

https://www.youtube.com/watch?v=S8b9dNXSLzM&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=1

Dĩ nhiên, vào mỗi buổi tối, khoảng 1h – 1h30, sẽ có những buổi giảng pháp. Ta phải hiểu rằng các buổi giảng này không phải là bất cứ loại tiêu khiển trí thức nào. Các bài giảng này giúp ta hiểu phương pháp Thiền là gì và cần phải tu tập như thế nào. Nếu không hiểu biết về phương pháp Thiền, ta có thể tu tập rất chăm chỉ, nhiệt tâm nhưng không đúng cách. Nếu tu tập không đúng cách, ta không thể mong được kết quả tốt đẹp mà mọi người đạt được nhờ thực hành phương pháp Thiền này. Do đó, những bài giảng pháp buổi tối giúp mình biết tu tập như thế nào, rồi từ đó tu tập một cách thích hợp.

Thiền Ānāpāna (Quan sát hơi thở)

Ta đã bắt đầu việc tu tập của mình bằng cách quan sát hơi thở (hơi thở vào, hơi thở ra). Khi hơi thở vào một cách tự nhiên, khi hơi thở ra một cách tự nhiên. Đây không phải là bài thể dục tập thở. Vì vậy, ta không kiểm soát hơi thở của mình, không cần phải điều hòa hơi thở. Đây không phải là phương pháp Thiền cần thiết điều hòa hơi thở. Mọi phương pháp Thiền đều có tính đặc thù, đặc trưng riêng. Ở đây, chúng ta không chỉ trích các phương pháp Thiền khác nhưng phải hiểu rằng chúng ta đến đây để hiểu phương pháp Thiền này một cách công bằng. Chúng ta đến đây để đánh giá phương pháp Thiền này một cách trọn vẹn. Quý vị phải hiểu nét đặc trưng, đặc biệt của phương pháp Thiền này và hãy theo đúng đặc điểm đó mà tu tập đúng y như phương pháp này đòi hỏi, đừng cố điều hòa hơi thở, cứ để hơi thở tự nhiên. Nếu hơi thở sâu, ta biết rõ hơi thở ấy sâu, nếu hơi thở cạn, ta biết rõ hơi thở ấy cạn. Nếu hơi thở ấy qua mũi bên trái, ta biết rõ hơi thở ấy qua mũi bên trái. Nếu hơi thở ấy qua mũi bên phải, ta biết rõ hơi thở ấy qua mũi bên phải.

Nếu hơi thở ấy qua cả 2 ống mũi cùng một lúc, ta biết rõ hơi thở ấy qua cả 2 ống mũi ấy cùng một lúc. Chỉ có thế thôi, đừng xen vào luồng hơi thở tự nhiên, hãy để thiên nhiên đóng vai trò của nó. Vai trò của mình chỉ là quan sát mà thôi, quan sát thực tại đúng như thật, chứ không phải như ý mình muốn. Chỉ quan sát thực tại đúng như nó đang hiện hữu. Đây là điểm đặc trưng của phương pháp Thiền này. Ta bắt đầu bằng cách quan sát hơi thở đúng như thực tế, hơi thở đơn thuần, chỉ hơi thở không thôi, không gì ngoài hơi thở.

Qua kinh nghiệm của hàng ngàn Thiền sinh, tôi biết ngày đầu quả là một ngày khó khăn. Một số người than đau ở chân, ở lưng hay nhức đầu, khó chịu chỗ này hay khó chịu chỗ kia. Đây là điều tự nhiên. Nguyên nhân căn bản là thân và tâm của mình đã trở thành tù nhân của thói quen trong cuộc sống của chính mình. Bây giờ, Quý vị đang làm những điều chúng không quen, nên chúng bắt đầu nổi giận, bắt đầu phản kháng.

Thân bắt đầu phản kháng, tôi không thích cái này. Tâm bắt đầu phản kháng, tôi không thích cái này. Quý vị cảm thấy khó chịu như vậy là chuyện tự nhiên. Đó là một lý do, nhưng chỉ là một lý do nhỏ. Nguyên nhân chính của sự khó chịu là do chính phương pháp Thiền này và Quý vị tập đúng như phương pháp Thiền đòi hỏi. Những khó khăn, khó chịu, bất tịnh bắt đầu hiện ra. Vì Quý vị bắt đầu quan sát hơi thở tự nhiên, hơi thở bình thường, hơi thở không thôi, không gì ngoài hơi thở.

Bài viết trích từ Pháp thoại khoá thiền Vipassana 10 ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY.

Ý nghĩa của việc quan sát hơi thở

Có nhiều phương pháp Thiền mà ngoài việc nhận biết rõ ràng về hơi thở, ta được yêu cầu phải đọc thầm một chữ nào đó. Ta tụng niệm một chữ, một lời chú, một câu… và tiếp tục lặp đi, lặp lại trong tâm, đọc thầm trong tâm. Như thế, cũng có lợi đấy. Qua kinh nghiệm bản thân, vì tôi cũng đã trải qua tiến trình này, đã nghe từ nhiều người cũng thấy điều này và tôi chấp nhận là đúng.

https://www.youtube.com/watch?v=q1CNd8R_eCs&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=2

Nếu thêm một lời nào đó, bất cứ lời nào lặp đi, lặp lại cùng với sự ý thức về hơi thở, tâm sẽ được an tĩnh và tập trung dễ dàng. Tương tự như thế, có nhiều phương pháp Thiền, ngoài việc ý thức về hơi thở, Thiền sinh được yêu cầu phải hình dung một hình ảnh, hình dáng của Vị thần này, nữ thần kia, của giáo chủ tôn giáo này hay tôn giáo kia, người mà mình rất tôn kính. Ta tiếp tục tưởng tượng hình ảnh, hình dáng ấy và thấy rằng tâm mình được tập trung một cách dễ dàng. Mọi sự khó chịu sẽ biến đi, qua đi, tâm đang tĩnh lặng dần, tâm càng lúc càng trở nên yên tĩnh, tâm càng lúc càng được định hơn.

Đã biết như thế từ kinh nghiệm bản thân và của người khác, tuy nhiên, tôi vẫn nói, đừng dùng bất cứ lời tụng niệm nào, sự tưởng tượng nào mà chỉ quan sát hơi thở, hơi thở đơn thuần, không gì ngoài hơi thở. Tại sao thế? Phải có lý do chính đáng để không tụng niệm, không quán tưởng. Có nhiều lý do chính đáng để biết tại sao chúng ta không nên làm như thế. Để hiểu tại sao, trước hết, ta cần làm sáng tỏ điều này, mục đích của phương pháp Thiền này là gì? Mục tiêu là gì?

Nếu mục tiêu của phương pháp Thiền này là để định tâm, để an tĩnh cái tâm vọng động thì chắc chắn là ta nên tụng niệm hay hình dung, tưởng tượng, không có gì sai trái cả. Nhưng đối với phương pháp Thiền này, sự định tâm, an tĩnh tâm chỉ là một sự hỗ trợ, một phương tiện, đây không phải là mục đích cuối cùng.

Mục đích cuối cùng là sự thanh lọc tâm, không những chỉ ở bề mặt mà còn thanh lọc tâm ở tầng lớp sâu thẩm nhất ở tận gốc rễ để thay đổi khuôn mẫu hành xử, vốn luôn dao động, dao động không ngừng. Trong cuộc sống, điều không mong muốn cứ xảy ra, những sự việc ta không muốn cứ tiếp tục tái diễn. Ta bắt đầu thắt các nút rối, tạo thêm căng thẳng cho mình, ta bắt đầu tạo ra những phản ứng tiêu cực. Trong cuộc sống, điều ta mong muốn lại xảy ra. Khi gặp phải trở ngại nào đó, ta lại bắt đầu thắt các nút rối, lại tạo thêm căng thẳng. Ta bắt đầu phát sinh những phản ứng tiêu cực, giận dữ, oán ghét, ác ý, thù hận… Ta thắt các nút rối, luôn luôn thắt các nút rối. Con người trở thành một đống những nút rối, những nút thắt hầu như không thể tháo gỡ được, đầy căng thẳng.

Toàn thể cơ cấu thân xác đầy căng thẳng, toàn thể cơ cấu tinh thần đầy căng thẳng. Đôi khi ở bề ngoài, Quý vị có thể cố giảm bớt căng thẳng, cố thư giãn cơ thể, thư giãn tinh thần, có ích đấy. Nhưng Quý vị không bao giờ biết rằng ở tận đáy lòng luôn luôn có sự căng thẳng, có sự dao động không ngừng xảy ra. Bởi vì sự thắt buộc các nút rối này không ngừng xảy ra, vì sự phát sinh các phản ứng tiêu cực không ngừng diễn ra. Điều này làm cho ta vô cùng khốn khổ, làm sao để thoát ra khỏi nỗi khổ này?

Mục đích của phương pháp thiền Ānāpāna

Phương pháp Thiền này giúp chúng ta đi đến tận bề sâu của thực tại cơ cấu thân và tâm, cũng như chứng nghiệm được sự thật về cơ cấu ấy. Phương pháp Thiền này giúp cho ta hiểu ở mức độ thực nghiệm là: “Ở đâu và bằng cách nào, Quý vị đã phát sinh ra tiêu cực; ở đâu và bằng cách nào, Quý vị làm cho tiêu cực đó gia tăng bội phần”. Ta phải đến tận cội nguồn khổ đau của mình, chỉ có thế, mới thoát ra khỏi khuôn mẫu thói quen, nơi mà vì vô minh nên dù không muốn khổ, mình vẫn cứ bị khổ. Dù không muốn làm gia tăng nỗi khổ, nhưng mình vẫn cứ tiếp tục làm gia tăng khổ đau. Bởi vì ta không biết những gì đang xảy ra sâu tận bên trong. Phương pháp Thiền này sẽ giúp cho chúng ta biết điều đó. Mọi Thánh nhân, Hiền Nhân, Nhà tiên tri trong quá khứ điều nói: “Hãy tự biết mình, hãy tự biết mình”. Họ trở thành Thánh nhân, họ tự biết chính mình. Họ đã trải qua tiến trình khảo sát sự thật về chính họ. Hãy tự biết mình không những ở mức độ lý trí, nó không giúp ích được gì cả. Hãy tự biết mình ở mức độ thực sự, có nghĩa là ở mức độ thể nghiệm. Cái tôi nói: “Tôi, Tôi, Tôi”, này là cái gì? Cái cơ cấu thân xác vật chất này, cái cơ cấu tinh thần này, tổng hợp của cả hai, có phải đây là cái Tôi không?

Người ta tạo ra vô số ràng buộc vào cơ cấu thân xác này, vào cơ cấu tinh thần này bằng cách tự đồng hóa mình với nó, cho nó là Tôi, Tôi. Và khổ đau phát sinh, khi Quý vị đồng hóa mình với thể xác và tinh thần. Khi phát triển sự ràng buộc vào cái Tôi ấy, ta bắt đầu trở nên căng thẳng, bắt đầu thắt nút rối và khổ đau bắt đầu.

Chỉ chấp nhận điều này ở lý trí không thôi hay dù có chấp nhận nó vì lòng tin vào Bậc Giác Ngộ đã nói như vậy, cũng chẳng giải quyết được gì cả. Ta phải khảo sát trọn vẹn sự thật, thực tại nơi chính mình, ở mức độ thực nghiệm về tinh thần và vật chất từ bề mặt, bề ngoài ở mức độ thô thiển nhất, đi sâu dần, đến tầng lớp vi tế hơn, vi tế hơn, vi tế hơn, vi tế nhất.

Phương pháp Thiền này sẽ giúp thăm dò sự thật của toàn thể lĩnh vực vật thể, thăm dò sự thật của toàn thể lĩnh vực tinh thần ở mức độ thực nghiệm. Nếu muốn thực chứng chân lý ở mức độ thực nghiệm, ta phải chứng nghiệm ngay trên cơ cấu thân xác này, chứ không phải ở bên ngoài. Như vậy, phương pháp Thiền này sẽ giúp ta thăm dò thực tại trong phạm vi cơ cấu thân thể của chính mình. Và hơi thở sẽ là phương tiện rất quan trọng, hơi thở đơn thuần, chỉ hơi thở không thôi, đúng như hơi thở.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Trong khoá thiền này, tại sao không được tụng niệm, hình dung, tưởng tượng khi hành thiền Anapana?

Một lý do, tại sao chúng tôi không muốn Quý vị thực hành bất cứ sự tụng niệm nào, hình dung nào. Một lý do nhỏ thôi, dĩ nhiên, nhưng vẫn là lý do quan trọng. Khi niệm, Quý vị thường niệm một danh hiệu, danh hiệu của Vị thần này, nữ thần kia, giáo chủ tôn giáo này hay tôn giáo kia. Thế là mình có liên quan đến một giáo phái nào đó, tông phái nào đó. Phương pháp Thiền này muốn ta luyện tập ở mức độ sự thật chung cho tất cả.

https://www.youtube.com/watch?v=HvO0vHbiX2w&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=3

Toàn thể phương pháp Thiền này là chung cho tất cả, không có tính cách tông phái. Nếu dùng một hình ảnh, một hình ảnh tưởng tượng, một hình tượng, một hình dáng của Vị thần này, nữ thần kia, giáo chủ tôn giáo này hay tôn giáo kia là ta liên quan đến một tôn giáo có tổ chức nào đó, một tông phái nào đó. Cách này không thể áp dụng cho tất cả mọi người, chỉ những ai thuộc tôn giáo, tông phái đó mới luyện tập theo. Cách này không phải là chung cho tất cả. Phải hiểu rằng sự khổ đau của chúng ta là chung cho tất cả, căn bệnh là chung cho tất cả. Khi một người phát sinh ra điều bất thiện, giận dữ, ác ý, ham muốn, dục vọng, sợ hãi, ngã mạn, bất cứ phản ứng tiêu cực nào, người ấy trở nên căng thẳng, trở nên khốn khổ. Điều này xảy ra với mọi người.

Khi nổi cơn tức giận, ta có thể gán cho cơn giận nhãn hiệu nào? Cơn giận đã nổi lên, có phải đó là cơn giận Thiên Chúa giáo, cơn giận Do Thái giáo, cơn giận Ấn giáo, cơn giận Hồi giáo hay cơn giận Phật giáo,… Cơn giận của người Mỹ, của người Anh hay của người Nga… Cơn giận là cơn giận. Vì sự tiêu cực này, người ta phải chịu khổ đau. Một lần nữa, ta không thể gọi đây là khổ đau Ấn giáo hay khổ đau Hồi giáo, hay khổ đau Thiên Chúa giáo, hay khổ đau Do Thái giáo,… Khổ đau là khổ đau, là chung cho tất cả, căn bệnh là chung cho tất cả nên phương thuốc chữa trị phải là chung cho tất cả. Phương thuốc mang tính cách tông phái không thể giúp gì được. Vì thế, trong phương pháp Thiền này, điều kiện cần thiết rất quan trọng là từng bước trên con đường này, từ lúc bắt đầu cho đến khi đến đích cuối cùng, từng bước phải đi cùng với sự thật. Sự thật mà chính mình chứng nghiệm ở khoảnh khắc này.

Cứ thế, từng khoảnh khắc một, từng khoảnh khắc một, bất cứ sự thật nào tự biểu hiện trong phạm vi cơ thể mình, sự thật thuộc về cơ cấu thân xác này, cơ cấu tinh thần này, ta cứ tiếp tục quan sát, quan sát, quan sát. Điều này là chung cho tất cả, giống nhau với mọi người, rồi ta sẽ đạt đến đích cuối cùng. Đừng pha trộn kinh nghiệm của mình với bất cứ niềm tin nào, giáo điều nào, tông phái nào, triết lý nào, thuộc truyền thống này hay truyền thống kia, cho dù đúng đến thế nào, chân thực đến thế nào đi nữa.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Thực tại mà ta không chứng nghiệm được, không phải là thực tại của mình

Thực tại do Bậc Giác Ngộ như Đức Phật hay Chúa Giesu, hay Đấng Mohamet chứng nghiệm là thực tại của những Vị này chứ không phải của chính mình. Khi ta đi đến giai đoạn ấy và tự bản thân thực chứng được thì đến lúc ấy nó mới trở thành thực tại của mình. Vì vậy, nên tu tập với thực tại mà mình trực tiếp chứng nghiệm trong cơ cấu thân thể qua từng khoảnh khắc. Đó là hơi thở mà mình cảm nghiệm qua từng khoảnh khắc, đang thở vào, đây là thực tại của khoảnh khắc này, đang thở ra, đây là thực tại của khoảnh khắc này.

https://www.youtube.com/watch?v=aYSSDTE92JM&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=4

Nếu hơi thở ấy sâu, ta biết nó sâu, nếu hơi thở ấy cạn, ta biết nó nông. Như thế, hơi thở là đối tượng phổ quát chung cho mọi người, không phải là đối tượng mang tính cách tông phái. Ta không thể nói hơi thở đang đi vào là hơi thở Ấn giáo, Thiên Chúa giáo hay Hồi giáo, hay hơi thở của người Mỹ, của người Nga.

Hơi thở đang đi vào, đi ra, đối tượng hơi thở là thực tại chung cho mọi người.

Nếu tiếp tục tu tập với sự thật phổ quát, phương pháp Thiền này sẽ đưa ta đi từ sự thật bề ngoài, thật chắc đặc, nặng nề ở bề mặt. Từ ngày này sang ngày khác trong suốt 10 ngày ở đây, mỗi ngày bằng cách đâm thủng, xuyên thấu, phân chia ra, cắt rời ra, phân tán ra, làm tan rã ra, ta đang hướng tới thực tại vi tế hơn. Ngày này qua ngày khác, ta sẽ tiến từ thô thiển tới vi tế hơn và chắc chắn phương pháp Thiền này sẽ đưa ta tới giai đoạn có thể chứng nghiệm được sự thật vi tế nhất về thân và tâm ở mức độ kinh nghiệm, sự thật vi tế nhất về nội dung của tâm ở mức độ kinh nghiệm.

Rồi sẽ đến lúc, ta đã thăm dò hết lĩnh vực về thân và tâm, sẽ có thể vượt qua lĩnh vực đó và chứng nghiệm được những gì vượt ra ngoài thân và tâm. Không có lời nào có thể giải thích được điều này, cái đó cần phải được chứng kiến để thể nghiệm được. Đó là sự thật tối hậu. Toàn thể tiến trình là tiến trình làm cho ta nhận biết sự thật về chính mình, hãy tự biết mình, tiến trình nhận biết con người của mình trở thành tiến trình nhận biết về quy luật, về tự nhiên, về quy luật chung của vũ trụ. Rồi mình bắt đầu hiểu luật tự nhiên phổ quát khi chứng nghiệm sự thật bên trong bản thân. Luật tự nhiên chi phối toàn thể vũ trụ cả loài có tri giác và loài vô tri vô giác, áp dụng cho mọi người, mọi sự vật. Điều này trở nên rất rõ ràng.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Luật tự nhiên trừng phạt chúng ta ngay khi ta vi phạm luật

Bất cứ ai phạm luật sẽ bị trừng phạt tại chỗ và ngay lập tức. Khi ta bắt đầu sống tương thuận với luật ấy như luật ấy muốn ta sống, chính luật này bắt đầu tưởng thưởng chúng ta. Điều này trở nên rất rõ ràng khi ta khảo sát sự thật về chính bản thân mình, sự thật về thân, về tâm, về tổng hợp của cả hai, về sự tương quan của cả thân và tâm xảy ra trong từng khoảnh khắc. Khi tiếp tục quan sát sự thật này, quan sát như nó đang là, như phương pháp Thiền này muốn ta quan sát, quan sát một cách đúng đắn, không trộn lẫn bất cứ cái gì vào, mọi sự sẽ trở nên rất rõ ràng. Thiên nhiên sẽ bắt đầu tự hé mở, toàn thể quy luật tự nhiên sẽ bắt đầu tự hé mở. Sự thật về thế giới, về vũ trụ sẽ trở nên rất rõ ràng, quy luật của vũ trụ sẽ trở nên hết sức rõ ràng. Lúc ấy rất dễ dàng sống thuận với luật tự nhiên như luật ấy muốn ta sống.

https://www.youtube.com/watch?v=Oti62IpxKWM&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=5

Và cuộc đời sẽ tràn đầy hạnh phúc, an lạc, hòa hợp, không những chỉ ở bề mặt của tâm. Toàn thể con người thân và tâm, tổng hợp của cả hai sẽ tràn đầy an lạc, hòa hợp, hạnh phúc. Đó là mục tiêu của phương pháp Thiền này. Không phải trong 10 ngày, ta sẽ đạt được mục tiêu cuối cùng đó. Nhưng trong vòng 10 ngày này, ta sẽ am hiểu kỹ thuật, cách tu tập như thế nào, làm cách nào để khảo sát được thực tại, chứng nghiệm được trong từng khoảnh khắc nơi chính mình, đi từng bước,từng bước, luôn luôn từ thực tại thô thiển đến thực tại vi tế hơn, vi tế hơn nữa, mà không trộn lẫn bất cứ thứ gì khác với phương pháp Thiền này.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Hơi thở là một phương tiện rất quan trọng

Nếu ta pha trộn hơi thở với sự tụng niệm, sự hình dung như tôi đã nói, việc định tâm sẽ trở nên rất dễ dàng. Đúng thế, nhưng khi tâm được định bằng cách tụng niệm, hình dung thì ta sẽ quên mất hơi thở. Ta định được tâm và sẽ bắt đầu cảm thấy an lạc ở bề mặt của tâm, rồi toàn thể tiến trình thăm dò sự thật về bản thân mình từ bề mặt cho đến chiều sâu bị mất đi vì phương tiện hơi thở đã mất.

https://www.youtube.com/watch?v=r8oh0okfZ7g&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=8

Chỉ có hơi thở, hơi thở đơn thuần là phương tiện quan trọng giúp Quý vị đi sâu hơn. Vì thế, đừng bỏ quên phương tiện hơi thở ở giai đoạn này. Sau này, ta sẽ có thêm phương tiện giúp đi sâu hơi, còn bây giờ, hơi thở rất quan trọng, chỉ có hơi thở, hơi thở đơn thuần. Giả sử, ta muốn thăm dò sự thật về cơ thể của mình: “Ta biết gì về cơ thể của mình? Ta có thể đọc sách về sinh lý học, cơ thể học, có thể nhìn thấy hình minh họa”. Điều đó không có nghĩa là ta đã biết. Ta không biết ở mức độ thực nghiệm, cái mà ta biết ấy chỉ là kiến thức. Ở mức độ thực nghiệm, ta biết rất ít về cơ thể của mình. Ta biết vài điều về các cơ quan bên ngoài như chân, tay, mắt… chúng hoạt động như thế nào, có chức năng ra sao, chúng hoạt động theo ý muốn và mệnh lệnh của mình. Nếu ta muốn mở mắt, mắt sẽ mở, muốn nhắm mắt, mắt sẽ nhắm. Dơ tay, nhắc chân, bất cứ muốn làm gì, tay, chân các bộ phận bên ngoài này sẽ bắt đầu cử động. Nhưng các bộ phận bên trong thì sao? Tim, phổi, thận, gan… Chúng không làm theo ý muốn và mệnh lệnh của mình. Nếu ta ra lệnh cho tim mình ngừng đập, tim sẽ không ngừng đập. Nếu ta nói hãy đập chậm lại, nó không đập chậm lại. Nếu ta muốn nó đập nhanh hơn, nó không đập nhanh hơn. Ta không làm chủ được nó.

Bỏ các phận lớn trong cơ thể qua một bên, còn về toàn thể cơ cấu vật chất, cơ cấu thân thể, vật thể hữu hình thì sao? Cơ cấu ấy được tạo nên bởi các nguyên tử cực nhỏ, các vi tử và mỗi vi tử hoạt động này hay hoạt động kia. Lúc nào cũng có một cái gì đó đang xảy ra. Ta không biết được vì ta chưa chứng nghiệm được nó. Phương pháp Thiền này sẽ giúp ta chứng nghiệm được điều này. Nhưng ta sẽ không điều khiển hoạt động của vi tử được. Nó chỉ xảy ra một cách tự nhiên.Ta biết vài điều về cơ cấu thân xác này ở bề mặt, ở mức độ bên ngoài, nơi sự việc xảy ra một cách cố ý hay tự nhiên, nhưng không biết những gì xảy ra bên trong một cách tự nhiên. Chúng cứ xảy ra, ta không kiểm soát được chúng. Bậc Giác Ngộ giúp chúng ta đã tìm thấy một phương tiện, và bắt đầu chứng nghiệm thực tại trong phạm vi cơ cấu thân thể này, dụng cụ ấy là hơi thở.

Ví dụ, có người đang sống ở bên này bờ sông, vì sống ở đây nên đã biết ít nhiều về thực tại của bờ sông bên này. Có người khác vừa qua sông và đến bờ bên kia, trở về và khen bờ bên kia: “Ồ, tuyệt vời, tuyệt vời”. Và người đang sống ở bờ bên này cảm thấy muốn thưởng thức bờ sông bên kia, muốn tận mắt thấy nó. Nhưng người đó cứ ngồi bờ bên này, tay chấp lạy, nước mắt rơm rớm với giọng nghẹn ngào và bắt đầu cầu nguyện, ao ước và than khóc: “Hỡi bờ bên kia xin hãy đến đây, hỡi bờ bên kia xin hãy đến đây, ta muốn tận mắt thấy ngươi, ta muốn thưởng thức ngươi, ta không qua bên đó đâu, ngươi hãy đến đây”. Người này có thể cứ tiếp tục than khóc suốt đời, điều ước muốn đó sẽ không xảy ra, chuyện ấy không thể xảy ra. Cách duy nhất để thấy tận mắt bờ bên kia là rời bờ bên này, băng qua dòng sông và đến bờ bên kia. Đơn giản có thế thôi.

Chúng ta cần chiếc cầu nối bờ bên này với bờ bên kia, cần sự trợ giúp của chiếc cầu ấy để có thể thưởng thức và thấy tận mắt bờ bên kia. Hơi thở có tác dụng như chiếc cầu nối. Lĩnh vưc thuộc cơ cấu thân thể quen thuộc này của mình là hơi thở, được nối liền với lĩnh vực xa lạ nơi mọi sự đang xảy ra hoàn toàn tự nhiên. Hơi thở này nối liền hai lĩnh vực đó. Sự hô hấp là một hoạt động của cơ thể, vận hành theo hai cách cố ý và tự nhiên. Nếu muốn một hơi thở cố ý, hơi thở sâu, tất nhiên, Quý vị có hơi thở sâu. Nếu muốn có hơi thở cạn, Quý vị có thể có hơi thở cạn. Ngay cả khi muốn ngưng thở, Quý vị có thể ngưng thở khoảng nửa phút.

Và khi ta không ra lệnh hay sai khiến hơi thở, nó vẫn đi vào, đi ra một cách tự nhiên. Như thế, hơi thở hoạt động theo hai cách. Đó là lý do tại sao chúng ta lại dùng hơi thở. Và với sự trợ giúp của hơi thở, ta đi đến bờ bên kia của thực tại về cơ cấu thân xác này. Đây là điều ta bắt đầu làm.Trong 10 ngày này, thêm nhiều sự thật về cơ cấu thân xác này sẽ tự thể hiện. Chỉ khi nào chứng nghiệm được chúng, ta mới nên chấp nhận chúng, chứ không chấp nhận chúng vì lời giảng này, vì Thầy của mình đã nói như vậy, không phải vì Kinh điển nào đó đã nói như vậy, không phải vì các nhà khoa học đã nói như thế, không phải vì Đấng Giác Ngộ Đức Phật đã nói như thế, mà hãy chấp nhận bằng sự chứng nghiệm của chính mình, bằng kinh nghiệm của chính mình trong từng khoảnh khắc. Hơi thở sẽ giúp ta và chẳng bao lâu ta sẽ hiểu ra rằng hơi thở cũng giúp mình thăm dò lĩnh vực tinh thần. Mới đầu, hơi thở có vẻ như là hoạt động của cơ thể: “đi vào, đi ra”. Nhưng không sớm thì muộn, mình sẽ bắt đầu nhận biết rằng hơi thở có liên quan nhiều đến tâm, đến những bất tịnh trong tâm, những ô nhiễm và tiêu cực.

Khi tu tập, mình sẽ bắt đầu nhận ra rằng: “Khi tâm bắt đầu chìm đắm trong bất cứ điều tiêu cực nào, giận dữ, oán hận, ác ý, thù ghét, đam mê, sợ hãi, bất cứ điều nào; khi ấy sự hô hấp và hơi thở mất đi nhịp đập bình thường. Hơi thở không còn bình thường nữa,nó trở nên hơi nặng, hơi nhanh và khi điều tiêu cực ấy mất đi, Quý vị thấy rằng hơi thở của mình lại trở nên bình thường. Hơi thở liên hệ mật thiết đến tâm cũng như những tiêu cực trong tâm”. Thực tại này càng ngày càng trở nên rõ ràng hơn.

Ta tới đây để đến tận nguồn gốc của khó khăn,những khó khăn hàng ngày, có nghĩa là nguồn gốc của những điều tiêu cực. Ở lĩnh vực tinh thần, hơi thở sẽ giúp mình đi đến đáy sâu của vấn đề, nơi sự tiêu cực khởi sinh và cũng sẽ giúp ta thăm dò thực tại về tâm. Ở cấp độ vật chất, cả ngày ta chỉ quan sát hơi thở đi vào, đi ra, qua ống mũi bên trái, qua ống mũi bên phải, qua cả hai ống mũi, hơi thở sâu, nông hay như thế nào đi nữa. Ta chỉ quan sát nó, đó là sự quan sát sự thật về cơ cấu thân thể của mình. Tối nay và cả ngày mai, ta sẽ bắt đầu chứng nghiệm sự thật về cơ cấu thân thể ở cấp độ vi tế và sâu xa hơn một chút. Sự thật ấy luôn tồn tại ở đấy nhưng ta chưa bao giờ chứng nghiệm được. Bây giờ, ta sẽ bắt đầu thể nghiệm nó.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Khu vực quan sát là vùng tam giác nhỏ hẹp

Phải hiểu rằng, sự thăm dò ở giai đoạn này ở trong một khu vực nhỏ. Ta phải thăm dò thực tại trong giới hạn này, có đường đáy là môi trên bao trùm toàn thể khu vực hai ống mũi. Ta cứ tiếp tục chú ý đến cửa mũi, đường ống trong khoan mũi và ý thức hơi thở qua khu vực này. Nếu khu vực này nhỏ, ta sẽ nhận ra rằng vì tập chú tâm vào khu vực nhỏ hẹp hơn, tâm trở nên sắc bén hơn, tinh tế hơn và càng lúc càng nhạy cảm.

https://www.youtube.com/watch?v=_G1MgLY4AZA&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=6

Nó bắt đầu cảm nhận được những thực tại vi tế hơn. Nếu tập ở khu vực rộng lớn hơn, tâm sẽ không trở nên sắc bén dễ dàng như thế. Đó là lý do tại sao Bậc Giác Ngộ khuyên ta tập ở khu vực nhỏ hẹp. Sau một hay hai ngày, ta cũng sẽ thu hẹp khu vực này, khu vực ý thức càng nhỏ, chắc chắn tâm càng trở nên sắc bén hơn để cảm nhận thực tại vi tế hơn.

Tối nay và ngày mai, ta sẽ bắt đầu cảm nhận được. Có thể ngay ngày hôm nay, ta sẽ bắt đầu cảm nhận được sự xúc chạm của hơi thở, xúc chạm của hơi thở vào, hơi thở ra; ở bất cứ chỗ nào trong khu vực giới hạn này, không nhất thiết là phải xúc chạm khắp nơi trong khu vực ấy; bất cứ nơi nào ở bên trong mũi, hay ở vành ngoài cửa mũi, hay có thể ở khu vực phía dưới mũi, trên môi trên….

Ta chỉ cần ý thức nó thôi, không làm gì hết. Toàn thể phương pháp Thiền này là chỉ ý thức, chỉ ý thức. Nếu cảm nhận được sự xúc chạm, Quý vị ý thức được có sự xúc chạm. Nếu không cảm nhận được, không cảm thấy gì cả thì ta chỉ ý thức hơi thở đi vào, đi ra, nhưng chú trọng vào sự xúc chạm. Rồi ngày mốt, Quý vị sẽ nhận ra rằng mình sẽ bắt đầu cảm nhận được thực tại còn vi tế hơn, ngày sau đó, thực tại còn vi tế hơn nữa. Cứ như thế, ta sẽ đi từ thực tại thô thiển đến thực tại vi tế, vi tế hơn, vi tế nhất thuộc về thân xác hữu hình này và cũng thuộc về tâm thức.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Phóng tâm là một chướng ngại khi hành thiền

Hôm nay, không ai bảo Quý vị quan sát tâm mình, nhưng vô tình, ta đã quan sát tâm mình. Ta đã để ý thấy mình đang mang loại tâm gì. Ta được yêu cầu quan sát hơi thở, và mới quan sát chưa được hai hơi thở thì tâm đã phóng đi mất, tâm này đã đi chỗ nào khác. Và sau một lúc lâu, mình mới nhận thấy: “Ồ, tâm ta đã đi đâu mất rồi, tôi ở đây là để quan sát hơi thở mà tâm lại đi đâu mất rồi”. Một lần nữa, sau một hay hai hơi thở, tâm lại đi chỗ khác, rồi mình lại nhận biết được và mang nó trở về. Không những thế, khi thấy tâm cứ đi lang thang, chuyền thoăn thoắt nên ta cảm thấy bực bội: “Tôi đang mang loại tâm gì vậy? nó không thể làm được chuyện bình thường này, là chuyện mà chỉ quan sát mà thôi, nó không có gì để làm cả, sự hô hấp luôn có sẵn đó, đây không phải là sự tập thở”. Rồi vì thế, ta trở nên mệt mỏi.

https://www.youtube.com/watch?v=_0bNa6kFI9c&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=9

Hơi thở ra vào luôn có ở đó, việc của ta chỉ là quan sát. Hơi thở vẫn tiếp tục ra vào. Ta đang ngồi ở trên bờ sông, dòng sông đang chảy, điều phải làm là chỉ quan sát, nhưng tâm vẫn không làm được việc đơn giản này nên mình cảm thấy rất thất vọng, rồi sinh ra bực bội, khó chịu: “Ồ, không, không”. Như vậy, ta đang đi ngược lại với phương pháp Thiền. Đây là khuôn mẫu thói quen của chính tâm mình. Khi điều gì không muốn xảy ra, ta phản ứng lại bằng sự bực bội, khó chịu và tiêu cực. Đây là điều ta đã bắt đầu làm. Bây giờ, ta muốn tâm mình được an định và xem kìa nó không an định. Thế là, ta bắt đầu phản ứng: “Ồ, không, không”.

Phương pháp Thiền này muốn ta chấp nhận sự kiện là tâm đi lang thang, ngay giây phút này tâm đã đi lang thang. Hãy mỉm cười chấp nhận rằng tâm đã đi lang thang. Thì đã sao? Hơi thở vẫn còn đây, hãy trở lại với hơi thở. Chẳng bao lâu, mình sẽ sớm nhận ra rằng khi chấp nhận sự kiện là tâm sẽ đi lang thang, mình sẽ không phải kéo nó trở lại với hơi thở. Tâm sẽ tự trở lại, tâm sẽ tự động chú ý đến hơi thở. Ta chỉ chấp nhận sự kiện là tâm đi lang thang. Thế là đủ rồi, tâm sẽ quay trở lại với hơi thở. Như vậy, ta đã bắt đầu quan sát tâm mình, bản chất của tâm nó luôn đi lang thang. Thật là một cái tâm phóng túng, lang thang, vọng động. Một thực tại khác, nó đi lang thang tới chỗ nào: “Ồ, quá nhiều đối tượng!”.

Ta không được ghi vào nhật ký, không được phép giữ nhật ký ở đây. Nhưng cho dù được phép, không ai có thể ghi lại hết những chỗ tâm đã lang thang tới. Từng giây phút, tâm ở những chỗ nào đó trên trời hay một thế giới xa vời khác. Không thể ghi nhật ký nhưng nếu thật chú ý, Quý vị vẫn có thể thấy chỉ có hai lĩnh vực để tâm lang thang tới: lĩnh vực của ký ức trong quá khứ và lĩnh vực của tương lai. Một kỷ niệm sẽ khởi lên trong tâm, kỷ niệm này hay kỷ niệm kia, ở khoảnh khắc này là kỷ niệm này và sau đó là kỷ niệm khác. Ghi vài kỷ niệm: “Ồ, chuyện đó đã xảy ra như thế, người nào đó đã nhục mạ, mắng chửi tôi trong quá khứ. Vào lúc đó, tôi đã không biết phải đối phó như thế nào. Bây giờ, nếu người này nhục mạ tôi, người này tôi sẽ trả đũa như thế này”.

Và ta bắt đầu lạc bước vào tương lai, bị cuống hút vào tương lai. Bất ngờ một ý tưởng trong dĩ vãng đến, và ta bắt đầu trôi lăn vào quá khứ, rồi ta lại nhảy vào tương lai và tiếp tục bị cuống hút vào tương lai. Đó là khuôn mẫu thói quen của tâm, nó cứ chìm đắm vào quá khứ hay tương lai, nó không muốn sống với giây phút hiện tại. Người ta phải sống trong hiện tại, làm sao sống trong quá khứ vì quá khứ đã qua đi vĩnh viễn, ta không thể mang nó về và sống lại quá khứ cho dù trả hết tiền trên thế gian này. Không thể được, nó đã vĩnh viễn trôi qua. Và tương lai là tương lai, trừ khi nó trở thành hiện tại, ta cũng không thể sống trong tương lai mà phải sống trong hiện tại. Nhìn xem này, loại tâm nào không muốn sống trong hiện tại. Đó là lý do tại sao nó vọng động. Nó không biết nghệ thuật sống, mà toàn thể phương pháp Thiền này dạy cho Quý vị nghệ thuật sống. Đó là làm thế nào để sống trong hiện tại. Khi ta sống với hơi thở dù trong vài khoảnh khắc, đây là giây phút của thực tại, thực tế của giây phút này là hơi thở đang đi vào, đi ra. Tất cả những giây phút khác khi mình chìm đắm trong quá khứ hay tương lai là kết quả khuôn mẫu, thói quen của tâm.

Khi phóng tâm, tâm vô minh nên phản ứng tiêu cực (tạo nghiệp)

Một thực tại khác, càng ngày càng trở nên rõ hơn khi tâm đi lang thang vào quá khứ hay tương lai. Ở đó, có những loại ý tưởng nào. Lại một lần nữa, có hai loại ý tưởng, hai khuôn mẫu là khó chịu và dễ chịu. Khi tâm chìm đắm trong kỷ niệm quá khứ, kỷ niệm ấy có thể là kỷ niệm khó chịu hay dễ chịu. Khi tâm chìm đắm vào tương lai, ý tưởng về tương lai cũng có thể dễ chịu hay khó chịu. Cho nên, hãy để ý xem ý tưởng thuộc loại nào. Rồi ta sẽ nhận thấy rằng khi tâm chìm đắm vào sự dễ chịu trong quá khứ hay tương lai, một phần của tâm bắt đầu phản ứng: “À, tôi thích điều đó, tuyệt diệu thay, điều đó nên luôn xảy ra”. Sự thích thú trở thành ham muốn, ham muốn trở thành bám víu và ta không biết rằng mình đã đánh mất sự cân bằng trong tâm. Ta trở nên mất thăng bằng và trở nên khổ sở vì mình đã bắt đầu ham muốn và bám víu.

Tương tự như thế, khi tâm chìm đắm vào ý tưởng khó chịu trong quá khứ hay tương lai. Ta sẽ nhận thấy rằng một phần của tâm sẽ bắt đầu phản ứng: “Tôi không thích cái đó”. Và cái không thích này sớm trở thành ghét bỏ, thù hận. Một lần nữa, Ta lại thấy rằng mình đã đánh mất sự cân bằng trong tâm. Ta trở nên rất dao động. “À, đây là khuôn mẫu, hành xử của tâm tôi trong lúc này, nó tiếp tục phản ứng bằng ham muốn, bám víu, ghét bỏ, thù hận”. Theo ngôn ngữ thời Đức Phật, điều này được gọi là Raga, nghĩa là ham muốn, và Dosa nghĩa là ghét bỏ. Như vậy, lúc nào cũng ham muốn, ghét bỏ, vì thế lúc nào Quý vị cũng luôn dao động. Tại sao lại có ham muốn này? Tại sao lại có ghét bỏ này? Bởi vì người ta không biết cái gì đang xảy ra sâu tận bên trong. Ở bề mặt tâm cứ bận rộn với các đối tượng bên ngoài và người ta không biết về chiều sâu của tâm, nơi mà ham muốn, ghét bỏ, sự dao động và khổ đau phát sinh. Điều này được gọi là vô minh (Moha), tâm rất là vô minh. Đôi lúc, mình sẽ nhận ra tâm vô minh như thế nào.

Một ý nghĩ khởi lên trong tâm thuộc quá khứ hay tương lai, không thành vấn đề; dễ chịu hay khó chịu, không thành vấn đề. Một ý nghĩ đã nảy sinh trong tâm, và ngay khi chưa trọn một ý thì ý nghĩ khác đã bắt đầu. Những ý nghĩ không liên quan gì với nhau và không có thứ tự đầu đuôi. Đây là sự điên rồ. Khi ta nói người đó là người mất trí, một người điên. Vì những ý nghĩ của người này không đầu, không đuôi. Một ví dụ, ta gặp một người điên đã chịu đói 4 ngày qua, với lòng từ, mình tặng anh ta một đĩa đầy thức ăn. Rất vui sướng, người ấy ngồi xuống ăn vì đang đói. Anh ta chỉ lấy một miếng thức ăn và trước khi đưa thức ăn vào miệng, suy nghĩ của anh ta thay đổi.

Bây giờ, anh ta bắt đầu nghĩ rằng: “Ta đang trong phòng tắm, ta đang tắm, đây là cục xà phòng”, rồi anh ta bắt đầu cầm đĩa thức ăn ấy chà lên người. Trước khi ý tưởng đó dứt, một ý tưởng khác đến: “Kẻ đang đứng trước mặt tôi, hắn là kẻ thủ của tôi và hắn đến để giết tôi. Trước khi hắn giết tôi, tôi phải giết hắn, giết hắn bằng cách nào? Ô! đây là những quả lựu đạn, nếu ta ném, hắn sẽ chết”. Và người điên ném hết thức ăn đi. Đây là một người điên và mất trí. Suy nghĩ của anh ta không có thứ tự đầu đuôi gì cả. Mọi người rồi sẽ nhận ra mình điên rồ như thế nào. Ta vẫn luôn suy nghĩ không có đầu đuôi. Ý nghĩ này bắt đầu, rồi bỗng nhiên một ý nghĩ khác nổi lên, bất ngờ một ý nghĩ khác nữa nổi lên. Thật là điên rồ. Điều này gọi là vô minh (Moha). Vô minh là mình không biết cái gì đang xảy ra và suy nghĩ không có đầu đuôi. Ngay cả khi suy nghĩ có thứ tự, ta vẫn không biết trong tâm phát sinh ra bất tịnh như thế nào và Quý vị đang tạo ra khổ đau. Khi tiến sâu hơn ở mức độ thực nghiệm, ta sẽ thấy điều này càng lúc càng rõ hơn. Sự tương quan giữa thân và tâm sẽ trở nên rõ ràng hơn. Quý vị phải tu tập để thấy rõ điều ấy, tu tập đúng như phương pháp Thiền đòi hỏi. Rồi sự tu tập sẽ trở nên dễ dàng.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Phương pháp Thiền dạy ta Nghệ thuật sống

Đừng chỉ trích các phương pháp Thiền khác mà Quý vị đã tập trong quá khứ. Đừng lên án chúng, rất có thể quý vị đã từng tham dự vào các nghi lễ, hình thức tôn giáo. Đừng chỉ trích chúng! Nhưng trong 10 ngày này, ta đến đây thử phương pháp Thiền này một cách công bằng, để gặt hái được những kết quả tốt đẹp nhất. Bỏ ra 10 ngày trong đời một Cư sĩ, không phải là chuyện dễ làm. Các Cư sĩ có nhiều trách nhiệm đa đoan và để các trách nhiệm ấy sang một bên để đến đây khảo sát hơi thở này là gì? Tâm này là gì? Mục đích tu tập là gì? Một mục đích rất quan trọng: “Nó giúp Quý vị học nghệ thuật sống, làm sao sống cho được an lạc và hòa hợp, làm sao để chứng nghiệm được an lạc và hòa hợp nội tâm, và làm sao để tạo ra không gì khác ngoài an lạc và hòa hợp cho người khác”.

https://www.youtube.com/watch?v=7VNuGyQV0tE&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=9

Lúc này, khi phát sinh ra điều bất tịnh, mình trở nên khổ sở. Ai phát sinh ra điều bất tịnh, chắc chắn người ấy sẽ trở nên khổ sở và người ta không giữ khổ đau cho riêng mình. Khi phát sinh ra điều bất tịnh và trở nên khổ sở, ta bắt đầu làm người khác khổ lây và làm cho môi trường xung quanh trở nên căng thẳng. Người nào tiếp xúc với mình vào lúc này, họ sẽ trở nên căng thẳng và khốn khổ. Đây không phải là cách sống đúng đắn. Ta đang thiếu nghệ thuật sống. Vipassana sẽ dạy cho Quý vị nghệ thuật sống, một cách sống đúng đắn, một cách cư xử: “Làm sao để sống an lạc và hòa hợp nội tâm, làm sao để phát sinh ra không gì ngoài an lạc và hòa hợp cho người khác”. Điều này chỉ đạt được khi Quý vị khảo sát sự thật về tự nhiên, bản chất hiện hữu thân và tâm của chính mình, bản chất của định luật vũ trụ. Tất cả điều này phải được chứng nghiệm. Rồi ta thấy rằng nơi mình đã bắt đầu có sự thay đổi, một sự thay đổi tốt đẹp hơn. Để được như thế, ta phải thực hành chăm chỉ. Và vì vậy, có những lời khuyên quan trọng, những hướng dẫn để Quý vị tận dụng 9 ngày tới đây. Một điều rất quan trọng là ta đang làm một việc rất nghiêm chỉnh. Thật ra việc đó là một cuộc giải phẩu rất sâu trong tâm Quý vị. Khi chịu đựng cuộc giải phẫu thâm sâu này, những xúc cảm bám rễ sâu bắt đầu trồi lên trên bề mặt.

Đương nhiên là khi mổ xẻ vết thương, máu mủ sẽ trồi lên trên bề mặt. Điều này tốt cho Quý vị. Nhưng tiến trình mổ vết thương và lấy mủ ra rất khó chịu. Ta phải đối diện với nó, hãy can đảm chấp nhận nó: “Tôi phải cắt vết thương để lấy mủ ra, mọi trải nghiệm khó chịu đều có lợi cho tôi”. Như tôi đã nói, những khó chịu ta bắt đầu cảm thấy hôm nay là một phần của tiên trình đó. Quý vị đã bắt đầu cuộc giải phẫu tâm, vết thương bị cắt ra và máu mủ bắt đầu trồi lên trên bề mặt. Bây giờ, Quý vị phải đối diện với thực tại, tươi cười đối diện với nó. Một ví dụ, ở phương đông khi người nội trợ nấu thức ăn. Bà ta dùng bếp than nóng đỏ nấu thức ăn, thức ăn đã được nấu chín nên không cần lửa nữa. Người ta muốn dùng than này trong lần nấu ăn tới.

Để dập tắt ngọn lửa họ múc nước dội vào đống than đang cháy. Bản chất của than là nóng, bản chất của nước là lạnh. Khi nước và lửa gặp nhau, cái lạnh và cái nóng này tạo thành một sự sự va chạm mạnh, có một phản ứng mạnh xảy ra, “Xèo”. Có tiếng “Xèo” ở đó. Họ dội một gáo nước khác và lại nghe tiếng “Xèo”. Nếu người ta tiếp tục dội nước vào “Xèo, Xèo, Xèo”. Cho đến khi nhiệt độ than bằng với nhiệt độ của nước, than không còn nóng nữa. Rồi, Quý vị có thể dội một thao nước đầy và không nghe tiếng “Xèo” nữa. Do đó, nên hiểu, có thể ta đang Thiền trong một giờ và có một khoảnh khắc tâm ở cùng với hơi thở đi vào, đi ra là thực tại của giây phút này, không có vô minh. Đây là sự thật. Không có sự tưởng tượng nào cả, không có ham muốn, không có ghét bỏ. Khi hơi thở đi vào, ta không bắt đầu ham muốn: “Tôi muốn có thêm hơi thở, tôi muốn có thêm hơi thở”.

Hơi thở có sẵn đó, ham muốn để làm gì? Khi hơi thở đi ra, ta không nói rằng: “tôi không muốn hơi thở, tôi không muốn hơi thở”. Hơi thở đi ra để lại trở vào. Ta chỉ sự giữ sự bình tâm và quan sát trong khoảnh khắc đó. Khi tâm bình thản, quan sát sự thật đúng như thật, không có vô minh, chỉ sống với thực tại, không ham muốn, không ghét bỏ. Đó là khoảnh khắc tuyệt vời.

Hành Thiền giống như cuộc phẫu thuật nội tâm

Trong khoảnh khắc đó, một phần tâm của mình trở nên hết sức trong sạch, nhưng vẫn còn có nhiều rác rởi bên trong, tất cả những bất tịnh và tiêu cực mà mình đã tích lũy sâu trong tâm. Khi sự tinh khiết của khoảnh khắc này va chạm với sự bất tịnh đó, có sự bùng nổ lớn, sự bùng nổ của núi lửa, một tiếng “Bùm” lớn. Và cái đó trồi lên trên bề mặt, đau ở chân, đau ở lưng, …: “ Ồ! Khó chịu quá, khó chịu quá, ta nên bỏ đi thôi, chẳng tốt lành gì cho ta cả”. Tất cả những điều này chắc chắn sẽ xảy đến với Quý vị. Hãy cương quyết khẳng định, đây là cuộc giải phẫu tâm của mình.

Khi có cuộc giải phẫu do một Bác sĩ phẫu thuật thực hiện và bị chích thuốc mê nên ta không biết chuyện gì đang xảy ra cả. Nhưng ở đây, ta phải tự giải phẫu mình, không bị chích thuốc mê và phải đối diện với bất cứ những gì xảy đến trong giây phút này. Hãy can đảm lên, hãy đối diện với nó vì lợi ích của chính mình. Đó là cách mà Quý vị bắt đầu thay đổi khuôn mẫu hành xử của tâm mình. Hãy đối diện với nó và phát triển sức mạnh tinh thần. Bởi vì Quý vị không được dùng thuốc mê và phải phát triển phẩm chất dũng mãnh cho tâm.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Tuân thủ nghiêm chỉnh các điều lệ, quy tắc của khóa thiền

Một sự cương quyết trong tâm là tôi sẽ giữ tất cả các quy tắc, điều lệ giống như khi nhập viện, Quý vị phải chấp nhận mọi nội quy của bệnh viện. Tương tự như thế, hiện giờ, Quý vị đã đến ở trong một bệnh viện. Chúng ta không gọi nơi đây là bệnh viện tâm thần. Quý vị đến đây để thanh lọc tâm, làm cho tâm lành mạnh nên phải tuân thủ mọi điều lệ, nội quy.

https://youtu.be/VCaCCf0wFi0

Một điều lệ là trong 10 ngày này, ta phải ở trong nhà tù và không thể đi ra ngoài.

Trước khi đến khóa Thiền này, những người muốn tham dự được hỏi: “Quý vị có sẵn sàng ở đây 10 ngày không? ”. Khi họ đến đây học, họ lại được hỏi: “Quý vị có sẵn sàng chưa? Này hãy đọc các điều lệ này và ký tên vào”. Rồi có người lại nhắc trong khi họp, “Quý vị sẵn sàng chưa ? Quý vị phải lưu lại ở đây 10 ngày”.

Tuy nhiên, từ kinh nghiệm của nhiều người đã đến đây và từ nhiều khóa Thiền, chúng tôi nhận thấy rằng khi ngày đầu trôi qua, cuộc giải phẫu đã bắt đầu. Vào ngày thứ 2, sự dao động đã xảy ra. Không phải tất cả, nhưng có một số người yếu lòng, họ cảm thấy muốn bỏ chạy: “Ồ! Việc này chẳng tốt lành gì cho tôi cả, để lúc khác, tôi sẽ đến vào lúc khác”. Và người ta muốn bỏ chạy. Rồi một lần nữa, vào ngày 4, một cuộc giải phẫu sâu hơn bắt đầu.

Và vào ngày thứ 5, ta đi sâu hơn nữa. Vào ngày thứ 6, sự dao động này lại xảy ra cho một số người: “Tôi muốn bỏ chạy, tôi muốn bỏ chạy”. Vào ngày thứ 2 và thứ 6, sự dao động lớn xảy ra. Hãy đối diện với chúng, hãy can đảm đối diện với những dao động này với lòng cương quyết: “Tôi sẽ ở đây 10 ngày. Tôi phải dẹp bỏ nhóm rác rưởi ở sâu trong tâm. Tất cả máu mủ từ vết thương phải chảy ra. Nó khó chịu nhưng tốt cho tôi. Tôi sẽ đương đầu với nó”.

Tương tự như thế, ví dụ ta đến bệnh viện để làm một cuộc giải phẫu cơ thể. Mới được nửa chừng, giả sử, ta nói với Bác sĩ phẫu thuật: “Ô! Thôi! Thôi! Thôi! Đủ rồi, tôi sẽ trở lại sau này để được giải phẫu tiếp”. Chuyện này không bao giờ xảy ra cả. Bác sĩ giải phẫu sẽ không cho phép như vậy. Vị Bác sĩ ở khóa Thiền này cũng không cho phép như vậy. Không tốt cho Quý vị khi bỏ đi ngay giữa khóa. Do đó, nên có sự quyết tâm: “ Tôi sẽ không bỏ đi. Hãy để bất cứ chuyện gì xảy ra”.

Một quyết tâm khác là tôi sẽ tôn trọng các điều lệ, đặc biệt là thời khóa biểu

“Tôi phải có mặt tại Thiền đường lúc 8h sáng, sớm hơn vài phút, tôi đã ngồi, bắt đầu hành thiền”. Nếu Quý vị vừa đi, vừa tán gẫu, trì hoãn, nhìn chỗ này, ngó chỗ kia và trễ 10 – 15 phút thì chẳng thành tựu được gì cả. Đúng 8h, Quý vị phải bắt đầu. Thời giờ rất quan trọng và quý giá đối với Quý vị. Kế đến, Quý vị phải ngồi Thiền từ 8 giờ đến 11giờ mỗi ngày. Hãy ngồi Thiền chứ không phải: “Tôi đã ngồi được một tiếng đủ rồi, giờ tôi đi giặt quần áo, đi tắm, làm việc này, việc kia”. Ồ! Không được như thế, thời gian ngồi Thiền là thời gian ngồi Thiền.

Hãy có quyết tâm. Một sự quyết tâm khác nữa là ngày 3 lần, sáng từ 8h-9h, trưa từ 2h30-3h30, chiều tối từ 6h-7h, Quý vị phải ở trong Thiền đường: “Cứ để bất cứ chuyện gì xảy ra, tôi cương quyết sẽ không ra khỏi Thiền đường, tôi có thể thay đổi tư thế ngồi, không sao cả”.Sau 3 hay 4 ngày, ngay cả đến tư thế ngồi, Quý vị cũng không thay đổi. Bây giờ, đừng sợ việc đó, ở giai đoạn này Quý vị có thể thay đổi tư thế ngồi, nhưng phải ở trong Thiền đường. Điều này giúp tâm vững mạnh, sự quyết tâm mạnh mẽ sẽ giúp ta.

Không nên nằm quá 5 phút khi thấy mệt

Bất cứ khi nào cảm thấy mệt, Quý vị được phép nằm nghỉ trong phòng ngủ và không nên nằm quá 5 phút. Khi nằm xuống, Quý vịcảm thấy dễ chịu và tự nhủ: “Sao chỉ được 5 phút, có lẽ sự cấm đoán dành cho người vô minh, tôi rất thông minh. Tôi không cảm thấy buồn ngủ. Tôi biết tôi đang ý thức về hơi thở. Thì đã sao? 10 phút, tôi đang ý thức về hơi thở, tôi là người rất thông minh, không sao cả”. 15 phút, Quý vị cảm thấy buồn ngủ. Nửa giờ trôi qua, Quý vị bắt đầu ngáy.

Và rồi người khác trong cùng khu nhà ở nghe Quý vị ngáy. “Ồ! thật tuyệt! Tôi cũng sẽ nằm, ngáy, ngáy”. Toàn thể khu nhà ở trở thành “nhà ngáy”. Cả trung tâm Thiền sẽ biến thành “trung tâm Thiền ngáy ngủ”. Quý vị đến đây để lúc nào cũng tỉnh thức, luôn luôn tỉnh giác từng giây, từng phút. Vì thế, không nằm quá 5 phút.Rồi lại ngồi, càng lúc càng tu tập nhiều hơn trong tư thế ngồi.

Không nên tu tập ngoài trời

Một rủi ro khác, một nguy hiểm khác là việc tu tập ngoài trời. Trong giai đoạn này, hãy tu tập trong nhà. Nếu Quý vị ngồi Thiền ngoài trời có nắng và gió, như thế không tốt. Dĩ nhiên, sau này, một Bậc Giác Ngộ trở thành giác ngộ khi ngồi dưới gốc cây, ngoài thiên nhiên, giữa trời bao la. Nhưng điều đó đòi hỏi một sự tu tập thuần thục. Trong giai đoạn này, nếu Quý vị ngồi Thiền ở ngoài trời, làn gió nhẹ chạm vào bên trong mũi hay vào vùng bên dưới mũi, sẽ không cho phép Quý vịcảm nhận được cái phớt chạm vi tế của hơi thở.

Bởi vậy, không nên ngồi Thiền ngoài trời. Trong lúc nghỉ ngơi thì không sao. Nhưng trong giờ ngồi Thiền,khi mắt nhắm, nếu bị ánh sang chiếu vào mắt, Quý vị sẽ không thể tiến sâu hơn. Do đó, luôn luôn tập Thiền trong nhà. Tập Thiền trong nhà rất quan trọng cho Quý vị.

Không nên ăn no

Rồi một nguy hiểm khác, giờ này, ở đây, đã được 24 tiếng, Quý vị đã biết ở đây không có bữa ăn tối. Vào lúc 11h sáng, trong khi xếp hàng lấy thức ăn. Quý vị có thể nghĩ đến bữa cơm tối: “Không có bữa tối ở đây, tôi quen ăn một đĩa đầy cho bữa trưa và một đĩa đầy cho bữa tối. Nay ở đây, không có bữa tối, tôi nên ăn luôn phần bữa tối ngay bây giờ. Hai đĩa, một đĩa cho bữa tối và một đĩa cho bữa trưa”.Thiền sư luôn nói rằng, ta phải tự chiến đấu cuộc chiến riêng của mình. Cơ thể tôi phải đủ mạnh để chiến đấu cuộc chiến của tôi. Vì thế, tôi lấy 3 đĩa”. Nguy hiểm quá! nếu làm như thế, ta sẽ không thể thực hành Thiền được, không thể được. Nếu ta đã quen mỗi bữa lấy một đĩa đầy, hãy lấy 3⁄4 đĩa thôi. Trong suốt 24 tiếng, 1⁄4 bao tử nên luôn luôn để trống, rồi ta mới có thể tập Thiền tốt hơn được.Chớ nên ăn no, đừng nói gì đến ăn quá nhiều. Đừng ăn no, hãy để trống 1⁄4 bao tử, điều này sẽ giúp ích cho ta.

Sự im lặng thánh thiện

Một khuyến cáo khác, sự im lặng triệt để rất quan trọng. Giờ đây đã tu tập được một ngày rồi, Quý vị đã thấy tâm mình liên tục nói huyên thuyên, lúc nào cũng nói huyên thuyên. Rồi nếu Quý vị bắt đầu nói chuyện với người khác. Dĩ nhiên, nếu gặp khó khăn nào về phương pháp Thiền,mình luôn luôn được tự do thảo luận với các Thiền sư phụ tá. Về bất cứ vấn đề gì thuộc quản trị, Quý vị có thể nói với Ban quản trị. Nhưng giữa các Thiền sinh với nhau, Quý vị không được nói chuyện, không thông tin liên lạc ngay cả bằng cách ra dấu, hoặc ánh mắt. Chỉ hướng vào nội tâm. Thực tại nơi chính mình là điều rất quan trọng cho ta. Mình đã hướng ra ngoài suốt cả đời, bây giờ mình học cách quan sát nội tâm. Nếu ta bắt đầu liên lạc với các Thiền sinh cùng khóa, ta sẽ tạo ra khó khăn cho chính mình. Cái tâm nói huyên thuyên này có thêm thức ăn để nói chuyện nhảm nhí.

Nếu ta đã nói chuyện với người nào đó, khi ngồi Thiền, tất cả những ý tưởng này tiếp tục hiện ra và sẽ làm xáo trộn tâm. Như vậy, nhiều ý tưởng có liên quan hay không liên quan sẽ bắt đầu nảy sinh. Điều này không những gây khó khăn cho mình mà còn cho cả người đã cùng trò chuyện. Khi nói chuyện, ta không thể nói chuyện với bức tường, cây cối. Bất cứ ai mà ta trò chuyện cũng là một Thiền sinh. Và ta cung cấp thức ăn nói nhảm cho người ấy. Nếu cứ tiếp tục nói chuyện với ai đó khoảng một lúc, ta đã tạo ra khó khăn cho những Thiền sinh khác. Hai người đã bắt đầu nói chuyện, và tiếng ồn làm phiền rất nhiều Thiền sinh khác.

Cho nên, đừng nói chuyện, hãy hoàn toàn im lặng. Rồi ta sẽ thấy lợi ích của sự im lặng này. Sự im này còn quan trọng vì một lý do khác nữa. Ngày hôm qua, ta nguyện giữ 5 giới. Rất dễ giữ các giới kia, không sát hại, không trộm cắp, không tà dâm… Nhưng không dễ với giới không nói dối (vọng ngữ). Bất cứ khi nào nói chuyện, vì thói quen cũ, ta có thể thêu dệt và dấu điều gì đó, và ta đã phạm một trong các giới luật (Sīla). Trong năm viên đá nền tảng này, cho dù chỉ một viên bị lung lay. Sự hành Thiền của mình sẽ trở nên yếu đi. Đừng nói chuyện nữa, hãy hoàn toàn im lặng. Và ta sẽ nhận ra rằng sự im lặng sẽ giúp ích rất nhiều.

Không được pha trộn các pháp Thiền khác vào pháp Thiền này

Một điều rất quan trọng khác là đừng pha trộn bất cứ điều gì vào phương pháp Thiền này.Ta đã tự tuân thủ phương pháp Thiền này trong suốt 10 ngày ở đây. Sau 10 ngày, ta là chủ nhân của chính mình. Nhưng trong suốt 10 ngày ở đây, Quý vị tuân thủ theo phương pháp này. Đừng trộn lẫn bất cứ thứ gì vào phương pháp Thiền này. Một Thiền sinh có thể cảm thấy:“Tôi đã đọc về cách thiền Vipassana phải như thế này . Có người nói Vipassana phải như thế kia. Có người nói Satipatthana phải như thế này. Hay là truyền thống của tôi dạy hành Thiền như thế này,tụng niệm, tưởng tượng, hình dung như thế này. Sao không thực tập một chút cái này, một chút cái kia. Nguy hiểm! rất nguy hiểm! Thật đầy rủi ro!

Ví dụ, một người quen cưỡi con ngựa trắng của mình. Có người cho con ngựa màu đen và người đó nói: “Ông hãy thử cưỡi con ngựa đen này, đây là con ngựa rất hay”. Và anh ta trả lời: “Phải, tôi sẽ cưỡi con ngựa đen này nhưng tôi không bỏ con ngựa trắng của tôi. Một chân trên con ngựa trắng của tôi, một chân trên con ngựa đen của ông. Hãy để tôi cưỡi thử”. Như vậy rất nguy hiểm! Một người quen đi thuyền của mình. Có người tặng chiếc thuyền khác rất tiện nghi, rất nhanh và tốt. “Được! tôi sẽ thử nó, nhưng một chân trong thuyền này của tôi, chân khác trong thuyền kia của bạn”. Như thế càng nhiều nguy hiểm hơn! Một chân trong pháp Thiền này, một chân trong pháp Thiền khác, nhiều nguy hiểm hơn nữa! Trong 10 ngày ở đây, đừng nên làm như thế. Chỉ làm đúng những gì Quý vị được yêu cầu phải làm vì sự an toàn của chính mình.

Mặc dù lời khuyến cáo này đã được lặp đi, lặp lại nhiều lần. Chúng tôi đã chứng kiến những trường hợp có người vì vô minh, không chịu nghe theo và bị vướng vào tình trạng và ngay đến Thiền sư cũng khó giúp người này thoát khỏi nguy hiểm. Do đó, không nên pha trộn như thế. Nếu vì vô tình, điều gì đó bắt đầu mà không tránh được, có thể do Quý vị đã tập trong quá khứ, tụng một chữ, tụng Kinh hay có thể là sự quán tưởng;và vì thói quen cũ, điều ấy xảy ra cùng với sự quan sát hơi thở. Khi nhận ra, Quý vị nói: “Ồ không! Không có sự tụng niệm trong phương pháp này, không hình dung gì cả” và thoát khỏi tình trạng đó. Chuyện ấy lại xảy ra, Quý vị lại thoát ra tình trạng đó. Không có gì sai, không có gì nguy hiểm. Nhưng nếu cố tình pha trộn, tâm sẽ bị nhiều xáo trộn sâu tận bên trong. Điều này sẽ gây khó khăn. Đừng mạo hiểm!

Không được qua khỏi khu vực phân định

Còn nữa, đừng mạo hiểm qua khỏi khu vực đã được phân định. Ranh giới khóa Thiền đã được phân định rõ ràng. Vì sự an toàn của bản thân, hãy ở trong khu vực giới hạn này. Và phải lưu ý rằng, ta nên tận dụng mọi giây phút. Chín ngày còn lại rất quan trọng, nếu như ta tu tập đúng theo yêu cầu. Vào ngày thứ 10, ta sẽ nhận ra rằng: “ Phải! mười ngày ở đây là 10 ngày đáng ghi nhớ trong đời mình”. Nhưng điều ấy chỉ có thể xảy ra khi Quý vị tu tập. Hãy tận dụng thời gian, hãy tận dụng cơ hội, tận dụng cơ sở tiện nghi này và tận dụng phương pháp Thiền tuyệt diệu này.

Dhamma (Giáo pháp) tuyệt diệu này rất khoa học, không tông phái, rất hợp lý. Hãy tận dụng phương pháp Thiền này vì sự tốt lành của chính Quý vị, vì lợi ích của chính mình để thoát ra khỏi những ràng buộc, gông cùm, xiềng xích của vô minh, ham muốn và ghét bỏ và hưởng được an lạc thật sự, hòa hợp thật sự, hạnh phúc thật sự.

Cầu chúc cho tất cả Quý vị hưởng được sự an lạc thật sự, hòa hợp thật sự, hạnh phúc thật sự!

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Sadhu! Sadhu! Sadhu!

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY