Ngày thứ 2 đã qua, bây giờ Quý vị còn 8 ngày nữa để tu tập, tu tập thật cần mẫn, nhiệt thành. Ngày thứ 2 hơi khá hơn ngày thứ nhất, hơi khá hơn một chút nhưng vẫn còn lang thang. Cái tâm lang thang, phóng túng, vọng động quá sức và vô cùng bất ổn; rất yếu đuối và dao động, không một chút an lạc hay yên tịnh, vô cùng hoang dại; như con dã thú, như tâm con khỉ chuyền hết cành này sang cành khác, hết đối tượng này sang đối tượng khác; vọng động vô cùng, chắc chắn là rất hoang dại.

https://www.youtube.com/watch?v=MzWit2OXTr8&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=11

Sức mạnh của tâm

Như con bò rừng, con voi rừng, khi vào giữa xã hội loài người, nơi cư ngụ của dân chúng, nó rất nguy hiểm, tàn phá mọi thú, gây nhiều thiệt hại. Nhưng một người đầy kinh nghiệm và khôn khéo, huấn luyện con bò rừng, voi rừng này một cách rất kiên nhẫn và bền bỉ. Một khi con thú rừng này được thuần hóa, huấn luyện, tất cả sức mạnh của nó dùng để phục vụ xã hội của loài người. Trước kia, sức mạnh của nó là mối nguy hiểm lớn lao, nay, trở nên hữu dụng cho xã hội loài người.

Cái tâm hoang dại này cũng thế, một khi chưa được huấn luyện và thuần phục, nó rất nguy hiểm và có hại. Nhưng nếu bằng cách này hay cách khác, chúng ta huấn luyện và thuần phục được nó, sức mạnh phi thường của nó sẽ bắt đầu giúp chúng ta. Và so với sức mạnh của tâm, sức mạnh của voi rừng không thể sánh bằng, tâm khỏe hơn, mạnh hơn bội phần. Không ai có thể làm hại chúng ta cho bằng cái tâm hoang dại của mình.

Và không ai có thể giúp chúng ta nhiều cho bằng cái tâm đã được huấn luyện và thuần phục, chịu theo khuôn phép chúng ta. Cũng như việc huấn luyện voi rừng đòi hỏi sự kiên nhẫn, người có kinh nghiệm trong việc huấn luyện thú rừng không cảm thấy khó chịu, không phát sinh lòng tức giận hay thù ghét đối với con thú này. Người ấy làm việc rất kiên nhẫn nhưng bền bỉ. Cũng thế, ta phải thật kiên nhẫn khi đối xử với tâm của mình. Huấn luyện tâm của mình trong một hay 2 ngày à? Ồ! Không được đâu! Ta trở nên khó chịu vì không rèn luyện được nó: “Này, tôi đã bỏ ra 2 ngày mà vẫn chưa rèn luyện được tâm tôi”. Ta trở nên dao động, bực bội, tâm càng trở nên hoang dại và nguy hiểm hơn. Hãy kiên nhẫn nhưng bền bỉ và liên tục. Cuối cùng, Quý vị sẽ thắng, tâm chắc chắn sẽ chiều theo khuôn phép, nhưng ta phải tu tập.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Hãy tự chiến đấu để cứu lấy mình

Không ai có thể giúp cho mình được. Quý vị phải chiến đấu cuộc chiến của chính mình, phải tự tu tập để tự cứu mình, để tự giải thoát. Không ai khác có thể làm giúp cho mình được. Có người đã thành công trong việc kiểm soát tâm, thanh lọc tâm và trở nên giải thoát, giác ngộ.

https://www.youtube.com/watch?v=C6Bm0CNb_FY&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=12

Với tất cả tâm từ và lòng thương yêu, người này chỉ dạy cho chúng ta con đường giải thoát. Nhưng chính chúng ta phải bước trên con đường ấy, từng bước một. Quý vị phải tự đi đến đích cuối cùng, sẽ không có ai cõng mình trên vai để đi đến đích cuối cùng ấy. Không ai có thể cõng người khác trên vai để đi đến đích cuối cùng cả.

Không thể được! Mỗi người phải tự tu tập. Dĩ nhiên, khi ta bắt đầu bước chân trên con đường Dhamma, con đường giải thoát, con đường giác ngộ. Luật tự nhiên là thế, quy luật chung của tự nhiên là thế. Quý vị sẽ học hòa nhập với từ trường tốt lành của Thánh nhân, của Dhamma (giáo pháp), ta sẽ có được tất cả niềm hứng khởi và sức mạnh. Ta bắt đầu nhận được rất nhiều hỗ trợ từ kinh nghiệm bản thân, của nhiều Thiền sinh khác. Tôi biết là Quý vị sẽ được hỗ trợ. Quý vị có thể cho đó là ân phước, gọi đó là ân sũng hay là bất cứ cái gì mình muốn, ta sẽ được giúp đỡ. Tuy nhiên, ta vẫn phải từng bước, từng bước trên con đường này.

Một chuyện xảy ra trong cuộc đời của Đức Phật Gotama, một lần Ngài ở trung tâm Thiền lớn tại thành phố Savatthi (Thành Xá Vệ – Thủ đô nước Kosala). Có một số đông Tăng, Ni, nam và nữ Cư sĩ đến học phương pháp Thiền Vipassana với Ngài để được lợi ích. Có một người thường đến nghe giảng vào buổi tối nhưng không bao giờ chịu thực hành. Một hôm, người ấy đến hơi sớm và thấy chỉ có một mình Đức Phật. Người ấy đảnh lễ Ngài và nói:

• Bạch Thế Tôn! Có câu hỏi này cứ lãng vãng trong tâm, nhưng con ngại không dám hỏi vì quanh Ngài có nhiều người quá. Bây giờ, chỉ có một mình Ngài ở đây, xin cho phép con hỏi câu này.
• Ồ! Anh cứ hỏi đi, không nên để điều gì còn mơ hồ, lẫn lộn về Dhamma (Phương pháp thiền) ở trong tâm cả. Cứ hỏi đi!
• Thưa Thế Tôn, con đến đây học đã mấy năm nay. Con hiểu những điều Ngài giảng dạy thật tốt lành. Nhưng cứ xem xét những người đến đây học đạo, con nhận thấy rằng: Có người thật sự được giải thoát và giác ngộ hoàn toàn, rõ ràng là qua cách cư xử, cách sống, cách hành xử với người khác và trong các hoàn cảnh, rõ ràng họ là những người đã được giải thoát; Và có một số người chưa được giải thoát hoàn toàn, nhưng sự thay đổi lớn lao đã đến trong cuộc đời họ. Con nhận thấy rằng có sự thay đổi tốt đẹp. Nhưng Bạch Thế Tôn! Vẫn có những người như con không thay đổi gì cả, xưa thế nào bây giờ vẫn vậy. Câu hỏi của con là: Bạch Thế Tôn! với đầy quyền lực và lòng từ ai như Ngài, nếu có người đến và nương tựa nơi Ngài, tại sao Ngài không dùng hết quyền năng để giải thoát cho họ? Tại sao vẫn có người chưa được giải thoát hay chỉ được giải thoát có một nữa ? Bạch Thế Tôn! Câu hỏi ấy cứ lãng vãng trong đầu con. Đức Phật mỉm cười, đây là điều Ngài luôn dạy đi, dạy lại nhưng vẫn có người không chịu hiểu. Ngài có thể làm gì được. Thế là Ngài lại giải thích và tùy theo trình độ của người hỏi, cách giải thích của Ngài có khác đi. Đôi khi Ngài trả lời bằng cách hỏi ngược lại, cũng thế, trong trường hợp này, Ngài bắt đầu hỏi ngược lại.
• Này, anh từ đâu đến?
• Bạch Thế Tôn! Con từ thành phố Savatthi này, thủ đô của nước Kosala.
• Ồ! Không! không! Cứ theo diện mạo, tôi biết anh không phải ở vùng này. Anh từ vùng khác đến đây lập nghiệp.
• Thưa Thế Tôn! Ngài nói đúng. Thật ra, nguyên quán của con ở Magatha, Rasgheri. Con đến đây lập nghiệp được vài năm qua.
• Tốt! Đã đến đây lập nghiệp, anh đã cắt đứt mọi liên hệ với Rasgheri, với Magatha. Anh không trở lại nơi đó ư?
• Thưa Thế Tôn! Không phải vậy, con vẫn trở lại nơi đó. Con còn họ hàng, thân hữu, cơ sở Kinh doanh ở đó. Mỗi năm con đi Rasgheri vài lần.
• À! Thì ra là vậy. Thường đi Rasgheri như thế, chắc anh phải biết rõ con đường từ đây đến đó vì anh đã đi qua đường này nhiều lần.
• Thưa Thế Tôn! Con biết rất rõ con đường này.
• Bây giờ, hãy nói cho ta nghe, anh cư ngụ ở miền này, anh hẳn có nhiều bạn bè. Trong số những người bạn này, phải có người thân thiết với anh phải không?
• Thưa Thế Tôn! Có vài người trở nên thân thiết với con.
• Những người đó chắc chắn họ biết anh không thuộc vùng này, họ biết anh thực ra từ Maghatha, từ Rasgheri đến đây lập nghiệp và họ cũng phải biết là mỗi năm từ Rasgheri trở về nhiều lần.
• Thưa Thế Tôn! Phải.
• Như vậy, những người này biết là anh biết rõ từ đây đến Rasgheri?
• Thưa Thế Tôn! Phải.
• Vài người trong số đó chắc đã hỏi anh: “Con đường này ra sao? Như thế nào?”. Anh có giải thích rõ hay giữ bí mật tuyệt đối.
• Bí mật tuyệt đối nào thưa Thế Tôn. Con giải thích rõ ràng cho họ: “Bạn bắt đầu đi từ đây về hướng đông, rẽ hướng này, hướng kia và bạn đến Vanarasi, rồi bạn cứ tiếp tục đi hướng này, hướng kia, bạn sẽ đến Gada và cứ tiếp tục đi hướng này đến Rasgheri. Con chỉ trọn vẹn con đường ấy rất rõ ràng.
• Như thế, nếu ai được anh chỉ con đường ấy đều chắc chắn đã tới Rasgheri?
• Làm sao được, thưa Thế Tôn! Nếu không đặt chân bước đi trên con đường ấy, làm sao tới được Rasgheri?
• Này, anh bạn trẻ. Đấy là điều ta vẫn thường nói mỗi ngày. Đại chúng đến với ta biết rất rõ ràng đây là người đã hoàn toàn giải thoát, người đã đến đích cuối cùng. Họ gặp ta và hỏi con đường giải thoát là gì. Ta có giữ bí mật con đường ấy không? Ta giải thích cho họ rất rõ ràng: “Bạn bước đi như thế này, rồi sẽ đến giai đoạn này, cứ tiếp tục đi như thế, bạn sẽ đến đích cuối cùng”. Nếu có người nghe như thế và nói: “ Lành thay! Lành thay! Lành thay! Sadhu! Sadhu! Sadhu!” và đảnh lễ 3 lần, nhưng không hề đặt chân trên con đường giải thoát, làm sao người này đi đến đích cuối cùng được. Ta có thể làm gì được? Ta đã chỉ cho con đường, công việc của ta đã xong.

Có người đã bước đi trên con đường giải thoát. Có người chỉ bước một bước trên con đường này, người này đến gần đích hơn một bước. Có người chỉ bước 100 bước trên con đường giải thoát, người này đến gần đích hơn 100 bước. Có người đã đi hết con đường giải thoát, người này đã đến đích. Mỗi người phải tự mình bước đi trên con đường giải thoát. Không ai khác có thể bước dùm được, không ai khác. Nếu tôi khát nước và người khác uống nước, tôi không thể hết khát được.

Để tự giải cơn khát, tôi phải uống nước. Nếu tôi bị bệnh mà người khác uống thuốc, tôi sẽ không khỏi bệnh được, tôi phải tự uống thuốc. Giản dị đến thế, nhưng chúng ta không muốn làm như vậy, chúng ta mong đợi một thứ quyền lực rất siêu nhiên, Đấng Thượng đế nào đó làm giúp chúng ta. Mong đợi như thế, không ích lợi gì cả.

Mỗi người hãy tự tu tập, hãy tự cứu mình, mỗi người hãy tự bước chân đi trên con đường giải thoát.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Dhamma là gì?

Theo ngôn ngữ của Đức Phật lúc ấy bằng tiếng Pāli (ngôn ngữ của Ấn Độ thời ấy), Ngài đã giải thích rằng chúng ta phải tu tập thật cần mẫn và nhiệt tâm để tự giải thoát, để đạt được chân lý tối hậu và bất diệt. Có người đã trở thành Bậc Giác Ngộ, người đã đạt đích cuối cùng ấy, đã động lòng từ chỉ cho chúng ta con đường giải thoát: “Đây là con đường giải thoát”. Người ấy sẽ chỉcho ta thấy con đường mà thôi. Mỗi người phải tự mình bước trên con đường giải thoát. Mỗi người phải tự tu tập để tự cứu mình. Nếu chấp nhận điều ấy và chấp nhận càng sớm, càng tốt rằng: “Tôi phải bước đi trên con đường giải thoát, tôi phải bước từng bước để đến đích cuối cùng”, thì câu hỏi kế đến sẽ là: “Con đường giải thoát ấy là gì? Làm thế nào để bước đi trên con đường ấy?”.

https://www.youtube.com/watch?v=eYH9qqv1fIY&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=13

Đức Phật đã giải thích nhiều lần, giải thích là điều mà Ngài làm suốt đời mình, tiếp tục giải thích con đường giải thoát, giải thích Dhamma. Dhamma có nghĩa là quy luật, là sự thật, là luật tự nhiên. Đó là luật chung của thiên nhiên, vốn cai quản toàn thể vũ trụ kể cả loài có tri giác lẫn vô tri, vô giác. Nó không bao giờ có tính cách giáo phái mà nó chung cho tất cả. Người ta phải hiểu luật này là gì, tự nhiên này là gì. Người ta phải hiểu rằng nếu tôi vi phạm luật này, tôi phải trừng phạt ngay tại đây và ngay bây giờ. Nếu tôi sống tương thuận và phù hợp với luật này, tôi bắt đầu được tưởng thưởng và tiến dần đến mục tiêu cuối cùng. Đây là con đường giải thoát. Có người đến gặp Ngài và hỏi:

• Vắng tắt trong vài chữ đơn giản, xin nói cho con biết thế nào là con đường giải thoát? Con không hiểu được những triết lý cao siêu hay tất cả những thứ tương tự như thế.

Ngài mỉm cười trả lời:

• Dhamma không phải là triết lý cao siêu. Dhamma là để cho mọi người thực hành nên họ phải hiểu Dhamma là gì. Nếu họ không hiểu mà chỉ chơi trò chơi trí thức. Điều đó không giúp ích được gì cả. Dhamma luôn được giải thích bằng ngôn ngữ giản dị. Được! ta sẽ giải thích cho các người hiểu.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Lời dạy ngắn gọn và đầy đủ của Chư Phật

Sasanam là giáo huấn. Buddhana là tất cả các Đức Phật. Đây là giáo huấn của tất cả các Vị Phật. Ngài không bao giờ nói đây là giáo huấn của ta. Buddha không phải là tên một người nào. Buddha nghĩa là Bậc Giác Ngộ, người giải thoát. Tên của người giác ngộ ấy là Gotama. Và việc trở thành Phật không phải là độc quyền của một người nào, không phải chỉ một mình Ngài mới có thể thành Phật. Bất cứ người nào cũng có thể thành Phật. Dĩ nhiên, thành Phật không phải là chuyện dễ dàng. Quý vị đến đây 10 ngày và nghĩ rằng mình trở thành Phật. Không được, không được đâu. Đây là chuyện rất khó, rất khó nhưng nếu tu tập cần mẫn, cần mẫn, cần mẫn thì ai cũng có khả năng trở thành một người giác ngộ hoàn toàn, trở thành Phật. Và người nào trở thành Phật, người ấy sẽ chỉ giảng dạy con đường này mà thôi, ngoài ra không còn gì khác. Đây sẽ là giáo huấn của tất cả các Bậc Giác Ngộ. Giáo huấn đó sẽ là gì?

https://www.youtube.com/watch?v=iPOER4liVhI&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=14

Đó là: “Không làm tất cả các điều ác (điều bất thiện), Siêng tạo các hạnh lành (điều thiện), không ngừng thanh lọc tâm mình trong sạch”. Toàn thể Dhamma (phương pháp giải thoát) nằm trọn vẹn trong đó, không thiếu sót gì cả. Ta không phải thêm gì vào. Nó hoàn toàn đầy đủ và ta không phải lấy bớt ra cái gì từ Dhamma. Không có gì sai dù chỉ là một dấu chấm để phải lấy ra. Do đó, lời dạy này hết sức tinh khiết, tinh khiết cực độ, không có gì để bớt đi hay thêm vào: “Không làm các điều ác, hãy làm các điều lành và thanh lọc tâm”. Tôn giáo nào xứng đáng với danh xưng cũng sẽ nói như thế. Nhưng khi Bậc Giác Ngộ giảng pháp, Vị ấy giảng Dhamma, pháp chung cho tất cả. Không bao giờ giảng điều gì có tính cách giáo phái. Dhamma phổ quát, vĩnh cửu. Luật tự nhiên là vĩnh cửu. Trong quá khứ đúng như sao, hiện tại cũng đúng như vậy, ở tương lai cũng đúng như vậy. Và pháp áp dụng cho từng người cũng như cho tất cả mọi người. Đó là Dhamma.

Sự hành Pháp sai lầm của các tông phái

Nhưng vì cuồng điên, vì vô minh, người ta quên mất cái tinh túy của Dhamma. Họ biến Dhamma thành tông phái, rồi tông phái này, tông phái kia, rồi chính giáo huấn này mang ý nghĩa khác nhau. Mọi người đều nói giống nhau là không làm điều ác. Không có tôn giáo nào nói cứ làm điều ác. Mọi người cùng nói một điều như nhau là làm điều thiện, điều lành. Tôn giáo nào, truyền thống nào cũng đều nói thế. Thanh lọc tâm, mọi tôn giáo, mọi truyền thống cũng sẽ nói như vậy. Nhưng khi giải thích thì có sự khác biệt rất lớn.

Điều ác là gì? điều lành là gì? Khi Dhamma biến thành tông phái, thì tông phái ấy, những người được gọi là Tu sĩ đạo hạnh của tông phái ấy, họ có thể khoát loại y này hay áo choàng kia, có thể có tràng hạt này hay chuỗi hạt kia, có dấu ấn này hay dấu ấn kia trên tráng, mang hình dáng bên ngoài này hay hình dáng bên ngoài kia. Lúc bấy giờ, những người thuộc tông phái này sẽ nói rằng chỉ có những ai có hình dáng bên ngoài như thế mới là người đạo hạnh, còn những người khác thì không. Một quan niệm được nêu ra, thứ quan niệm lệch lạc. Một quan niệm khác, vì mỗi tông phái có những nghi lễ khác nhau nên những người thuộc tông phái này sẽ nói những người nào cử hành những nghi thức, nghi lễ này, họ mới là những con người đạo hạnh; còn ai không cử hành những nghi lễ ấy, họ không phải là những người đạo hạnh, họ là những kẻ đầy tội lỗi. Một thứ quan điểm điên rồ về tội lỗi và thánh thiện được đưa ra.

Một quan niệm khác được đưa ra còn gây lầm lẫn hơn nữa. Mỗi tông phái con có niềm tin này, giáo điều kia, triết thuyết nọ. Chỉ những ai tin vào giáo điều này, triết thuyết này mới là người thật đạo hạnh, những ai không tin vào những điều ấy, họ không phải là con người đạo hạnh. Những quan niệm này về tội lỗi và thánh thiện gây tổn hại cho Dhamma (Giáo pháp). Dhamma không còn là Dhamma nữa. Trong Dhamma, quan niệm là chung cho tất cả, không có tính cách tông phái. Hình dáng bên ngoài có khác biệt từ người này sang người khác, từ tông phái này sang tông phái khác.

Các nghi thức, lễ bái sẽ khác biệt tùy theo từng người, từng tông phái. Niềm tin về lý thuyết có thể khác nhau tùy theo từng người, từng tông phái. Nhưng định nghĩa của Dhamma không thể khác đi, nó là phổ quát và vĩnh cửu. Việc ác là gì ? Việc bất thiện là gì? Bất cứ hành vi nào từ lời nói cho đến việc làm. Bất cứ việc nào ta làm mà gây tác hại, thương tổ đến các chúng sinh khác; quấy nhiễu sự an lạc và hòa hợp của các chúng sinh khác, đó là một việc ác, việc bất thiện.

Việc lành là gì? Việc thiện là gì? Tất cả các hành vi nào từ lời nói cho đến việc làm hỗ trợ, giúp đỡ các chúng sinh khác; đem lại một bầu không khí an lạc và hòa hợp, không quấy nhiễu sự an lạc và hòa hợp của các chúng sinh khác, không gây tác hại hay thương tổn cho ai, đó là việc lành, việc thiện. Định nghĩa này là phổ quát, là chung cho tất cả. Khi người ta tiếp tục đi sâu hơn vào Dhamma, ở mức độ thực nghiệm, nó trở nên rất rõ ràng, điều này phù hợp với luật tự nhiên.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Tránh làm các điều ác

Điều thứ nhất là tránh tất cả các điều ác, được gọi là Sīla (Giới hạnh), sống cuộc đời đạo đức, không làm bất cứ hành động nào từ lời nói đến việc làm mà gây tổn hại đến các chúng sinh khác. Hãy sống một cuộc đời đạo đức, làm những việc thiện và việc thiện lớn nhất là làm chủ tâm mình. Đừng bao giờ chịu làm nô lệ cho tâm, học cách làm sao để định tâm và nhất tâm bất loạn. Hãy lấy thiện làm nền tảng, không có bất cứ điều gì chống đối ai, không có tức giận, thù hận hay ác ý.

https://www.youtube.com/watch?v=TuLwbLdzNq0&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=15

Đây là việc thiện tốt nhất. Khi người ta bắt đầu bước chân trên con đường giải thoát, điều trở nên rất rõ ràng là giáo huấn này là phổ quát, là chung cho tất cả. Bước đầu là Sīla (Giới hạnh), kế đến là Samādhi (Định tâm) và cuối cùng là Pa ̃ ̃a (Thanh lọc tâm). Pa ̃ ̃a có nghĩa là trí tuệ, tuệ giác chứng nghiệm trực tiếp về sự thật bên trong mình, phát triển trí tuệ về quy luật tự nhiên và thay đổi khuôn mẫu thói quen của tâm ở mức độ sâu nhất.

Bây giờ, nói đến phần đầu, Sīla là đạo đức, giới hạnh. Mới đầu, người ta chỉ hiểu Giới ở mức độ trí thức: “Phải! tôi không nên làm bất cứ điều gì từ lời nói đến việc làm gây tổn hại đến các chúng sinh khác. Chẳng hạn, nếu có người đến đánh tôi, giết tôi, chắc chắn là tôi không thích điều đó. Như thế, nếu tôi đánh người khác, giết người khác thì họ cũng ko thích điều đó. Do đó, tôi không nên làm điều gì mà tôi không muốn kẻ khác làm cho tôi. Tôi không nên sát hại, gây thương tổn, nguy hại đến người khác. Nếu có người ăn cắp, cướp đoạt vật gì rất thân yêu của tôi, tôi không thích thế và cảm thấy bị tổn thương. Vì thế, tôi không nên ăn cắp cái gì của người khác. Hành động này sẽ gây thương tổn đến người khác, tôi không nên làm như thế. Nếu có người nào hãm hiếp hay tà dâm trong gia đình tôi. Tôi không thích thế và bị tổn thương. Như thế, tôi không nên làm như vậy, người khác sẽ bị tổn thương. Nếu có người nào nói dối hay cố lường gạt tôi, tôi không thích như thế, tôi không nên nói dối, lường gạt người khác. Nếu có người nói thô bạo, tôi không thích như thế. Tôi không nên nói lời thô bạo với người khác, họ sẽ không thích như thế”. Tôi hiểu và ai ai cũng hiểu rằng: “Ta không nên làm điều này, điều kia nhưng khi bị say thuốc phiện hay say rượu, ta trở thành bất lực và nô lệ cho cơn say và sẽ làm tất cả những điều người ta không muốn làm. Tôi không nên dùng tất cả các chất gây say”. Đây là điều người ta hiểu ở bề mặt của tâm, ở mức độ lý trí.

Theo cách khác, người ta bắt đầu hiểu ở mức độ sâu hơn một chút, nhưng vẫn ở mức độ lý trí. Con người là một cá thể trong xã hội, phải sống trong xã hội, sống với người trong gia đình và với người khác. Nếu người ấy cứ tiếp tục làm những điều quấy phá toàn thể môi trường xung quanh, tạo bất hòa và phá rối an lạc khắp nơi, làm sao người này có thể hưởng được an lạc và hòa hợp: “Nếu tôi châm lửa đốt khắp nơi xung quanh tôi, chung quanh tôi là lửa, lửa thiêu đốt, làm sao tôi trông mong được sự tươi mát và yên tịnh trong tôi. Không thể được, cho nên, tôi phải giúp cho môi trường xung quanh trở nên an lạc hơn, thanh bình hơn, rồi chỉ khi ấy, tôi mới có thể sống trong môi trường đó và cảm thấy an lạc, thanh bình”.Phải! Điều này trở nên rõ ràng hơn.

Nhưng Dhamma mới thật sự rõ ràng khi ta bắt đầu thực hành. Và Bậc Giác Ngộ đưa ta tới chiều sâu nơi ta có thể bắt đầu chứng nghiệm được luật tự nhiên. Ở mức độ thực nghiệm, nó trở nên rất rõ ràng là: “Khi nào, tôi có hành động làm hại người khác, bằng lời nói hay việc làm, tôi không thể thực hiện hành động ấy, trừ khi tôi tạo ra rất nhiều điều xấu xa trong tâm mình. Tôi không thể giết hại kẻ khác, nếu tôi không phát sinh ra giận dữ, thù ghét, ác ý, hận thù. Tôi không thể ăn cắp, nếu tôi không nảy sinh sự tham lam dữ dội. Tôi không thể tà dâm, nếu tôi không đam mê nhục dục. Và như thế, có thể là ngã mạn, ghen tỵ, không bất tịnh này thì bất tịnh khác, tôi tạo ra những điều này trong tâm và chỉ từ đó, tôi mới có lời nói và việc làm gây tổn hại đến người khác”.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Quả báo ngay lúc tạo nghiệp

Qua kinh nghiệm, người bước chân trên con đường Dhamma sẽ bắt hiểu được những điều này. Và qua kinh nghiệm, ta có sẽ bắt đầu hiểu được rằng: “Bất cứ khi nào, tôi phát sinh sự tiêu cực nào trong tâm như giận dữ, ác ý, hận thù, đam mê, sợ hãi, ngã mạn, ganh tỵ, tham lam… Bất cứ bất tịnh nào trong tâm, thiên nhiên không muốn những điều này. Điều này đi ngược lại với luật tự nhiên và thiên nhiên bắt đầu trừng phạt tôi. Tôi chịu hình phạt ngay tại đây và ngay bây giờ. Hãy bỏ qua một bên chuyện hình phạt sau khi chết, chúng tôi không nói là không tin như thế. Nhưng hãy gát chuyện đó qua một bên, tôi sẽ chịu hình phạt đó ở đây và ngay bây giờ”.

https://www.youtube.com/watch?v=Lkb_4nraOBo&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=16

Ai bước chân trên con đường sẽ bắt đầu nhận biết rằng: “Thiên nhiên sẽ bắt đầu trừng phạt tôi, bởi vì khi tôi nổi giận, tôi trở nên vô cùng dao động, bất hạnh, khốn khổ. Tôi không thể nào vừa nổi giận, lại vừa cảm thấy rất an lạc, đầy bình yên. Không thể được, chắc chắn là tôi trở nên dao động. Tương tự như thế, nếu tôi sinh ra bất cứ tật xấu nào, tôi sẽ trở nên dao động.

Luật tự nhiên là như thế, thiên nhiên đã bắt đầu trừng phạt tôi. Nếu tôi tránh, không có những hành động này và không phát sinh những tật xấu trong tâm, rồi thiên nhiên sẽ bắt đầu tưởng thưởng tôi, tôi cảm thấy an lạc vô cùng”. Định luật tự nhiên sau đây càng trở nên rõ ràng: “Không hãm hại và gây tổn thương người khác, đừng làm những gì bằng lời nói hay việc làm phiền nhiễu đến người khác. Vì như thế là mình đã bắt đầu tự hãm hại mình. Ta không biết đến điều ấy đâu, nhưng ta chính là nạn nhên đầu tiên do hành vi của mình”.

Nếu muốn giết hại ai, ta phải có tâm nóng giận, khi nổi giận, ta bị trừng phạt ngay lập tức. Mình chính là nạn nhân đầu tiên của sự nóng giận và tật xấu của mình. Điều này càng lúc càng trở nên rõ ràng hơn đối vời người bước chân trên con đường Dhamma. Rồi ở mức độ sâu thẳm hơn, vì người ta đã bắt đầu chứng nghiệm sự thật bên trong, khuôn mẫu thói quen và lối sống tự động thay đổi. Vì không chứng nghiệm được sự thật bên trong nên lúc nào người ta cũng coi trọng những gì ở bên ngoài. Người ta không biết thiên nhiên đã trừng phạt người này hay tưởng thưởng người kia. Người ta chẳng biết gì cả.

Bây giờ, với phương pháp Thiền,Quý vị sẽ học trong 10 ngày này, điều này càng trở nên rõ hơn. Không chỉ ở mức độ trí thức hay sùng tín, vì Đức Phật, Vị giáo chủ một tôn giáo hay Kinh điển đã nói như thế. Điều đó chẳng giúp ích được gì cả. Một khi nó trở nên rõ ràng hơn bằng mức độ thực nghiệm, kinh nghiệm trực tiếp thì nó giống như khi ta cho tay vào lửa, bàn tay mình bị phỏng. Bây giờ, ta biết đụng tay vào lửa chỉ làm khổ mình, nên lần tới, ta sẽ rất cẩn thận không cho tay vào lửa nữa.

Trong thâm tâm Quý vị bắt đầu kinh nghiệm được rằng: “Nếu bất cứ khi nào, mình làm tổn thương người khác, trước khi làm tổn thương người đó, mình đã bắt đầu tự làm tổn thương mình trước. Ta đã bắt đầu bị thiêu đốt trong tâm, lửa địa ngục nội tâm đã bắt đầu thiêu đốt mình ở ngay tại đây và ngay lúc này. Và khi làm những điều thiện, điều tốt lành giúp đỡ người khác, ta bắt đầu hưởng được sự an lạc, yên bình của cõi thiên đàng nội tâm. Địa ngục ở nội tâm, thiên đàng ở nội tâm, ta bắt đầu chứng nghiệm được điều này”. Kinh nghiệm này giúp ta tu tập Dhamma một cách thích hợp.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Tiến trình Giới – Định – Tuệ với Bát Thánh Đạo

“Tránh làm các điều ác, hãy làm những điều lành”. Con đường giải thoát được giải thích tỉ mỉ, chi tiết từng bước. Theo ngôn ngữ thời ấy, toàn thể con đường ấy được gọi là Bát Thánh Đạo (Con đường thánh thiện). Nghĩa là bất cứ ai bước chân trên con đường này chắc chắn sẽ trở thành con người thánh thiện.

https://www.youtube.com/watch?v=JdyJPVZ9KYo&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=17

Người ta có thể thuộc các quốc gia, cộng đồng, màu da, giới tính khác nhau nhưng chẳng có gì khác biệt cả. Bất cứ ai bước chân trên con đường này chắc chắn sẽ trở thành con người thánh thiện, một Thánh nhân, một người tốt bụng có tâm thanh tịnh. Đó là lý do tại sao con đường này được gọi là Bát Thánh Đạo. Thánh Đạo ấy được chia làm 3 phần: Sīla (Giới hạnh), Samādhi (Định tâm) và Pa ̃ ̃a (Trí tuệ).

Sīla (Giới hạnh)

Sīla là đạo đức, giới hạnh, không làm bất cứ điều gì từ lời nói đến hành động gây tổn hại cho người khác. Ba phần trong Bát Chánh Đạo kết hợp thành Sīla là Sammā vācā (Chánh ngữ), Sammā kammanta (Chánh nghiệp) và Sammā ājīva (Chánh mạng).

Sammā vācā (Chánh ngữ)

Là lời nói chân chánh, tốt lành. Làm sao biết cái gì là tốt lành, cái gì là không tốt lành. Nếu ta biết tránh cái không tốt lành, cái còn lại là tốt lành. Lời nói tốt lành là tránh không nói dối, không nói lời thô bạo (những lời ác độc, nguyền rủa), không nói sau lưng người khác (gây chia rẽ) và không nói lời phỉ báng, lời vô ích. Ta không nên nói tất cả những lời này, tất cả những lời còn lại là thiện.

Sammā kammanta (Chánh nghiệp)

Là việc làm chân chánh, thiện lành. Tương tự, bất cứ hành vi nào gây tổn thương hay hãm hại người khác là bất thiện. Nếu ta tránh không làm những điều ác này, tất cả điều còn lại là thiện như không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không dùng các chất say hay gây nghiện. Nếu ta tránh các điều này thì tự động các việc làm còn lại là thiện.

Sammā ājīva (Chánh mạng)

Là nghề nghiệp chân chánh. Nếu một người là nam nữ Tu sĩ, tu ẩn dật, người tu cầm bình bát đi khất thực, họ không giữ bất cứ gì làm của cải mang theo. Nhưng một Cư sĩ không khất thực mà phải làm việc để kiếm sống, làm việc chăm chỉ, thật thà, không làm hại người khác. Tương tự, nghề nghiệp mưu sinh, việc làm ăn, buôn bán của ta phải thiện như thế.

Ta nhận thù lao từ công việc làm và việc ấy không hại ai cả. Nếu mình Kinh doanh để kiếm nhiều lời và sự Kinh doanh này làm hại người khác thì đó không phải là nghề nghiệp chân chính. Nếu phương tiện kiếm sống của mình khuyến khích người khác phạm giới, để sống cuộc đời vô luân, quấy nhiễu đến sự an lạc và hòa hợp của người khác. Đó không phải là nghề nghiệp chân chính.

Ví dụ, nếu có người nhúng tay vào việc buôn bán vũ khí (súng, đạn, bom, mìn…), thuốc độc thu được nhiều lợi nhuận. Bất cứ ai mua những thứ này sẽ dùng để giết hại người khác. Đây không phải là nghề nghiệp chân chính. Người ta có thể nói: “Tôi đâu có giết hại”. Phải! người đó không có giết hại nhưng có sự trợ giúp và khuyến khích người khác giết hại. Nếu có người buôn bán thịt, cá và nói: “Tôi không giết, người khác giết đấy”, người ấy vẫn khuyến khích người khác giết hại.

Có người nuôi và buôn bán súc vật cho Đồ tể, rồi nói rằng: “Tên đồ tể giết, không phải tôi”. Không! Người ấy vẫn khuyến khích việc giết hại ấy. Cứ như thế, với bất cứ thứ gì, nếu món hàng mà ta buôn bán mà khuyến khích người khác phạm giới thì nghề nghiệp mưu sinh này không chân chánh. Có nghề nghiệp đôi khi trông có vẻ chân chánh nhưng nếu động cơ thúc đẩy sai thì nghề ấy cũng không chân chính.

Một chuyện xảy ra trong đời tôi, cách đây nhiều năm, khi tôi chưa tiếp xúc với Dhamma thuần khiết và chẳng bao giờ biết quan sát nội tâm. Nhưng tôi thường tự cho mình là luôn biết sống theo đạo nghĩa. Tôi rất sùng đạo, cử hành hết nghi thức này, nghi lễ kia, đóng góp chỗ này, chia sẻ chỗ kia nhưng tôi không bao giờ biết về Dhamma thuần khiết. Tình cờ một người trong gia đình bị bệnh nặng, Bác sĩ gia đình lại đi vắng, nên tôi phải đến tìm một Bác sĩ khác.

Vị Bác sĩ mới này rất nổi tiếng nhưng rất bận. Chúng tôi không biết rằng Vị Bác sĩ có đến hay không nên chính bản thân tôi đi thuyết phục ông ấy về nhà khám bệnh. Tôi bước vào phòng khám mà ngày thường rất đông bệnh nhân nhưng tôi không thấy ai cả. Lúc đó, chỉ có một mình Bác sĩ, dĩ nhiên, tôi mừng lắm vì chắc là ông ta sẽ chịu đến nhà tôi. Nhưng vì tò mò, tôi hỏi ông ta: “Thưa Bác sĩ, ngày nào cũng có nhiều bệnh nhân xếp hàng nơi đây, sao hôm nay không thấy ai cả ?”. Với khuôn mặt đầy buồn so, ông ta trả lời: “Ông Goenka! Vào mùa này trong năm, luôn có nhiều bệnh dịch. Tôi không hiểu sao năm nay điều gì xảy ra mà chẳng có bệnh dịch nào cả”.

Tôi cảm thấy rất buồn, nghề nghiệp của một Bác sĩ là nghề cao quý, phục vụ người khác, giúp họ thoát khỏi bệnh tật. Hãy nhìn xem động cơ của Vị Bác sĩ này, ông ấy muốn có nhiều bệnh dịch lan tràn. Không phải Bác sĩ nào cũng thế cả, ta không nên quơ đũa cả nắm, nhưng trong trường hợp ông Bác sĩ này, tôi cảm thấy rất buồn. Vào lúc ấy, tôi không biết quan sát thực tại trong tôi. Khi không biết quan sát thực tại bên trong, ta luôn luôn soi mói, tìm lỗi ở người khác: “Hãy nhìn xem! Người này xấu xa vô cùng! Người kia xấu xa vô cùng! Người ấy xấu xa vô cùng!”. Khi tôi bắt đầu thực hành phương pháp Thiền này, quan sát sự thật bên trong, tôi thấy rằng tôi còn tệ hại hơn Vị Bác sĩ ấy nữa. Xuất thân từ giới Kinh doanh trong một gia đình buôn bán, làm ăn nên tôi hiểu những thương gia và những động cơ thúc đẩy của họ. Chúng tôi có ngôn ngữ riêng. Chẳng hạn, đang có chiến tranh hay nạn đói, hàng tiêu khan hiếm, giá cả vùn vụt leo thang. Theo ngôn ngữ Kinh doanh, chúng tôi nói: “ Thị trường đang phát triển, tuyệt diệu thay! tuyệt diệu thay!”.

Giá càng cao, chúng tôi càng có nhiều lời. Bất cứ hàng hóa nào chúng tôi có sẽ mang lại nhiều lợi nhuận. Khi không còn nạn đói hay chiến tranh, bấy giờ, giá cả hàng tiêu dùng đã giảm xuống. Với lòng rất bình thản, chúng tôi nói: “Thị trường đã bị đổ vỡ rồi! Tệ quá! Tệ quá!”. Phong cách làm ăn, động cơ thúc đẩy kiểu gì thế! Có ai bị khổ đau hay không, chúng tôi không quan tâm mà chỉ biết đến tiền. Ồ! Ta sẽ không hiểu được điều này cho đến khi nào ta bắt đầu quan sát sự thật bên trong, ta vẫn còn bị lôi kéo vào cuộc đảo điên này.

Làm thương mại không có gì sai cả. Ta phải kiếm ra tiền một cách hợp lý, không làm hại đến ai,với điều kiện là ta hiểu rằng mình đang đóng một vai trò quan trọng trong việc phục vụ cộng đồng theo đường lối này. Trong bất cứ nghề nghiệp nào, nếu ta có thái độ: “Bằng nghề nghiệp chuyên môn, tôi đang phục vụ xã hội, để bù lại, tôi được xã hội trả công” thì việc phục vụ xã hội trở thành quan trọng hơn. Tiền thù lao chắc chắn sẽ đến, không có gì sai trái cả.

Một thương gia mua hàng hóa từ nhà sản xuất và phân phối cho người tiêu thụ, không có gì sai cả. Không phải người tiêu dùng nào cũng có thể đến nhà sản xuất để thỏa mãn nhu cầu của mình, nên cần phải có người trung gian. Nhưng người trung gian này, nếu bắt đầu nghĩ rằng: “Tôi đến đây để trục lợi và kiếm tiền” thì lối chạy đua cật lực này để kiếm tiền, sẽ làm cho người này mất trí. Điều này cách xa Dhamma nhiều lắm. Sammā ājīva (Chánh mạng) muốn ta có thiện ý, động lực kiếm tiền tốt, không làm hại người khác, phục vụ cộng đồng, đóng vai trò phụng sự xã hội tùy theo khả năng của mình. Cả 3 điều này: Sammā vācā (Lời nói chân chánh), Sammā kammanta (Việc làm chân chánh) và Sammā ājīva (Nghề nghiệp chân chánh) kết hợp thành phần thứ nhất của Dhamma là Sīla (Giới hạnh). Nếu người Thầy dạy Dhamma chỉ dạy có thế thôi, người ấy không phải là Bậc Giác Ngộ.

Bậc Giác Ngộ giảng dạy trọn vẹn Dhamma. Chỉ giảng dạy và nói với người ta rằng: “Ồ! Trên thế gian, chớ làm điều này, chớ làm điều kia, chớ làm điều nọ và nên làm điều này, nên làm điều kia, nên làm điều nọ”. Người nghe từ tai này lọt qua tai kia, đây chỉ là Dhamma không trọn vẹn. Nó chẳng có ảnh hưởng gì bởi vì người ta biết rất rõ là mình không nên làm điều này và nên làm điều kia, nhưng người ta vẫn tiếp tục làm như cũ.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Tiến trình Giới – Định – Tuệ với Bát Thánh Đạo

Người say biết rõ rằng bệnh nghiện không tốt cho mình, biết là phải thoát khỏi cơn nghiện, nghiện ngập thật là xấu. Người cờ bạc biết rất rõ mình không nên đánh bạc. Nhưng khi tới lúc, người ta quên hết tất cả, chỉ biết say sưa, chỉ biết cờ bạc. Tại sao thế? Bởi vì người đó không kiểm soát được tâm, không làm chủ được tâm, người ấy là nô lệ cho tâm của chính mình. Sâu tận bên trong, người ấy là nô lệ cho khuôn mẫu hành xử của chính mình. Nếu chỉ giảng như thế, Dhamma không đầy đủ, chỉ nói về Sīla (Giới hạnh) không thôi, chẳng có ích lợi gì cả. Do đó, bước kế tiếp là Samādhi, sự làm chủ được tâm. Ta phải học cách trở thành chủ nhân của chính tâm mình, cách định tâm trên nền tảng đạo đức. Định được tâm trên nền tảng thanh tịnh này, chính là Samādhi.

https://www.youtube.com/watch?v=J40iVHaNWmk&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=18

Samādhi (Định tâm)

Ba yếu tố khác của Dhamma (Bát Chánh Đạo) thuộc về phần Samādhi này là SammāVāyāma (Chánh tinh tấn), Sammā Sati (Chánh niệm) và Sammā samādhi (Chánh định).

Sammā Vāyāma (Chánh tinh tấn)

Là nỗ lực chân chánh, tu tập đúng cách. Khi cơ thể bị yếu, không được khỏe mạnh, ta phải tập thể dục. Nếu cơ thể bị yếu đến nỗi không thể bước đi dù chỉ là vài bước. Có người sẽ yêu cầu, khuyên bảo mình nên luyện tập bài thể dục này để làm cho bắp thịt mạnh lên, thân thể khỏe hơn. Tương tự như thế, khi tâm yếu đuối, và tất cả những gì ta nhận ra khi tu tập trong 2 ngày vừa qua. Chúng ta đang mang một cái tâm quá sức bệnh hoạn, suy nhược, vô cùng yếu đuối và bất ổn. Ta phải luyện tập để làm cho nó vững chắc, ổn định, lành mạnh, trong tình trạng tốt. Bất cứ sự luyện tập nào làm cho tâm lành mạnh là sự luyện tập tốt. Đây là Sammā Vāyāma (Chánh tinh tấn).

Tứ chánh cần (Có 4 sự tinh tấn, luyện tập trong Dhamma)

Thứ nhất là tự xem xét mình: “Ồ! Trong bề mặt của tâm, ngay khoảnh khắc này, tôi có thói xấu này, tật xấu kia”, trừ tuyệt những thói quen, tật xấu này là sự luyện tập tốt đầu tiên.

Thứ hai, một lần nữa tự xem xét tâm mình: “Tâm tôi không có thói xấu này, tật xấu kia”, rồi đóng hết tất cả các cửa của tâm mình lại, bất cứ ô nhiễm nào không có ở đó, đừng cho nó thâm nhập vào.

Thứ ba, một lần nữa, tự xét tâm mình: “Tâm tôi có những phẩm hạnh đặc biệt này, tính tốt kia”, đừng vì thế mà thổi phồng bản ngã hay phát triển lòng kiêu ngạo. Có phẩm hạnh ở đây, đây là thực tại. Bây giờ, tôi phải cố bảo tồn, duy trì, làm gia tăng phẩm hạnh ấy.

Thứ tư, lại tự xem xét tâm mình và nếu ta thấy rằng mình không có phẩm hạnh đặc biệt nào, hãy mở tất cả các cửa của tâm, chào đón phẩm hạnh nào chưa có, phẩm hạnh ấy sẽ đến. Đây là 4 sự luyện tập giúp cho tâm lành mạnh, ổn định (đó là Tứ chánh cần: Diệt ác, ngăn ác, tăng thiện, làm thiện). Đây là những gì mà Quý vị bắt đầu làm một cách gián tiếp.

Sammā Sati (Chánh niệm)

Là ý thức chân chánh, ý thức về thực tại của khoảnh khắc này, có liên quan đến cơ cấu về thân thể và tinh thần của chính mình. Ý thức không thể về quá khứ. Chữ Sati có 2 nghĩa, một nghĩa là tưởng nhớ, nghĩa này không liên quan gì đến Dhamma vì tưởng nhớ thuộc về quá khứ. Ta cứ tiếp tục nghĩ về quá khứ thì đây không phải là Sammā Sati, là ý thức chân chánh. Ý thức không thể về tương lai. Ta chỉ suy nghĩ, tưởng tượng, mơ mộng, điều này chẳng ích lợi gì cả. Ý thức là chân chánh khi ta sống với ý thức về thực tại của khoảnh khắc này, khi nó tự biểu hiện từ khoảnh khắc này đến khoảnh khắc khác. Thực tại này thuộc về chính sự hiện hữu của mình, ở thân này, ở tâm này, ở sự tổng hợp của cả hai thân và tâm. Đó là điều là ta đã bắt đầu làm, bắt đầu quan sát hơi thở đang đi vào, đang đi ra từ khoảnh khắc này tới khoảnh khắc khác, đúng như thật.

Nếu hơi thở ấy sâu, ta biết hơi thở ấy sâu. Nếu hơi thở ấy cạn, ta biết hơi thở ấy cạn. Nếu hơi thở ấy đi qua mũi bên trái, ta biết nó qua mũi bên trái. Nếu hơi thở ấy đi qua mũi bên phải, ta biết nó qua mũi bên phải. Nếu hơi thở ấy đi qua cả hai ống mũi, ta biết nó qua cả hai ống mũi. Chỉ là thực tại đúng như nó đang hiện hữu, đúng như nó đang là.

Dĩ nhiên, đối với Thiền sinh mới, khi Quý vị không thể cảm nhận được hơi thở vì nó trở nên rất vi tế. Ta được phép lấy vài hơi thở cố tình, hơi thở hơi mạnh một chút. Nhưng chỉ vài hơi thôi, rồi ta trở về hơi thở tự nhiên, bình thường để làm tăng khả năng cảm nhận rất rõ ràng hơi thở vi tế và êm dịu nhất. Rồi ta sống với thực tại đúng như nó đang là, như nó đang hiện hữu, chứ không phải như ý mình muốn. Đây được gọi là đúng như thật từ khoảnh khắc này đến khoảnh khắc khác. Ta đang tập làm điều đó.

Một điều khác nữa, toàn bộ con đường tu tập này đưa ta từ thực tại bề ngoài rất thô thiển, căng thẳng, chắc đặc (những gì lúc đầu ta cảm nhận được), đến thực tại vi tế hơn, vi tế nhất. Ta thăm dò toàn bộ lĩnh vực thuộc cơ cấu thân xác này từ thực tại thô thiển nhất cho đến thực tại vi tế nhất. Ta cũng thăm dò toàn bộ lĩnh vực thuộc cơ cấu tinh thần (Tâm và nội dung của tâm) từ thực tại thô thiển nhất, tầng lớp bên trên cho đến thực tại vi tế hơn, vi tế nhất. Theo ngôn ngữ thời ấy, Đức Phật nói: “Mỗi bước phải tiến dần đến sự vi tế”. Ta vượt qua khỏi toàn thể lĩnh vực vi tế của thân và tâm, rồi bắt đầu chứng nghiệm được cái vượt ra ngoài thân và tâm. Ta sẽ nhận ra rằng toàn thể lĩnh vực thân và tâm là lĩnh vực mà nơi vạn sự nảy sinh và diệt đi.

Một vài thay đổi đang diễn ra, có một sự thay đổi, luân lưu không ngừng đang xảy ra. Nhưng khi ta vượt quá lĩnh vực này, không có gì nảy sinh, không có gì diệt đi. Chân lý tối hậu, bất diệt này là điều mà ta không thể tưởng tượng. Trên con đường Dhamma không nên tưởng tượng điều gì cả và không nên chấp nhận một điều gì vì một Vị Phật, hay Vị Thầy của mình đã nói như thế.

Ta phải chứng nghiệm được chân lý tối hậu này và kinh nghiệm sẽ làm mình thay đổi hoàn toàn. Chứng nghiệm được chân lý tối hậu này dù chỉ trong vài giây sẽ biến ta thành một Thánh nhân. Toàn thể con đường giải thoát khi ta tiến từ thực tại thô thiển đến thực tại vi tế hơn, vi tế nhất là một tiến trình thanh lọc tâm.

Ta sẽ hiểu khi tiến xa hơn trên con đường giải thoát. Như vậy, một điều rõ ràng, ta đang đi từ thực tại thô thiển đến thực tại vi tế hơn. Nhưng phải hiểu rằng mình không thể tạo ra thực tại vi tế, mình phải phó mặc cho Dhamma, phó mặc cho thiên nhiên và thiên nhiên sẽ tiếp tục vận hành. Như thế, về phần mình, bất cứ cái gì tự biểu hiện, ta chỉ cần ý thức về nó. Lúc đầu, ta phải thở vài hơi mạnh và ý thức được điều này. Rồi hơi thở sẽ trở nên càng lúc vi tế, êm dịu và nhẹ nhàng hơn cùng với sự ý thức của mình. Bây giờ, suốt cả ngày hôm nay, ta ý thức được sự phớt chạm của hơi thở trong khu vực giới hạn và nhỏ. Đức Phật khuyên chúng ta tập với một khu vực nhỏ, bởi vì khu vực càng nhỏ, tâm chắc chắn càng trở nên vi tế và nhạy bén hơn. Kể từ ngày mai và ngày mốt, ta sẽ chú tâm vào một khu vực nhỏ hơn nữa. Bây giờ, ta đang tập ở khu tam giác. Trong giới hạn khu tam giác này, suốt cả ngày ta đã luyện tập để nhận ra sự phớt chạm của hơi thở. Bất cứ chỗ nào ở cửa mũi, phía dưới mũi, trên môi trên, ở vách trong của ống mũi, hãy nhận biết sự phớt chạm của hơi thở.

Từ tối nay và suốt ngày mai, ta sẽ kinh nghiệm những gì còn vi tế hơn sự phớt chạm ấy. Cái phớt chạm này lúc nào cũng có sẵn đó nhưng ta không buồn quan tâm nhận biết nó, vì ta chưa bao giờ thực tập. Bây giờ nhờ sự thực tập, ta làm cho tâm mình bén nhạy hơn để cảm nhận được sự phớt chạm này. Tương tự như thế, có những thứ vi tế hơn vốn luôn luôn ở đó, nhưng ta không buồn ý thức về chúng. Phương pháp Thiền này sẽ giúp mình cảm nhận được những sự vi tế đó.

Một thực tại sẽ trở nên rất rõ ràng, hiển nhiên, ta sẽ nhận ra rằng một hơi thở đi vào, khi đi ra hơi thở ấy ấm hơn một chút. Nhiệt độ của hơi thở vào và ra khác nhau. Đây là sự thật, nhưng chưa bao giờ ta thèm nhận biết đến nó. Đó là điều tự nhiên mà thôi. Bởi vì, nhiệt độ môi trường bên ngoài thấp hơn nhiệt độ bên trong cơ thể. Rồi chẳng bao lâu, ta sẽ kinh nghiệm một điều gì đó hơn thế nữa. Một thực tại nào đó, không hề liên quan gì đến hơi thở cả. Ta dùng hơi thở để đi đến thực tại vi tế hơn. Còn bây giờ, cho dù không dùng đến hơi thở thì cái gì đang xảy ra? Ta đã không ngừng thực tập trên khu vực tam giác nhỏ hẹp này vào khoảng tối nay và ngày mai. Ta sẽ bắt đầu kinh nghiệm phản ứng sinh hóa, phản ứng điện từ nào đó đang xảy ra trong khu vực này và khắp cơ thể. Khắp cơ cấu thân xác này trong từng khoảnh khắc đều có các phản ứng sinh hóa, phản ứng điện từ khác nhau. Và vì thế, không có cảm giác này thì có cảm giác khác trên khắp cơ thể. Bất cứ chỗ nào có sự sống, chỗ có chắc chắn có cảm giác. Trong khu vực này, ta sẽ bắt đầu cảm thấy cảm giác nào đó. Không nhất thiết phải là các cảm giác đặc biệt, bất cứ cảm giác nào xuất hiện. Có thể là nóng, ta bắt đầu cảm thấy nóng chỉ trong khu vực này thôi, nó có thể là thân nhiệt hay hơi nóng của không khí. Ta chỉ việc quan sát có hơi nóng ngay trong khoảnh khắc này. Có thể là hơi lạnh, toát mồ hôi, ta chỉ quan sát thôi, không làm gì hết.

Có thể là một cảm giác ngứa, một lần nữa, chỉ quan sát thôi, đừng phản ứng lại cảm giác ấy. Ta bắt đầu phản ứng, xoa hay gảy chỗ ngứa, như vậy không phải là Sammā Sati. Ý thức chân chánh là chỉ quan sát mà thôi. Đừng làm gì cả, hãy quan sát thực tại tự nó biểu hiện: “Một cơn ngứa bắt đầu nổi lên, tôi cứ để xem nó kéo dài được bao lâu. Cơn ngứa bắt đầu khó chịu hơn, khó chịu hơn, khó chịu hơn nhưng cuối cùng cũng qua đi. Không có cơn ngứa nào tồn tại mãi mãi. Nó sẽ không vĩnh viễn lưu lại ở đó. Cứ để tôi xem nó kéo dài được bao lâu”. Không có cảm giác nào tồn tại mãi mãi, nó nảy sinh không sớm thì muộn cũng sẽ diệt mất.

Ta chỉ lặng lẽ chứng kiến những gì đang xảy ra. Có thể là cảm giác ngứa ngáy, nhột nhạt, nhẹ nhõm, nặng nề, đè ép, căng thẳng, giằng kéo, phồng ra co lại, tê tê, cảm giác khô, ẩm, đôi lúc có cảm giác như kim châm, tim đập, mạch đập, ngay cả cảm giác đau đớn, bất cứ cảm giác gì. Ta không thể chọn lựa cảm giác, đây là sự quan sát không có chọn lựa, hãy để Dhamma, thiên nhiên đóng vai trò của nó. Bất cứ cái gì thể hiện trong từng khoảnh khắc, đây là thực tại của khoảnh khắc này. Công việc của mình là chỉ chấp nhận và quan sát nó. Quan sát nó mà không phản ứng lại, chỉ quan sát, chỉ quan sát, chỉ quan sát mà thôi. Đừng tìm kiếm cái gì không có ở đó, nếu không, Quý vịsẽ bị lạc. Bất cứ cảm giác nào xuất hiện trong khu vực này, ta chấp nhận và quan sát nó. Rất có thể ta cảm thấy một cảm giác lạ mà mình không thể gọi và đặt tên cho nó. Không cần thiết và không nên gọi hay đặt tên cho nó, ngay cả các cảm giác có thể gọi hay đặt tên. Một điều gì đó đang xảy ra, ta chỉ quan sát nó một cách khách quan và không phản ứng lại. Mục đích của ta đã chu toàn, đây là điều phương pháp Thiền này muốn ta làm, chỉ chấp nhận thực tại của khoảnh khắc, đúng như nó đang hiện hữu mà không phản ứng lại bất cứ cảm giác nào.

Có thể đôi lúc, ta không cảm thấy cảm giác nào. Cảm giác lúc nào cũng có trong mỗi khoảnh khắc trên từng phần rất nhỏ ở cơ thể. Nhưng tâm quá mụ mẫm nên ta không thể cảm nhận được thực tại vi tế. Vì thế, những lúc không cảm thấy cảm giác nào trong khu vực giới hạn tam giác ở mũi, hãy trở lại theo dõi hơi thở. Không sao! Ta có hơi thở ra vào, tiếp tục quan sát với hơi thở ra vào và bất ngờ, một cảm giác sẽ xuất hiện. Rồi bắt đầu chú trọng quan sát cảm giác đã xuất hiện đó. Cảm giác ấy diệt mất và một cảm giác khác có thể xuất hiện. Cái này diệt đi, cái khác có thể hiện đến. Nếu không có gì xuất hiện thì một lần nữa, trở lại với hơi thở. Tu tập với hơi thở và cảm giác nhưng hãy chú trọng đến cảm giác nhiều hơn.

Rất có thể đôi lúc, ta cảm thấy nhiều cảm giác trong khu vực này cùng một lúc. Đừng vì thế mà bối rối, hãy chọn một cảm giác nào vi tế nhất, đừng chọn cảm giác mạnh mẽ vì mình dễ dàng cảm nhận được nó. Hãy chú trọng đến cảm giác nào rất lờ mờ và cố gắng cảm nhận cảm giác lờ mờ hơn, mơ hồ hơn. Tâm sẽ dần dần trở nên nhạy bén hơn, vi tế hơn để cảm nhận được cảm giác mơ hồ này. Hãy hiểu rằng ta duy trì sự chú tâm của mình trong khu vực giới hạn này để cho tâm sắc bén và nhạy cảm hơn. Nếu ta chú tâm ở nhiều chỗ khắp cơ thể, thì tâm rất thô thiển và nó chỉ có thể cảm nhận được những cảm giác thô thiển. Ta không thể đi tới chiều sâu như lời Đức Phật khuyên.

Kế đến, trong khi sự chú ý của ta đang ở chỗ này, một cảm giác nào đó bắt đầu nảy sinh ở một phần khác của cơ thể. Quý vị không thể ngăn chặn nó được, đừng bao giờ cố ngăn chặn nó nhưng làm ngơ nó đi. Đừng cho nó là quan trọng chút nào cả. Ở chỗ nào khác trên cơ thể, có cảm giác nào đó đang xảy ra. Công việc của mình là thăm dò thực tại ở khu vực tam giác này. Nếu có bất cứ cảm giác nào ở thành bên trong và bên ngoài ống mũi, ở vành ngoài ống mũi, phía dưới mũi, trên môi trên ta sẽ quan sát nó. Nhưng bất cứ cảm giác nào ngoài khu vực ấy, ta sẽ làm ngơ. Rồi Quý vị sẽ thấy rằng tâm mình thu hẹp và chú tâm vào một khu vực nhỏ và tâm ngày càng sắc bén hơn. Cứ thực hành như thế tối nay cho đến ngày mai. Đây là Sammā Sati (Ý thức chân chánh).

Sammā samādhi (Chánh định)

Samādhi là sự định tâm, Sammā samādhi là sự định tâm với nền tảng đạo đức, thiện lành. Nền tảng đạo đức là không còn Moha (vô minh), không còn vô minh, sai lầm, nhận thức đảo điên, không còn mơ hồ, lẫn lộn, không còn tưởng tượng. Đối tượng của sự định tâm phải có tính thực tế.

Bất cứ cái gì ta đang thực tập là Sammā samādhi, ý thức về thực tại của khoảnh khắc này, trong khu vực giới hạn này. Trong khoảnh khắc này, ta ý thức về thực tại, trong khoảnh khắc kế tiếp, ta lại ý thức về thực tại, trong khoảnh khắc kế tiếp nữa, ta lại ý thức về thực tại. Cứ như thế, ta cứ tiếp tục quan sát từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác, từng khoảnh khắc một, cảm giác này hay cảm giác kia, không có bất cứ sự gián đoạn nào. Cảm giác sẽ thay đổi nhưng sự chú ý vẫn nằm trong khu vực giới hạn này. Và thực tại biểu hiện ở đây trong từng khoảnh khắc một. Khoảng thời gian nào mà ta tiếp tục có ý thức, không bị gián đoạn, trong khoảng thời gian ấy. Samādhi (Định tâm) của ta càng lúc càng trở nên mạnh mẽ hơn. Đó là Sammā (Chân chánh) vì ta sống với thực tại mà mình đang chứng nghiệm, không có gì là tưởng tượng cả.

Tâm có thể được định nhờ vào một đối tượng tưởng tượng, một hình ảnh, hình dáng nào đó của Vị thần này, nữ thần kia, giáo chủ các tôn giáo. Quý vị có thể tưởng tượng hình ảnh, hình dáng của khuôn mặt của người này, người nọ. Cứ thế lặp đi, lặp lại, dùng đến sự tưởng tượng này thầm trong đầu, tâm sẽ được định. Hay ta cũng có thể tiếp tục dùng một từ ngữ nào đó, rồi tụng niệm, tâm sẽ được định, nhưng đây không phải là thực tại tự nhiên. Ta thấy rằng Sīla (Giới hạnh) mà mình đang thực hành sẽ đưa mình đến bươc thứ hai là Sammā samādhi (Chánh định) và chính Sammā samādhisẽ đưa ta đến giai đoạn thứ ba là Paññā (Trí tuệ). Tất cả đều là sự tiến bộ, đi dần đến đích cuối cùng.

Nếu ta dùng một đối khác do sự tưởng tượng, tự mình sáng tạo ra (nó không thật có ở đó), thì đối tượng tưởng tượng này sẽ không đưa ta đến đích cuối cùng. Đối tượng phải là những gì xuất hiện trong khu vực tam giác này, Quý vị chỉ ý thức mà thôi. Từ giây phút này sang giây phút khác, ta ý thức, ý thức, ý thức. Khi nào còn liên tục ý thức, hãy giữ sự chú ý trong khu vực giới hạn này. Đây là Sammā samādhi (định tâm chân chánh). Trái lại, như tôi đã nói, tâm cũng có thể định với Moha (vô minh), với các đối tượng tưởng tượng hay với nền tảng ham muốn (Raga), hay ghét bỏ (Dosa).

Ta có thể thấy người thợ săn hoàn toàn tập trung vào khẩu súng hai nòng bắn chết một con thú. Có định đấy, nhưng đây không phải là sự định tâm chân chánh. Con mèo hoàn toàn chú tâm, đứng canh cửa hang chuột. Khi con chuột ra ngoài, con mèo chụp và nhai nghiến con chuột ấy. Con mèo ấy hoàn toàn tập trung, nhưng đây không phải là chánh định. Mỗi hành vi bất thiện từ lời nói đến việc làm, được làm từ một mức định nào đó đều là tà định. Ngay cả kẻ móc túi, tâm của kẻ ấy cũng định và ý thức được mình đang làm gì. Đây là cũng không phải là Sammā samādhi. Không có ham muốn và ghét bỏ trong định chân chánh.

Khi quan sát hơi thở, ta không có Moha (vô minh), không có mơ hồ lẫn lộn về sự thật mà mình đang chứng nghiệm. Có hơi thở ở đấy, có cái phớt chạm của hơi thở, có những cảm giác ở đấy. Ta không quan sát hơi thở với sự ham muốn hay ghét bỏ.Tương tự như thế, với các cảm giác ta đang cảm nhận, không ham muốn, không ghét bỏ. Sự việc cứ xảy ra, ta chỉ quan sát chúng một cách khách quan. Điều này làm cho Sammā (Định tâm) trở thành Sammā samādhi (Chánh định) và giúp ta đi vào giai đoạn kế tiếp là Paññā (Trí tuệ).

Khi thanh lọc tâm, không phải chỉ ở mức độ bề mặt, Sīla (Giới hạnh) đưa ta đến Sammā samādhi (Chánh định), nơi ta phát triển việc làm chủ tâm. Nhưng việc làm chủ tâm này ở mức độ bề mặt, còn Paññā (Trí tuệ) đưa ta đến chiều sâu của tâm. Phần thứ ba này của Dhamma là Paññā (Trí tuệ), có chức năng thanh lọc tâm ở tầng lớp sâu thẳm nhất (tầng lớp vô thức, nguồn khổ đau, nơi mọi bất tịnh đều nảy sinh, nơi chúng khởi sự và gia tăng gấp bội). Nhóm bất tịnh mà ta tích lũy trong quá khứ sẽ trồi lên trên bề mặt và mất đi nhờ Paññā.

Chúng ta sẽ không nói đến Paññā ngày hôm nay mà là ngày mai. Bởi vì ngày mốt, Quý vị sẽ vào lĩnh vực của Paññā, lý thuyết và thực hành phải luôn đi đôi với nhau.Bây giờ, ta đang trong lĩnh vực của Sīla, đang giữ tất cả các giới hạnh mà mình đã thọ nhận. Hãy giữ một cách cẩn thận và nghiêm chỉnh. Ta cũng đang thực hành Sammā samādhi, ý thức về thực tại nơi khu vực tam giác này, từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác. Hãy tận dụng thời gian và cơ hội với nền tảng tốt lành của Sīla. Sống trong môi trường trung tâm Thiền này, không có lý do gì để Quý vị phạm bất cứ giới nào. Quý vị cũng có tất cả sự tĩnh lặng, an tĩnh, môi trường tốt lành xung quanh để có thể luyện tập Sammā samādhi.

Hãy tận dụng điều này, thời gian rất quan trọng, cơ hội ta đang có vô cùng thuận lợi. Phương tiện ta có ở đây là Dhamma tuyệt diệu, phương pháp Thiền tuyệt diệu, không có tính cách tông phái, phương pháp phổ quát, rất hợp lý và khoa học. Hãy tận dụng phương pháp Thiền này vì sự lợi ích, tốt lành và sự giải thoát của chính mình. Hãy giải thoát khỏi mọi ràng buộc, gông cùm, xiềng xích của vô minh, ham muốn, ghét bỏ và thoát khỏi mọi khổ đau, để hưởng được an lạc thật sự, hòa hợp thật sự, hạnh phúc thật sự.

Nguyện cho tất cả Quý vị hưởng được an lạc thật sự, hòa hợp thật sự, hạnh phúc thật sự!

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Toàn thể thế giới vật chất này, không có gì là chắc đặc cả.

Tất cả đều là những Viba, là những làn sóng nhỏ li ti. Các nhà khoa học hiện đại đã nói như thế, một Bậc Giác Ngộ là Đức Phật cũng đã nói như thế. Thân và tâm không có gì khác ngoài những làn sóng li ti, là sự rung động. Ta có thể tin tưởng vào các nhà khoa học và do đó, mình chấp nhận sự thực này. Nhưng chỉ chấp nhận suông chưa đủ mà ta phải tự mình chứng nghiệm được điều đó. Đây chính là điều mà Bậc Giác Ngộ đã thực chứng để đạt tới đích cuối cùng là sự giải thoát hoàn toàn. Đó là việc mà ai cũng phải làm để hiểu được những thay đổi thực sự đang xảy ra, thay đổi từng khoảnh khắc.

https://www.youtube.com/watch?v=nbw89jL6NsA&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=27

Ta thấy một đứa trẻ chào đời thật đáng yêu, thật non nớt. Rồi 10 năm sau, ta gặp lại đứa bé đó, một sự thay đổi không ngờ. Rồi ta thấy đứa bé 20 năm sau nữa, lại một thay đổi lớn, 30 năm, 40 năm, 60 năm, 80 năm, không thể ngờ được. Cùng là một đứa bé mà tại sao nó thành như vậy? Phải chăng cứ 10 năm, khi đứa bé đi ngủ thì Thượng Đế quyền năng gũa chiếc đũa thần khiến nó tỉnh dậy và biến thành người lớn? Không! Không phải như thế. Sự thay đổi xảy ra trong từng giây phút, mỗi giây phút đều có thay đổi, hủy hoại, sinh, diệt. Đây là luật tự nhiên. Nếu ta chấp nhận luật tự nhiên này bằng lý trí hay bằng đức tin đi nữa thì cũng chẳng có ích lợi gì. Đó chỉ là sự giải trí của tri thức, một sự tiêu khiển tri thức hoặc sự mua vui, tiêu khiển của lòng sùng tín mà thôi, chẳng ích lợi gì cả. Nhưng khi ta bắt đầu chứng nghiệm nó ở mức độ thực tế thì thật là một sự khác biệt rất lớn. Đó là điều mà ta đang bắt đầu làm và đây là một điều rất nhỏ trên một con đường rất dài. Một người phải tìm hiểu rất sâu bên trong để hiểu được toàn thể cấu trúc vật chất này là gì, tâm này là gì và sự tương quan của cả thân và tâm đang diễn tiến ở tầng lớp sâu thẳm ấy.

Chính điều đó đã giúp cho người ấy trở thành một Bậc Giác Ngộ hoàn toàn bằng cách chia cắt, mổ xẻ, phân nhỏ, làm tan rã. Vị ấy đạt tới một trạng thái chứng ngộ chân lý tối hậu của thân, của tâm, về nội dung của tâm và các tâm ý nảy sinh cùng với tâm. Khi vượt qua các trạng thái đó, Vị ấy trực tiếp chứng nghiệm được một điều vượt ra ngoài lĩnh vực của thân và tâm. Thân này là gì? Bằng cách chia cắt, mổ xẻ, Ngài khám phá ra rằng toàn thể thân xác được cấu tạo bởi những vi tử cực nhỏ.

Ngài đặt tên nó là Kalāpa, nghĩa là đơn vị, một đơn vị vật chất rất nhỏ đến mức không còn phân chia được nữa. Ngài gọi nó là Attha Kalāpa, Attha có nghĩa là tám, 8 yếu tố kết hợp thành đơn Vị này và 8 yếu tố này không thể tách rời ra được, chúng luôn luôn đi chung với nhau. Có 4 nguyên tố cơ bản là Đất (Cứng, mềm), Nước (Dính, hút), Gió (Nâng đỡ, chuyển động), Lửa (Nóng, lạnh), mỗi yếu tố có những đặc tính riêng của nó, hợp lại với nhau thì chúng thành 8. Những đặc tính là quan trọng hơn và ta có thể cảm nghiệm được các đặc tính này. Khi ta đạt tới giai đoạn đó, ta cũng sẽ hiểu được tâm một cách dễ dàng hơn. Ở mức độ tối hâu, đây là thực trạng của tâm, của mỗi tâm ý. Và điều đó, khiến Bậc Giác Ngộ hiểu được thân tâm này là thế nào. Với tốc độ cực nhanh như thế, tất cả đều là những làn sóng li ti, đều sinh, diệt. Ngài nói: “Lúc ta vừa búng móng tay hay chớp mắt, các vi tử cực nhỏ này đã sinh, diệt tới cả tỷ tỷ lần rồi”. Một nhà khoa học Phương Tây cũng đã đi đến cùng một kết luận. Một giáo sư tại trường Đại học Bekerly đã từng cố công tìm tòi, nghiên cứu để thấu hiểu nguyên tử hoạt động như thế nào. Vào thế kỷ trước, các nhà khoa học Phương Tây đều biết rằng không có gì là chắc đặc trong thế giới vật chất, tất cả chỉ là những làn sóng nhỏ li ti. Nhà khoa học này rất nóng lòng và tò mò muốn tìm hiểu xem vi tử nhỏ bé nhất sinh và diệt bao nhiêu lần trong một giây. Để tìm hiểu, ông sáng chế ra một dụng cụ mà ông đặt tên một cách rất sát thực là “Phồng bọt bóng”, giống như các bong bóng nhỏ, các vi tử luôn luôn sinh và diệt.

Với sự trợ giúp của “Phồng bọt bóng” này, ông đã khám phá và tuyên bố rằng: “Trong một giây, mỗi vi tư cực nhỏ sinh và diệt 1022 lần (22 số 0 sau số 1)”. Và ở đây, bên phương Đông, một khoa học gia đã nói rằng: “Vào lúc ta vừa búng móng tay hay chớp mắt, các Kalāpa (Vi tử cực nhỏ) đã sinh ra và diệt đi hàng tỷ tỷ lần”. Cả hai người, Đức Phật và Giáo sư Đại học đó đi đến cùng một kết luận, thế nhưng cả hai người có biết bao là khác biệt. Rất nhiều sinh viên Phương Tây ở bậc Đại học Bekerly (Mỹ) đã đến Ấn Độ tham dự các khóa Thiền này. Họ đã từng nghe nói về Vị Giáo sư này: “Ông là một Giáo sư Đại học danh tiếng, ông mới qua đời cách đây không lâu. Ông đã được giải thưởng Nobel, mà giải thưởng này không phải ai cũng được, phải là người nào đó khám phá ra những điều mới mà chưa ai biết đến”.

Vì thế, ông ta rất nổi tiếng. Vì tò mò, vài Thiền sinh này tìm gặp Vị Giáo sư đã đi đến cùng một kết luận với Bậc Giác Ngộ. Họ thấy ông ta sống với đầy căng thẳng, đầy khổ sở. Tại sao ông ta không thoát khỏi đau khổ? Tại sao ông ta không hết căng thẳng? Bởi vì ông ta không có Bhāvanā mayāPaññā (Trí tuệ thực chứng). Kết luận của ông chỉ dựa vào máy móc và dụng cụ của ông là “Phồng bọt bóng”. Ông ta tin tưởng hoàn toàn vào thiết bị này, ông có niềm tin mãnh liệt vào trí óc của mình và ông nói: “Sự vật là như vậy”. Nhưng Bậc Giác Ngộ đã thoát khỏi mọi khổ đau không dùng một dụng cụ hay máy móc khoa học nào. Ngài chỉ đơn thuần dùng kinh nghiệm trực tiếp của chính mình và mọi khác biệt là ở chỗ này.

Khi ta đi sâu vào trong để tìm hiểu thực trạng của mối tương quan giữa thân và tâm. Không phải để thỏa mãn sự tò mò hay giải tỏa sự khao khát tìm tòi. Mục đích của mình là làm sao thoát khỏi sự vô minh, để thấy rõ tại sao sự vô minh đã khiến mình tạo ra hết bất tịnh này đến bất tịnh khác, hết tật xấu này đến tật xấu khác, hết tiêu cực này đến tiêu cực khác, làm cho mình phải tiếp tục sự đau khổ. Để thay đổi khuôn mẫu thói quen này, ta phải đi sâu vào bên trong và chứng nghiệm được chân lý.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY