Mỗi người chúng ta ai cũng cố gắng tìm cách để có được sự bình yên và hòa hợp, bởi vì đây là những gì chúng ta thiếu trong cuộc sống. Đôi lúc mọi người chúng ta phải trải qua những kích động, bực bội, bất hòa, khổ đau; và khi chúng ta khổ đau vì sự kích động, chúng ta không chỉ ôm cái khổ này riêng cho mình. Chúng ta còn đem phân phát cho mọi người nữa. Sự kích động thấm vào bầu không khí quanh con người đau khổ ấy. Những người khác vô tình tiếp xúc với họ cũng trở nên bực bội, kích động như vậy. Chắc chắn đây không phải là cách sống thích đáng.

Chúng ta phải sống sao cho thật bình an trong chính mình, và bình an với mọi người. Suy cho cùng, con người là một phần tử của xã hội. Chúng ta phải sống trong xã hội – sống và quan hệ với người khác. Làm thế nào để sống một cách bình an? Làm thế nào để giữ được sự hòa hợp trong chính mình, và giữ được sự bình an và hòa hợp chung quanh chúng ta, để cho những người khác cũng có thể sống một cách bình an và hòa hợp đây?

Khi bạn bị kích động, lúc đó, để thoát khỏi nó bạn phải biết lý do cơ bản khiến cho có sự kích động ấy, hay nói đúng hơn là bạn phải tìm ra nguyên nhân của cái khổ ấy. Nếu bạn xem xét vấn đề, chẳng bao lâu sự việc sẽ trở nên rõ ràng, bất cứ khi nào bạn phát hiện ra một hiện tượng tiêu cực hay phiền não trong tâm, bạn chắc chắn trở nên kích động. Một sự tiêu cực trong tâm – một phiền não hay bất tịnh trong tâm – không thể cùng tồn tại với sự bình an và hòa hợp được.

Chúng ta bắt đầu phát ra trạng thái tiêu cực như thế nào? Xem xét lại một lần nữa, sự việc rồi cũng rõ. Tôi trở nên rất đau khổ khi tôi thấy ai đó cư xử với tôi theo cách tôi không thích, hoặc khi tôi thấy một điều gì đó mà tôi ghét đang xảy ra. Nói chung, những điều không mong muốn xảy đến, và tôi tạo ra căng thẳng trong chính mình. Những điều tôi mong đợi lại không xảy ra, hoặc một số chướng ngại cản trở, v.v… và tôi lại tạo ra căng thẳng trong chính bản thân mình; tôi bắt đầu thắt những gút thắt bên trong tôi. Suốt cuộc đời mình, những điều không mong muốn cứ tiếp tục xảy ra, những điều mong muốn có thể hoặc không thể xuất hiện, và tiến trình phản ứng, tiến trình thắt những gút thắt làm cho toàn bộ cấu trúc tâm – vật lý căng thẳng và tràn đầy những tiêu cực. Cuộc sống trở nên vô cùng khổ đau.

Có một cách giải quyết vấn đề là cố gắng sắp xếp làm sao cho những điều không mong muốn như vậy không xảy đến trong cuộc đời tôi, và mọi việc cứ tiếp tục diễn ra chính xác như tôi mong ước. Tôi phải phát triển một khả năng như vậy – hoặc một người nào khác phải có năng lực ấy và sẵn sàng đến trợ giúp bất cứ khi nào tôi yêu cầu – rồi mọi điều tôi mong muốn phải cứ tiếp tục diễn ra nữa. Nhưng đây là chuyện không tưởng. Vì chẳng có ai trên thế gian này mà những điều họ mong muốn luôn luôn thành tựu, hoặc trong đời họ mọi việc cứ diễn ra theo ý họ muốn, không có bất cứ điều gì không mong muốn xảy ra. Mọi thứ cứ tiếp tục diễn ra trái với ước muốn và hy vọng của chúng ta. Vì thế, làm thế nào để không phản ứng một cách mù quáng bất chấp những điều mà tôi không thích này? Làm thế nào để không tạo ra những căng thẳng? Làm thế nào để giữ được sự bình an và hòa hợp?

Ở Ấn Độ cũng như ở các xứ sở khác, những con người thánh thiện và trí tuệ trong quá khứ đã nghiên cứu vấn đề này – vấn đề khổ đau của nhân loại – và họ tìm ra một giải pháp. Nếu có một điều gì không mong muốn xảy ra và ta bắt đầu phản ứng lại bằng cách phát ra sân hận, sợ hãi, hoặc bất cứ một tiêu cực nào khác, thì ngay khi có thể được ta nên chuyển hướng sự chú ý của mình sang chuyện khác. Chẳng hạn, đứng dậy, lấy một ly nước, và bắt đầu uống – cơn giận của bạn sẽ không tăng thêm; bạn có thể thoát ra khỏi cơn giận. Hoặc bắt đầu đếm: một, hai, ba, bốn… Hoặc lặp đi lặp lại một chữ, một câu, hay có thể sử dụng một bài chú nào đó. Sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu bạn dùng tên một vị thần hay một vị thánh mà bạn có đức tin với họ. Tâm được chuyển hướng, và cho tới một mức độ nào đó bạn thoát khỏi được tiêu cực, thoát khỏi cơn giận.

Giải pháp này hữu ích; nó đã hiệu quả và vẫn sẽ có hiệu quả. Thực hành theo giải pháp này, tâm cảm thấy như thoát khỏi sự kích động. Tuy nhiên, trong thực tế giải pháp này chỉ tác động ở mức ý thức. Do chuyển hướng sự chú ý thực sự bạn đã đẩy tiêu cực vào sâu trong vô thức, và ở mức này bạn tiếp tục phát ra và làm sinh sôi nảy nở cũng cái phiền não ấy. Ở bề mặt có một lớp bình an và hòa hợp, nhưng tận sâu trong tâm là một ngọn núi lửa ngủ ngầm của những tiêu cực bị đè nén, thỉnh thoảng vẫn tiếp tục phun ra những vụ nổ mãnh liệt.

Các nhà khám phá sự thực nội tại khác đã đi xa hơn nữa trong công cuộc tìm kiếm của họ. Nhờ kinh nghiệm thực tại của tâm và vật chất hay danh và sắc trong chính bản thân, họ nhận ra rằng chuyển hướng sự chú ý chỉ là cách chạy trốn vấn đề. Chạy trốn không phải là giải pháp; bạn phải đối diện với vấn đề. Bất cứ khi nào một tiêu cực phát sinh trong tâm, chỉ cần quan sát nó, đối diện với nó. Ngay khi bạn bắt đầu quan sát bất kỳ một tâm phiền não nào, nó sẽ mất đi sức mạnh của nó. Nó từ từ tàn lụi và bị bứng gốc. 

Một giải pháp hay, tránh được hai cực đoan – đè nén và cho phép phiền não tự do họat động. Giữ phiền não hay tiêu cực trong vô thức sẽ không đoạn trừ được nó, còn để cho nó thể hiện ra bằng lời nói hay hành động sẽ chỉ tạo ra nhiều vấn đề thêm nữa. Nếu bạn chỉ quan sát (mà không phản ứng), thì phiền não sẽ biến mất: bạn đã đoạn trừ được tiêu cực đó, thoát khỏi phiền não đó.

Điều này nghe có vẻ tuyệt diệu thật, nhưng liệu có thực tiễn không? Khi cơn giận nổi lên, nó áp đảo chúng ta nhanh đến nỗi thậm chí chúng ta còn không kịp nhận ra nó nữa. Rồi, do bị cơn giận áp đảo, chúng ta phạm vào những hành động có hại cho mình và có hại cho người khác. Sau đó, khi cơn giận đã qua, chúng ta bắt đầu khóc than và hối hận, xin người này người nọ hoặc xin thượng đế tha lỗi: “Ôi, con đã phạm một lầm lỗi, xin vui lòng thứ lỗi cho con!” Lần tới, trong một tình huống tương tự, chúng ta lại phản ứng theo cách đó nữa. Mọi sự ăn năn như vậy hoàn toàn không giúp ích được gì cả. 

Cái khó là ở chỗ chúng ta không biết được khi nào thì một phiền não khởi lên. Nó bắt đầu ở sâu trong vô thức của tâm, và vào lúc nó ngoi lên mức ý thức, nó đã gom góp được thật nhiều sức mạnh đến độ áp đảo cả chúng ta, khiến chúng ta không thể nào quan sát được nó nữa.

Vậy thì tôi phải có một người thư ký riêng đi kèm, để khi cơn giận bắt đầu anh ta sẽ nhắc: “Coi chừng, ông chủ! Cơn giận đang bắt đầu đó!” Bởi lẽ tôi không biết khi nào thì cơn giận sẽ nổi lên, tôi phải có ba người thư ký riêng cho ba ca, suốt cả ngày lẫn đêm; hay đúng hơn, phải bốn người vì còn có những ngày nghỉ xen kẽ!

Giả sử tôi có đủ bốn người thư ký như vậy đi, và khi cơn giận bắt đầu khởi lên, lập tức người thư ký của tôi nhắc: “Ông chủ, coi chừng! Cơn giận đã bắt đầu đấy.” Lúc đó điều đầu tiên tôi làm là tát cho hắn một bạt tai và chửi: “Đồ điên! Bộ mày nghĩ mày sẽ dạy được tao sao?” Tôi bị cơn giận áp đảo đến độ không có lời khuyên tốt nào giúp ích được cho tôi nữa.

Giả sử lúc ấy trí tuệ thắng thế và tôi không tát tai anh ta. Thay vào đó tôi nói: “Cám ơn bạn rất nhiều. Bây giờ tôi phải ngồi một lát để quan sát cơn giận.” Có thể được chăng? Ngay khi tôi nhắm mắt lại và cố gắng quan sát cơn giận, lập tức đối tượng của cơn giận, người hay tình huống vì nó mà tôi nổi giận đi vào trong đầu tôi. Thế là tôi không quan sát cơn giận được nữa. Thay vào đó tôi lại quan sát những kích thích của cảm xúc ở bên ngoài. Điều này sẽ chỉ làm cho cơn giận tăng trưởng thêm mà thôi. Đây cũng không phải là giải pháp. Thực sự rất khó mà quan sát bất kỳ một tiêu cực trừu tượng, cảm xúc trừu tượng, tách rời khỏi đối tượng bên ngoài làm phát sinh ra nó.

Tuy nhiên, một bậc đã đạt đến chân lý hay sự thực tối hậu, và trong trạng thái giác ngộ viên mãn đã tìm ra một giải pháp đích thực. Ngài đã khám phá ra rằng bất cứ khi nào một phiền não phát sinh trong tâm, cùng một lúc, hai điều bắt đầu xảy ra ở mức vật lý (thân). Một là hơi thở mất nhịp điệu bình thường của nó. Tôi bắt đầu thở nặng nề hơn khi một tiêu cực đi vào trong tâm.

Đây là một thực tại mà ai cũng có thể cảm nghiệm, dù nó rất thô và rõ rệt. Đồng thời, ở một mức vi  tế hơn, một loại phản ứng sinh hóa – hay cảm thọ nào đó bắt đầu khởi động trong thân. Mỗi phiền não sẽ tạo ra một cảm thọ thế này hay thế khác, nơi một bộ phận nào đó của thân.

Đây là một giải pháp thực tiễn. Một người bình thường không thể nào quan sát được những phiền não trừu tượng của tâm – sợ hãi trừu tượng, sân hận trừu tượng, hay tham dục trừu tượng. Song với sự luyện tập và thực hành thích hợp, họ rất dễ quan sát hơi thở và các cảm thọ, cả hai đều liên quan trực tiếp đến những phiền não của tâm.

Hơi thở và các cảm thọ sẽ giúp tôi theo hai cách. Thứ nhất, chúng sẽ là những người thư ký riêng của tôi. Ngay khi một phiền não khởi lên trong tâm, hơi thở của tôi sẽ mất đi sự bình thường của nó. Nó sẽ bắt đầu la lên: “Coi chừng, có điều gì đó trục trặc rồi!” Tất nhiên tôi không thể tát tai hơi thở; tôi phải chấp nhận lời cảnh báo của nó. Tương tự, các cảm thọ nhắc tôi: “Có cái gì trục trặc rồi đó.” Tôi phải chấp nhận điều này. Lúc đó, sau khi đã được cảnh báo, tôi bắt đầu quan sát hơi thở, quan sát các cảm thọ, và tôi nhanh chóng thấy ra rằng phiền não diệt mất.

Hiện tượng tâm – vật lý này cũng giống như một đồng tiền có hai mặt. Ở mặt này là những ý nghĩ hay cảm xúc khởi lên trong tâm. Ở mặt kia là hơi thở và cảm thọ trên thân. Bất kỳ ý nghĩ hay cảm xúc nào (dù ý thức hay vô thức), bất kỳ tâm phiền não nào cũng đều thể hiện ra trong hơi thở hoặc cảm thọ vào lúc đó. Như vậy khi quan sát hơi thở hay cảm thọ, tôi cũng đang gián tiếp quan sát tâm phiền não. Thay vì chạy trốn vấn đề, tôi đối diện với thực tại như nó hiện đang là. Khi ấy tôi sẽ thấy rằng phiền não mất đi sức mạnh của nó; và không còn có thể áp đảo tôi như nó đã từng trước đây nữa. Nếu tôi kiên trì, phiền não cuối cùng sẽ biến mất hoàn toàn và tôi giữ được sự bình an và hạnh phúc.

Theo cách này, kỹ thuật tự quan sát chỉ ra cho chúng ta thấy thực tại trên hai phương diện của nó, bên ngoài và bên trong. Trước đây, ta luôn luôn nhìn ra ngoài với đôi mắt mở, bỏ quên sự thực nội tại. Tôi luôn luôn đi tìm nguyên nhân khổ đau của tôi ở bên ngoài. Tôi luôn luôn đổ lỗi và cố gắng thay đổi thực tại bên ngoài. Do không biết gì về thực tại bên trong, tôi chẳng bao giờ hiểu được rằng nguyên nhân của khổ nằm ở bên trong, nó nằm ngay trong những phản ứng mù quáng của tôi.

Thật khó mà quan sát một tiêu cực trừu tượng khi nó khởi lên. Nhưng bây giờ, nhờ luyện tập, tôi có thể thấy mặt bên kia của đồng tiền: tôi có thể nhận ra hơi thở và cũng nhận ra những gì đang xảy ra bên trong tôi. Dù cho nó là gì, hơi thở hay bất kỳ một cảm thọ nào, tôi học cách chỉ quan sát nó, không để mất sự quân bình của tâm. Tôi không làm cho những khổ đau của tôi tăng thêm nữa. Thay vào đó, tôi để cho phiền não thể hiện ra và tự diệt đi.

Bạn càng thực hành kỹ thuật nào nhiều chừng nào, bạn sẽ càng thấy mình có thể thoát ra khỏi tiêu cực nhanh chóng hơn chừng ấy. Dần dần tâm cũng thoát khỏi những tiêu cực; nó trở nên thanh tịnh. Một cái tâm thanh tịnh luôn luôn tràn ngập yêu thương, tình yêu thương không dính mắc hay còn gọi là tâm từ ái đối với tất cả mọi người; tràn ngập lòng bi mẫn đối với những thất bại và khổ đau của người khác; tràn ngập lòng hoan hỷ trước những sự thành công và hạnh phúc của họ; tràn ngập sự xả ly khi đối diện với bất cứ tình huống nào. 

Khi một người đạt đến giai đoạn này, lúc đó toàn bộ mô thức sống của họ bắt đầu thay đổi. Họ không còn có thể làm một điều gì bằng thân hay bằng lời nói vốn sẽ gây xáo trộn sự bình an và hạnh phúc của tha nhân được nữa. Thay vào đó, tâm quân bình chẳng những tự nó trở nên bình an, mà nó còn giúp người khác được bình an. Bầu không khí chung quanh một con người như vậy sẽ được thấm nhuần với sự bình an và hòa hợp, và tất nhiên điều này cũng sẽ ảnh hưởng đến mọi người.

Đây là một nghệ thuật sống, là những gì Đức Phật đã dạy. Đức Phật không bao giờ thiết lập hay giảng dạy một hình thức tôn giáo nào cả. Ngài không bao giờ hướng dẫn những người theo Ngài thực hành một lễ nghi hay nghi thức tôn giáo, hoặc bất kỳ một hình thức rỗng không, mù quáng nào. Thay vào đó, Ngài chỉ dạy mọi người cách quan sát thiên nhiên đúng như nó là, bằng cách thực tại bên trong tự thân mỗi người. Do vô minh, trước đây chúng ta cứ liên tục phản ứng theo cách có hại cho chính bản thân chúng ta và có hại cho những người khác. Bây giờ khi trí tuệ sanh– trí tuệ do quan sát thực tại đúng như nó là – chúng ta thoát ra khỏi sự phản ứng mù quáng này. Khi chúng ta dừng lại việc phản ứng mù quáng, chúng ta có khả năng hành động đích thực – hành động diễn tiến từ một cái tâm quân bình (không tham cũng không sân), và buông xả, một cái tâm thấy và hiểu đúng sự thực. Một hành động như vậy chỉ có thể là hành động tích cực, sáng tạo, và lợi ích cho bản thân và cho tha nhân.

Vậy thì, cái được xem là cần thiết ở đây là “hãy biết chính mình” – đây là lời khuyên mà các bậc hiền triết đã đưa ra. Bạn phải biết mình không chỉ ở mức tri thức, ở mức khái niệm và lý thuyết. Điều này cũng không có nghĩa là biết mình ở mức đức tin hay tình cảm, chỉ đơn giản chấp nhận một cách mù quáng những gì bạn nghe hay đọc. Kiến thức như vậy là không đủ.

Đúng hơn, bạn phải biết thực tại ở mức kinh nghiệm. Bạn phải kinh nghiệm trực tiếp thực tại của các hiện tượng tâm – vật lý này. Chỉ có làm như thế mới giúp chúng ta thoát ra khỏi những phiền não, thoát ra khỏi khổ đau.

Kinh nghiệm trực tiếp thực tại trong chính tự thân hay kỹ thuật tự quan sát chính mình này là những gì được gọi là Vipassanā hay thiền Minh Sát. Trong ngôn ngữ của Ấn Độ vào thời Đức Phật, passanā có nghĩa là nhìn, là thấy với mắt mở, theo cách thông thường. Nhưng Vipassanā là quan sát hay quán chiếu mọi vật như chúng thực sự là, không chỉ như chúng dường như là. Sự thực rõ rệt bề ngoài phải được thể nhập hay chọc thủng qua, cho đến bạn đạt đến sự thực tối hậu của toàn bộ cơ cấu tâm – vật lý hay tâm và thân. Khi bạn kinh nghiệm sự thực này, bạn biết cách dừng lại sự phản ứng mù quáng, biết cách dừng lại việc tạo tác những phiền não. Một cách tự nhiên, những phiền não cũ cũng bị đoạn trừ dần. Bạn thoát khỏi mọi khổ đau và cảm nghiệm sự hạnh phúc. 

Có ba bước tu tập được đưa ra trong một khóa thiền Vipassanā. Trước hết bạn phải tránh bất kỳ hành động bằng thân hoặc khẩu nào làm xáo trộn sự bình an và hòa hợp của người khác. Bạn không thể thực hành để tự giải thoát mình ra khỏi những phiền não trong tâm trong khi vẫn tiếp tục thực hiện những hành động bằng thân và lời nói mà vốn chỉ làm tăng trưởng thêm những phiền não ấy. Do đó một căn bản giới luật là bước đầu cần yếu của việc thực hành. Bạn phải cam kết không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, và không dùng các chất gây say. Nhờ tránh những hành động như vậy, bạn để cho tâm lắng dịu xuống.

Bước kế tiếp là phát triển một mức độ làm chủ nào đó đối với cái tâm hoang dã này bằng cách tập luyện cho nó trụ vững trên một đối tượng duy nhất, hơi thở. Bạn cố gắng giữ cho sự chú tâm của bạn trên hơi thở trong thời gian càng lâu càng tốt. Đây không phải là một bài tập thở nên bạn không được điều khiển hơi thở. Thay vào đó bạn chỉ quan sát hơi thở tự nhiên, khi nó đi vô và khi nó đi ra đúng như nó đang là. Theo cách này bạn làm cho tâm lắng dịu thêm, nhờ thế nó không còn bị những tiêu cực mãnh liệt áp đảo nữa. Đồng thời, bạn còn tập trung tâm lại, làm cho nó nhạy bén và minh mẫn, có khả năng làm công việc minh sát.

Hai bước đầu – sống một cuộc sống đạo đức và kiểm soát tâm – tự nó rất cần thiết và lợi ích. Song chúng sẽ chỉ dẫn đến sự tự chế thôi nếu bạn không bước thêm bước thứ ba: thanh tịnh tâm khỏi các phiền não, bằng cách phát triển khả năng nhìn thấu sự thực hay minh sát vào ngay bản chất của bạn. Thực sự ra, Vipassanā có nghĩa là kinh nghiệm thực tại của chính mình, qua việc quan sát có hệ thống và buông xả các hiện tượng tâm – vật chất hay danh và sắc luôn luôn thay đổi, tự nó thể hiện ra như những cảm thọ trong bản thân. Đây là tột đỉnh của giáo pháp Đức Phật: tự thanh tịnh qua việc tự quán chiếu.

Việc tự quán chiếu này mọi người ai cũng thực hành được. Căn bệnh không riêng cho một bộ phái nào, do đó cách chữa cũng không thể giới hạn trong phạm vi bộ phái: nó phải là của chung. Mọi người chúng ta ai cũng phải đối diện với vấn đề khổ đau. Khi bạn sân hận, đó không phải là sân hận của người Phật tử, sân hận của người Hindu, hay sân hận của người Thiên Chúa. Sân hận là sân hận. Do sân hận bạn trở nên kích động, thì đó cũng không phải là sự kích động của người Thiên Chúa hay Hindu (Ấn giáo), hay sự kích động của người Phật tử. Bệnh tật là chung. Cách chữa cũng phải là chung.

Vipassanā là một cách chữa mang tính phổ quát như vậy. Sẽ không ai phản đối một quy tắc sống biết tôn trọng sự bình an và hòa hợp của những người khác. Sẽ không ai chống lại việc tu tập kiểm soát tâm. Sẽ không ai ghét việc tu tập Minh sát qua đó người ta có thể giải thoát tâm khỏi những tiêu cực. Đó là một đạo lộ phổ quát. Đó không phải là sự sùng bái. Đó không phải là một giáo điều. Đó không phải là đức tin mù quáng.

Quan sát thực tại đúng như nó là, bằng cách quan sát sự thực bên trong – đây là biết mình ở mức kinh nghiệm thực sự. Và khi bạn thực hành, bạn bắt đầu đi ra khỏi cái khổ của phiền não. Từ sự thực rõ rệt và thô ở bên ngoài, bạn thể nhập vào sự thực tối hậu của tâm và vất chất hay danh và sắc. Rồi bạn vượt qua sự thực tối hậu ấy và kinh nghiệm một sự thực nằm ngoài tâm và vật chất, nằm ngoài thời gian và không gian, nằm ngoài lĩnh vực tương đối do duyên sanh hay điều kiện tạo thành: sự thực của giải thoát hoàn toàn khỏi mọi phiền não, mọi bất tịnh, mọi khổ đau. Bất kỳ cái tên nào bạn gán cho sự thực cùng tột này cũng đều không thích hợp. Nó là mục đích cuối cùng của mọi người.

Cầu mong tất cả các bạn đều kinh nghiệm được sự thực cùng tột này. Cầu mong tất cả mọi người ở khắp mọi nơi trên thế gian này thoát khỏi những phiền não của họ, thoát khỏi khổ đau của họ. Cầu mong mọi người hưởng được hạnh phúc chân thực, sự bình an chân thực, và hòa hợp chân thực.

• Experiential Wisdom—Paññā

• Practicing Purification of the Mind

• The Essence of Wisdom

• Buddha’s Path is to Experience Reality

• Vipassana: The Practical Path to Unity in Diversity

Discourses on Vipassana in Society

• Inner Peace for World Peace

• Peace within Oneself, for Peace in the World

• Universal Spirituality for Peace

• Vipassana for the Betterment of the Society

• Role of Dhamma in Improving the Society

• Applying Dhamma in Life

• Buddha: The Super-Scientist of Peace

• How to Defend the Republic!

• Hatred Never Ceases through Hatred

• Relief for the Earthquake-Affected 

• Discourse to Prisoners in Nasik Jail, India

• Freedom from Addiction

• Vipassana is Optimism, Realism and Workism

• Message by Goenkaji to Prisoners

• Interview of Mr. Goenka on Jimmy Young Programme

Discourses on Spread of Vipassana

• The Buddha and the Teacher Disciple Tradition

• Returning the Gem of the Dhamma to India 

• First Vipassana Course in India

• First Vipassana Course in English Language

• A Dhamma Decision

• Vipassana comes to the West

• May Sayagyi’s Dhamma mission be fulfilled

• May Dhamma spread!

• All Gratitude to Myanmar

• The Meaning of Happiness

• The Art of Living: Vipassana Meditation

• Anger​

• The Giving up of Anger

• Living the Life of Dhamma

• Buddha’s Path is to Experience Reality

• May Dhamma spread!

• Yoga – as seen in the light of Vipassana

• Keeping our Own Minds Healthy

• Religion

• Vipassana and Rites & Rituals

• Progress in Vipassana Meditation

• Vipassana: The Practical Path to Unity in Diversity

Luật tự nhiên hiển lộ khi ta quan sát trong thân

Khi ta tiếp tục quan sát, quan sát mãi, thực trạng của thiên nhiên sẽ trở nên càng lúc càng rõ ràng hơn. Luật tự nhiên sẽ bắt đầu tự biểu lộ, luật tự nhiên này có ở mọi nơi, bên ngoài cũng như bên trong. Toàn thể vũ trụ này bị chi phối bởi cùng một định luật đó, dù là loài có tri giác hay vô tri vô giác. Ta có thể cố tìm hiểu luật tự nhiên này trên lĩnh vực kiến thức, khi ta thấy việc gì đó xảy ra bên ngoài, nhưng không thể chứng nghiệm được nó. Ta cũng có thể chứng nghiệm luật tự nhiên này, chỉ khi nào ta cảm thấy những gì trong phạm vi của cơ thể. Rồi ta sẽ chứng nghiệm được luật này, luật này sẽ trở nên hết sức rõ ràng, không còn lẫn lộn và nghi ngờ nào cả. Đây là điều mà Đức Phật Gotama đã làm. Mặc dù, Ngài thuộc dòng dõi hoàng tộc, là một Hoàng tử.

https://www.youtube.com/watch?v=w1Pf8aAFTXE&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=40

Nhưng kỳ lạ thay, Ngài không sinh ra trong hoàng cung mà lại ra đời dưới một gốc cây, ngoài thiên nhiên dưới bầu trời bao la. Khi được 5 hay 6 tuổi, Ngài tình cờ ngồi dưới một gốc cây ngoài thiên nhiên và hành Thiền, quan sát hơi thở, rồi nhập định Samādhi rất sâu (Sơ thiền). Sau khi rời hoàng cung, vào lúc 35 tuổi, một lần nữa dưới gốc cây mà Ngài được giác ngộ hoàn toàn. Rồi vì lòng từ bi, Ngài đã bắt đầu truyền phương pháp tuyệt diệu này cho chúng sinh, bắt đầu chuyển bánh xe Dhamma (Phật pháp).

Lần giảng pháp đầu tiên, một lần nữa, Ngài cũng ngồi dưới một gốc cây ngoài thiên nhiên, giữa bầu trời bao la. Và khi già 80 tuổi, Ngài tịch diệt cũng dưới một gốc cây ngoài thiên nhiên, giữa bầu trời bao la. Tất cả các biến cố quan trọng trong đời Đức Phật đều xảy ra dưới một gốc cây ngoài thiên nhiên, giữa bầu trời bao la. Ngài đã nghiên cứu về thiên nhiên thật thấu đáo. Nhưng không phải nghiên cứu thiên nhiên bên ngoài một cách thông suốt đã biến Ngài thành một Bậc Giác Ngộ. Sự nghiên cứu về thiên nhiên bên trong ở mức độ thực nghiệm đã giúp Ngài. Đây là những gì Ngài đã giảng dạy: “Hãy luôn luôn ý thức về thực tại trong phạm vi cơ thể, đây là Vipassana”. Bằng cách thực tập Vipassana, toàn thể luật tự nhiên trở nên hết sức rõ ràng ở mức độ thực nghiệm.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Hãy quan sát khổ đau, đừng phản ứng lại nó!

Làm sao chúng ta có thể thay đổi được thói quen phản ứng này. Chúng ta tu tập là để nhắm đến mục đích là thay đổi thói quen phản ứng mù quáng tại tầng lớp gốc rễ này của tâm. Sống ở đời này, tất nhiên phải có khổ đau, điều này không ai chối cãi được. Nhưng làm sao thoát khỏi khổ đau, làm sao để giải thoát khỏi tất cả những phiền não. Cuộc đời này đầy tràn khổ đau. Mặc dù lý do có thể khác nhau nhưng sự thật là ai ai cũng khổ. Điều quan trọng đầu tiên là chấp nhận sự thật này: “Có khổ đau và khổ đau ở khắp mọi nơi”. Hơn nữa, nên tránh việc chỉ chấp nhận điều này ở mức độ lý trí, mà ta phải học cách quan sát khổ đau, đúng như là khổ đau.

https://www.youtube.com/watch?v=YgTP6BYe5OA&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=46

Khi ta học cách quan sát khổ đau một cách khách quan thì sự thật này trở thành sự thật thánh thiện. Sự thật thánh thiện thứ nhất, tức là bất cứ ai bắt đầu quan sát khổ đau đúng như bản chất của khổ đau, một cách khách quan, không phản ứng lại khổ đau ấy. Không sớm thì muộn, người ấy sẽ trở thành một con người thánh thiện, một Thánh nhân, một người giải thoát, một Bậc Giác Ngộ. Đây là bước thứ nhất, chấp nhận sự thật của khổ đau và bắt đầu quan sát nó. Quan sát nhưng không phản ứng, chỉ quan sát thôi. Đây là điều ta đã bắt đầu thực tập, hãy chấp nhận cái đau khổ khi ngồi Thiền một giờ. Bằng cách nào đó, ta chịu đựng được nửa giờ và sau đó, cái đau khổ thật sự bắt đầu hành hạ ta: “Ồ! Đau dữ dội, đau dữ dội”. Rồi bằng cách nào đó, ta chịu đựng được thêm 15 phút nữa và rồi cả một cực hình bắt đầu, thống khổ biết bao. Có người đến nói với tôi: “Ngài Goenka! Toàn thể phương pháp này hay lắm. Phương pháp Thiền rất tốt, tôi thích nó lắm và những bài giảng buổi tối tuyệt vời làm sao. Tôi thích các bài giảng ấy lắm. Nhưng hãy bỏ giờ ngồi Thiền này đi, tôi thấy nó điên rồ lắm. Xin Ngài bỏ nó đi! Tất cả những thứ còn lại tuyệt diệu vô cùng”.

Tôi cũng muốn bỏ nó đi lắm chứ. Nhưng làm như thế chẳng có ích lợi gì cả. Ta phải đối diện và đương đầu với nó. Sau 45 phút, khi cái đau trở thành cực hình: “Một phút lâu như một giờ, một giờ đã qua rồi, mà bây giờ một phút lại lâu như một giờ. Ủa! Bây giờ, hình như đã hết một giờ rồi mà. Tiếc thay! Ta lại không thể mở mắt ra để nhìn đồng hồ. Tội nghiệp quá! Chắc chắn là đã quá một giờ rồi. Chắc Vị Thiền sư Phụ Tá đã quên không ra hiệu lệnh”. Bất bất ngờ, ta nghe lời tụng này: “Aniccā vata Saṅkhāra”. “Chà, tuyệt diệu làm sao! Nghe êm ái quá. Lời tụng này nghe sao mà thích thế, tuyệt diệu thế”.

Nhưng phải ngồi thêm 5 phút nữa, ta không thể duỗi tay ra, mở mắt ra, duỗi chân ra. Bây giờ, năm phút không thành vấn đề nữa: “Giờ vui sướng rồi. À! Ta sẽ sớm thoát khỏi ràng buộc này”. Lúc này mới thắm thía sự khổ đau của ràng buộc và hạnh phúc của sự giải thoát. Thế là ta đã chứng nghiệm được cả hai. Toàn thể con đường giải thoát này là làm thế nào để thoát khỏi khổ đau, thoát khỏi sự ràng buộc của khổ đau. Trong cuộc sống, nhiều khi ta bị đặt trong trường hợp phải đương đầu với khổ đau mà không làm gì được. Làm sao để đương đầu với nó đây? Nó có thể thuộc về thể xác hay tinh thần. Bây giờ, ta đang học cách đương đầu đấy. Không những thế, ta còn đang luyện cho tâm mình giữ được sự quân bình. Khi mọi sự rất thoải mái, dễ chịu, không có gì đau đớn thì ta nói: “Tôi hiện giờ rất bình tâm. Xem kìa! Tôi có phản ứng gì đâu”. Nhưng khi cơn đau thật sự bắt đầu thì cho dù ta giữ được sự bình tâm đi nữa, thì cũng chỉ được một vài khoảnh khắc. Suốt thời gian sau đó, ta lại phản ứng, nhưng những khoảnh khắc này mạnh mẽ, vững chắc lắm. Sự bình tâm này vững chắc lắm, nó bắt đầu cắt đứt cội rễ khó khăn của ta. Cho dù ta chỉ có được vài khoảnh khắc trong suốt một giờ đó. Những khoảnh khắc này sẽ trở thành vài giây, rồi sẽ trở thành vài phút.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Hãy chấp nhận khổ đau và nỗ lực thoát khỏi nó!

Có khổ đau nhưng cũng có cách thoát ra khỏi khổ đau. Hãy quan sát! Hãy học cách quan sát! Bất cứ những gì xảy ra, ta là nhân chứng thầm lặng. Đừng phản ứng! Cứ như người ngồi bên cạnh bờ sông. Dòng sông có đó, ta không liên quan gì tới dòng sông cả, dòng sông trôi chảy tự nhiên. Ngồi ở bờ sông, ta chỉ quan sát. Hơn thế nữa, ta đang cảm nhận luồng luân lưu của những rung động của các cảm giác khắp toàn thân. Hãy quan sát như một nhà khoa học đang nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Nhà khoa học đun nóng hóa chất trong ống nghiệm, một ít chất lỏng bị bốc hơi. Thứ hóa chất dễ bay hơi này bốc hơi lên và đi qua ống thủy tinh khác. Hơi ấy kết tụ lại và một lần nữa, hơi ấy trở thành chất lỏng.

https://www.youtube.com/watch?v=5C0HsfRQgXs&list=PLQac44oRjtcXT7stNy_B5blE0fuMY52s0&index=57

Nhà khoa học chỉ quan sát mà thôi. Khi hóa chất bốc thành hơi, người ấy không than khóc: “Ồ! Hóa chất của tôi mất đâu rồi”. Khi chất ấy hóa lỏng trở lại, Vị ấy không vui mừng nhảy lên mà chỉ hiểu hết tiến trình của nó. Nhưng tất cả sự hiểu biết khoa học này chỉ ở mức độ tri thức, nhà khoa học ấy không tự chứng nghiệm được. Ở đây, ta đang chứng nghiệm toàn thể cơ cấu thân xác này. Cơ cấu ấy là gì? Nó vận hành ra sao? Cơ cấu tinh thần là gì? Cách tổng hợp 2 cơ cấu ấy thế nào? Tác dụng qua lại giữa 2 cơ cấu ra sao?

Cơ cấu này ảnh hưởng và chịu ảnh hưởng đến cơ cấu kia như thế nào? Từ vật thể, tinh thần phát sinh ra sao? Từ tinh thần vật thể phát sinh ra sao? Đôi khi, dường như vật thể biến thành tinh thần, đôi khi dường như tinh thần biến thành vật thể. Người ta chứng nghiệm toàn thể hiện tượng này và kinh nghiệm này tạo nên ảnh hưởng rất đáng kể. Bởi vì trí tuệ ta đạt được nhờ kinh nghiệm này là trí tuệ riêng của mình chứ không phải là Đức Phật đã nói như thế, không phải vì Đạo sư của mình hay bất cứ Kinh điển nào đã nói như thế.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Cái gì là lợi ích thực sự cho người khác?

Lợi ích cho người khác là gì? Tôi cho người đói thức ăn, điều này nên làm, điều này tốt. Nhưng đến ngày hôm sau, người này đói trở lại. Tôi cho người khác nước uống, lúc sau đó, người này khác nước trở lại. Tôi cho người bệnh thuốc, người bệnh này có thể bị bệnh khác hay bị cùng chứng bệnh trở lại. Tôi cho người nghèo quần áo, sau một thời gian, y phục ấy rách nát, người ấy ăn mặc rách rưới trở lại. Tôi không thể giúp người ta thoát khỏi mọi khổ đau. Nếu họ có được Dhamma, phương pháp Thiền Vipassana huyền diệu này, họ có thể thoát khỏi hoàn toàn mọi khổ đau, các khổ đau mà họ gặp phải hết kiếp này đến kiếp khác.

https://youtu.be/1CVIRBDbKAA

Dhamma phải đến với từng người, những người đang bị khổ đau. Ngoài việc hiến tặng Dāna về vật chất, Dāna về Dhamma này quan trọng nhất. Đức Thế Tôn đã dạy: “Trong tất cả các sự bố thí, bố thí Dhamma là cao quý nhất”. Ông Anathapindika đang sống tại Savatthi (Thành Xá Vệ), thành phố đông dân nhất Ấn Độ thời bấy giờ. Khi Đức Phật đang trú tại Rasgheri, ông ta đến đảnh lễ Ngài và hỏi: “Thưa Ngài! Tại sao Ngài lại không đến Savatthi? Có nhiều người ở đây, giàu hay nghèo, ai cũng khổ cả. Thưa Ngài! Nếu có một trung tâm Thiền ở đấy, nhiều người sẽ được lợi lạc. Xin Ngài hãy đến đó!”. Đức Phật đã mỉm cười nên ông ta hiểu là Ngài đã nhận lời.

Trở về nhà, ông ta tìm nơi xây dựng trung tâm Thiền để Đức Phật giảng dạy Dhamma cho dân chúng. Một trung tâm Thiền không nên ở ngay giữa thành phố, với nhiều tiếng động ồn ào, quá xô bồ. Trung tâm cũng không nên ở xa quá đến nỗi người ta khó tới được. Đang lúc tìm kiếm một nơi thích hợp, bình yên nhưng không quá xa thành thị, ông ta gặp một khu vườn, một khuôn viên rất an tĩnh thích hợp hành Thiền.

Ông dò hỏi, biết rằng Hoàng tử Jeta (Kỳ Đà) là chủ nhân khu vườn đó. Ông ta đến gặp Hoàng tử và nói: “Thưa Ngài! Tôi muốn mua khuôn viên của Ngài”. Vị Hoàng tử nổi giận: “Tôi ở đây không phải là để bán khuôn viên ấy. Nó là nơi tôi tiêu khiển, tôi sẽ không bán”. “Xin Ngài vui lòng, tôi phải mua miếng đất ấy bằng bất cứ giá nào”. Để tống khứ ông ấy đi, Vị Hoàng tử nói:

• Ông có biết giá của miếng đất này không? Ông phải trải tiền vàng đúc lên khắp miếng đất ấy. Đấy là giá của miếng đất.

• Việc mua bán đã thỏa thuận xong, tôi sẽ trải tiền vàng đúc lên toàn miếng đất ấy.

Ông ấy mang xe chất đầy vàng đúc và bắt đầu trải. Vị Hoàng tử nói:

• Ông có điên không? Không có mảnh đất nào giá trị đến như vậy. Ông làm gì thế? Ông có điên không?
• Không! Tôi không điên. Miếng đất này sẽ trở nên rất giá trị. Đức Phật sẽ đến đây giảng dạy Dhamma huyền diệu. Tất cả sự giàu có của tôi không có nghĩa lý gì so với một người nhận được Dhamma, học được phương pháp Thiền Vipassana. Hay dù chỉ một người thoát ra khỏi khổ đau, sự giàu có của tôi không có nghĩa lý gì so với điều ấy. Và tôi biết là không phải chỉ một người mà hàng ngàn người sẽ được lợi lạc.

Như thế, ông ta xây một trung tâm Thiền cho 10 ngàn người có thể ở lại hành Thiền, học hỏi Dhamma. Chủ ý của ông ta là phục vụ người khác. Trước đó, ông ta đã thực hành hạnh hiến tặng Dāna. Bây giờ, Dāna của ông ta là làm sao càng nhiều người được lợi lạc. Ông ta đã hiến tặng không phải để thổi phòng bản ngã của mình mà để giảm bớt và tiêu tan bản ngã, chỉ để phục người khác. Vì Kamma (nghiệp) trong quá khứ, người triệu phú ấy thành kẻ bần cùng trong một thời gian ngắn.

Lúc còn nhiều tiền, ông ta đến trung tâm mỗi ngày sáng và tối ngồi Thiền. Là một Cư sĩ, ông ta hiểu rằng mình không nên đến trung tâm Thiền với tay không, mà phải mang cái gì đến cho những người hành Thiền khác. Mỗi lần đến, ông ta đều đem cái gì cho những người hành Thiền. Bây giờ, là người nghèo, ông ta không có gì để mang đến cả.

Rồi một ý tưởng đến với ông, phía sau nhà có miếng vườn nhỏ. Trong mảnh đất ấy, ông đã tích trữ một số đất rất màu mỡ từ nhiều nơi ở Ấn Độ. Bây giờ, ông ta bốc cả hai tay đầy đất phì nhiêu đến trung tâm. Ông bỏ đất ấy dưới một gốc cây, mong cho cây này tăng trưởng, dưới bóng mát của tàng cây này, mong cho người nào đó nhận được Dhamma, nguyện cho người nào đó có thể hành Thiền. Ông ta có thiện ý này:

“Cho dù một nắm đất hay hàng triệu đồng Rupee, chẳng có gì khác nhau cả mà chỉ có chủ ý mới đáng kể”. Một thời gian sau, ông ta trở thành triệu phú trở lại và cúng dường như xưa. Bây giờ, ông ta đã hiểu Dhamma: “Bất cứ cái gì tôi cúng dường, số lượng không quan trọng, chủ ý của tôi phải là chủ ý vì Dhamma, vì sự tốt lành và lợi ích của người khác, không mong đợi được đền đáp”. Khi người ta chưa biết Dhamma mà cứ hiến tặng Dāna, thì lúc nào cũng thổi phồng bản ngã. Người ta xây một bệnh viện, trường trung học, đại học, nhưng người ấy muốn tặng phẩm của mình được đặt tên là Bệnh viện Goenka, trường Trung học Goenka, trường Đại học Goenka. Tên này phải được viết bằng chữ vàng ngay ở cổng. Thật điên rồ! Người ta chẳng biết mình đang làm gì. Toàn thể chủ ý đã sai, sự hiểu biết về Dhamma đã sai lệch. Chủ ý của người hiến tặng là không mong đợi được đền đáp lại bất cứ cái gì, hiến tặng vì sự tốt lành và lợi ích cho người khác.

Có rất nhiều người đã bắt đầu thay đổi, cảm thấy sự thay đổi trong đời họ, những Cư sĩ tại gia. Một người là bà Visākhā, là con gái của một người rất giàu, kết hôn với một người giàu có khác, nhưng gia đình không hề biết Dhamma là gì cả. Rất thông minh, bà ta đã cải đổi toàn thể môi trường không có Dhamma này. Mỗi người trong nhà, ai ấy đều thực hành Thiền thuần thục. Toàn thể thái độ cả gia đình đều thay đổi. Cả nhà trước kia vốn có nhiều căng thẳng và khổ đau, nay đầy an vui, hòa hợp. Bất cứ nơi nào Dhamma có hiệu quả, Dhamma mang lại an lạc cho mọi người. Đây không chỉ xảy ra trong thời Đức Phật, Dhamma tiếp tục mang lại hiệu quả cho bất cứ ai tu tập và bất cứ khi nào tu tập cũng sẽ có cùng kết quả đó.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Lợi ích thiết thực ngay ở hiện tại khi hành thiền Vipassana

Một chuyện xảy ra trong đời Thầy của tôi, Sayagyi U Ba Khin. Khi nước Miến Điện được độc lập, có nhiều vương quốc nhỏ. Một chính trị gia lỗi lạc đã thống nhất các nước nhỏ này và thành lập Liên Bang Miến Điện. Để thỏa mãn những người trị vì ở những nước nhỏ, một trong những lãnh tụ của họ được đưa lên làm Tổng thống Liên Bang Miến Điện. Theo hiến pháp Liên bang, Tổng thống không có thực quyền mà Thủ tướng là người nắm hết quyền hành. Nhưng người này rất vui mừng: “Bây giờ, tôi là Tổng thống Liên Bang Miến Điện. Trước kia, tôi là một người trị vì một lãnh thổ nhỏ”.

https://youtu.be/Gtzsz9ZDkIE

Một buổi tối, ông ta mở dạ tiệc lớn, tất cả các nhà ngoại giao hay những nhân vật quan trọng trong thành phố đều đến dự. 7h30 tối là lúc buổi dạ tiệc bắt đầu, tất cả quan khách đã tới nhưng chủ tọa buổi dạ tiệc không thấy đâu. 7h45, vẫn không thấy chủ tọa, 8h tối, chủ tọa không tới, Vị Thủ tướng lo ngại chuyện gì đã xảy ra. Ông ta phái người đến Tư dinh Tổng thống ở tầng 1. Những người được phái quay trở lại nói:

• Thưa Ngài! Ông ta không tới được.
• Tại sao? Chuyện gì đã xảy ra?
• Ông ta uống rượu nhiều quá, lăn trên sàn, bất tỉnh. Ông ta không tới được.
• Ồ! Nhưng không có chủ tọa làm sao buổi dạ tiệc bắt đầu. Đây là buổi dạ tiệc của Tổng thống, tỉnh hay bất tỉnh, bằng mọi cách hãy mang ông ta đến đây để chúng ta bắt đầu buổi dạ tiệc.

Hai người phụ dìu ông ta tới. Nửa tỉnh, nửa say, nấc cụt, nấc cụt, ông ta tới. Ông được đưa vào ghế chủ tọa. Bữa tiệc bắt đầu và thứ hai, món ăn thứ nhất được dọn ra. Khi món ăn thứ ba được dọn ra, ông ta bắt đầu nôn mửa. Vị Thủ tướng thấy vậy rất buồn: “Chúng ta gọi chúng ta là đất nước Dhamma, chính phủ của chúng ta là chính phủ Dhamma mà chúng ta có hạng Tổng thống như thế này ư!”. Có thể làm gì được?

Ngày hôm sau, khi Tổng thống tỉnh rượu và gọi điện cho Thủ tướng: “Nếu ông muốn, tôi sẽ từ chức, nhưng tôi không thể cai rượu được, không thể được. Theo truyền thống hoàng gia, người kế Vị ngai vàng, có nghĩa là con trưởng của Vua, lúc mới ra đời, món thứ nhất được mớm bằng muỗng vàng hay muỗng bạc là rượu thượng hạng. Đây là món đầu đời thưa ông. Kể từ đó, tôi đã uống quá nhiều rượu, một nửa lượng máu của tôi đã trở thành rượu, tôi không thể cai rượu được”. May mắn thay cho người này, bởi vì các Pārami, những phẩm hạnh tốt trong quá khứ. Một hôm, ông ta đi ngang qua trước trung tâm Thiền của Sayagyi U Ba Khin (Thầy Tôi). Chỉ vì tò mò, ông ta bước vào. Ngày ấy là ngày cuối khóa, và ai nấy trên vẻ mặt đều rạng rỡ vì cuộc giải phẫu bây giờ đã xong và môn thuốc xoa vết thương đã được trao truyền. Mọi người ai nấy đều mỉm cười.

• Chuyện gì xảy ra ở đâu vậy?
• Thiền được giảng dạy ở đây?
• Thiền gì thế?
• Thiền Ānāpāna, Vipassana được dạy ở đây.

Sinh ra là một Phật tử, ông ta đã đọc về Thiền Ānāpāna, Vipassana trong Kinh điển. Nhưng ông ta không hề biết ai giảng dạy phương pháp Thiền này, không biết kết quả đạt được như vậy. Mọi người, ai nấy cảm thấy rất an lạc, hòa hợp.

• Tôi chưa bao giờ có được an lạc trong cuộc đời, tôi chưa bao giờ biết hòa hợp là gì, tôi rất dễ dao động. Thưa Ngài! Tôi có thể đến, theo học một khóa được không?
• Được, được. Cho dù Thái tử hay người bần cùng, bất cứ ai đều có thể đến đây và hành Thiền.
• Tôi sẽ phải làm gì?
• Ông sẽ phải thọ 5 giới.
• Năm giới? Ồ, không, bốn giới thôi. Không có gì nghi ngờ về giới thứ 5 cả. Tôi không thể giữ giới đó.
• Như vậy, ông hãy đi ra khỏi đây. Chúng tôi không thể chấp nhận ông được.
• Chỉ một hớp thôi, thưa Ngài. Mỗi ngày, chỉ chút xíu thôi.
• Không, không được đâu.
• Cứ 2 ngày một lần.
• Không, không được.
• Cứ 5 ngày một ngụm.
• Không được đâu. Ông hãy đi đi. Chúng tôi sẽ dạy cho ông trừ khi ông có được một nền tảng vững chắc. Năm Sīla, năm giới này là nền tảng vững chắc của Thiền.
• Được rồi. Bằng cách này hay cách khác, tôi sẽ tự kiểm soát lấy mình. Tôi sẽ đến, thưa Ngài. Nhưng với một điều kiện là sau khóa học, tôi về nhà, Ngài sẽ không còn cản tôi uống rượu nữa.
• Làm sao tôi có thể cản ông uống rượu được. Về đến nhà, ông là chủ nhân của chính ông. Ông có thể uống nhiều theo ý muốn, nhưng không thể uống ở đây. Tôi khuyên ông cũng không nên uống ở nhà. Nhưng nếu ông uống ở nhà, sao tôi có thể cản ông được. Nhưng trong 10 ngày này, ông không được uống rượu.
• Được rồi, thưa Ngài! Tôi muốn an lạc và hòa hợp.

Ông ta cũng thực tập cùng phương pháp Thiền này. Sau 10 ngày, ông ta về Dinh Tổng thống. Nếu có ai uống rượu cách xa 100 m, ông ta cũng nói: “Hôi quá! Ai đang uống rượu thế?”. Thái tử không thể chịu nổi mùi rượu khi người khác uống rượu. Rõ ràng là ông ta không thể uống được rượu nữa. Trong 10 ngày ấy, không ai nói với ông ta rằng: “Nếu ông về nhà uống rượu, ông sẽ sa vào địa ngục này, địa ngục kia”.

Chẳng ai làm thế cả, trong Dhamma không có dọa dẫm. Chuyện gì đã xảy ra? Tại sao ông ta uống rượu? Ông ta đã nghiện cảm giác của rượu. Khi ông học cách quan sát cảm giác của mình, tất cả các Saṅkhāra nghiện rượu đi mất. Chứng nghiện rượu của ông đã hết, làm sao ông có thể uống trở lại cho được. Nếu điều này chỉ xảy ra với một người, Tổng thống Liên Bang Miến Điện, có lẽ có phép màu nào đã xảy ra. Nhưng điều này đã xảy ra cho hàng ngàn người tham dự khóa Thiền. Nghiện rượu, nghiện thuốc phiện, nghiện cái này hay cái kia, và hơn thế nữa, nghiện sự ham muốn, nghiện sự ghét bỏ, nghiện sự sợ hãi, nghiện phiền muộn, tất cả những tâm bệnh này biến mất một cách dễ dàng.

Dhamma huyền diệu và khoa học như thế! Dhamma không có tính cách giáo phái và chung cho hết thảy mọi người như thế! Dhamma hướng vào kết quả như thế! Dhamma mang lại kết quả ngay tại đây, bây giờ và ngay trong kiếp sống này.

Thật tốt là Quý vị đã tham dự một khóa Thiền, hãy tận dụng 4 ngày kế tiếp. Đó là những ngày tuyệt diệu trong cuộc đời mình. Ít nhất là ta củng cố vững chắc trong phương pháp Thiền này. Thực hành phương pháp này là công việc của cả một đời người. Quý vị phải nỗ lực thực tập phương pháp ấy suốt đời mình. Nhưng hãy tận dụng thời gian bây giờ để củng cố vững chắc vào phương pháp Thiền này.

Hãy tận dụng cơ hội! Hãy tận dụng phương tiện sẵn có ở đây! Hãy tận dụng Dhamma huyền diệu này, phương pháp Thiền huyền diệu này để giải thoát khỏi những ràng buộc của ham muốn và ghét bỏ, của ảo tưởng, của vô minh để hưởng được sự an lạc thật sự, hòa hợp thật sự, hạnh phúc thật sự!

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Sadhu! Sadhu! Sadhu!

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

Ngày thứ 7 đã qua, bây giờ, ta còn 3 ngày nữa để tu tập. Nhưng để tu tập nghiêm chỉnh, ta chỉ còn 2 ngày nữa. Bởi vì vào ngày thứ 10, sau giờ ngồi Thiền từ 8h – 9h sáng, ta sẽ được học một phương pháp Thiền mới. Và sau đó, lời nguyện giữ im lặng trước đây sẽ được xả bỏ, sẽ không còn sự im lặng thánh thiện nữa, sẽ có những cuộc trò chuyện thánh thiện. Có thánh thiện hay không, trò chuyện là trò chuyện. Trò chuyện và sự hành Thiền nghiêm chỉnh không thể tồn tại và đi đôi với nhau. Cho nên, chúng ta không thể hành Thiền nghiêm chỉnh vào ngày thứ 10 được.

https://youtu.be/LSDbpyhVIRM

Tuy thế, ngày ấy là một ngày rất quan trọng. Bởi vì trong 9 ngày, ta đã thực hiện một cuộc giải phẫu tâm rất sâu. Vào ngày thứ 10, vết thương sâu đậm này sẽ đòi hỏi một chút thuốc thoa dịu. Phương pháp mà ta sẽ học vào ngày thứ 10 sẽ là phương thuốc rất êm nhẹ để xoa dịu vết thương. Hơn nữa, sau khi qua cuộc giải phẫu rất sâu này, hết 9 ngày im lặng; nếu người ta bất ngờ đến với thế giới bên ngoài, sẽ giao tiếp với nhau, đôi khi, người ta sẽ bị sốc. Cho nên, ngày thứ 10 là ngày làm dịu sự va chạm cho Quý vị. Làm như thế, để vào ngày thứ 11, chúng ta sẽ đối diện với cuộc đời một cách dễ dàng hơn, Như thế, chỉ còn 2 ngày nữa để thực hành Thiền nghiêm chỉnh.

Đức Phật muốn chúng ta hành Thiền một cách liên tục. Đối với phương pháp Thiền này mà nói, sự thực hành liên tục là bí quyết để thành công. Khi Thiền sinh đến với khóa học dài hơn như khóa 20 ngày, 30 ngày, 45 ngày, họ hành Thiền liên tục. Ở đây, có những giờ nghỉ, nhưng không có giờ nghỉ cho các Thiền sinh khóa dài ngày này. Chúng ta cũng phải học cách thực hành sao cho liên tục. Cho nên, hai ngày này, hãy học cách làm thế nào để thực hành liên tục.

Phương pháp hành Thiền liên tục trong đời sống sinh hoạt hàng ngày

Dĩ nhiên, trong những giờ Thiền, ta ngồi với cặp mắt nhắm lại và Thiền. Những lúc được gọi là lúc nghỉ ngơi như bây giờ, không còn là nghỉ ngơi nữa. Khi làm một việc gì bằng tay chân, ta phải đứng dậy và bước đi như bước về phòng ngủ của mình hay bước đến phòng ăn…, nhưng ta vẫn đang hành Thiền. Với cặp mắt mở, ta có ý thức và chỉ đang nghỉ ngơi với cặp mắt mở. Ta có ý thức với những gì mình đang làm bằng tay chân. Nếu đang đi bộ, ta ý thức rằng mình đang đi bộ. Nếu đang ăn, ta ý thức được mình đang ăn. Nếu đang tắm, ta ý thức được mình đang tắm. Nếu đang nghỉ, ta ý thức được rằng mình đang nghỉ…

Nhưng cùng với ý thức, rất cần thiết là chúng ta cũng ý thức với các cảm giác trên cơ thể. Người ta đã không hiểu Đức Phật một cách đúng đắn và họ chỉ thực tập việc ý thức về sự đang đi. Điều này có lợi ích riêng đấy, nhưng đây không phải là giáo huấn của Đức Phật. Ngài muốn chúng ta luôn luôn ý thức về cảm giác của mình, hoặc ý thức về hơi thở ra vào cùng với các cảm giác. Nếu bỏ quên cảm giác, thì ta đã bỏ quên phần sâu thẳm nhất của tâm mà ta phải sửa đổi ở phần sâu thẳm nhất của tâm. Ta phải thay đổi khuôn mẫu thói quen ở phần sâu thẳm nhất này, cho nên, cảm giác hay ý thức về cảm giác rất quan trọng.

Ta phải làm gì khi không ý thức được cảm giác ở phần cử động?

Trong khi đang đi, không nhất thiết là ta phải ý thức được cảm giác trên khắp cơ thể. Nếu chưa thể làm được trong giai đoạn này, nhưng ít nhất hãy ý thức cảm giác ở phần đang cử động. Khi đang đi, ta ý thức về các cảm giác trên chân của mình. Khi bốc thức ăn, ta ý thức về các cảm giác trên các ngón tay. Khi miệng chạm vào thức ăn, ta ý thức về các cảm giác ở đôi môi, ở nướu, ở lưỡi và ở cuống họng khi nuốt thức ăn. Tại bất cứ những phần nào đang cử động, ta đều có cảm giác. Nếu ta không cảm nhận được cảm giác ở phần đang cử động, hãy cảm nhận cảm giác trên bất cứ phần nào của cơ thể. Ở đâu đó trên cơ thể, chắc hẳn ta phải cảm nhận được một cảm giác. Và cùng với sự cảm nhận cảm giác này, ta ý thức được bất cứ cử động nào trên cơ thể đang diễn ra. Đó là trong những lúc nghỉ. Theo cách này, chúng ta có sự liên tục.

Trong những giờ hành Thiền, ta ngồi với cặp mắt nhắm lại và Thiền. Ngoài những giờ ngồi Thiền đó, ta mở mắt ra và làm những việc cần thiết bằng tay chân. Ta vẫn đang hành Thiền vì ý thức được hành vi, cử chỉ và các cảm giác của mình. Ban đêm khi đi ngủ, nằm xuống với cặp mắt nhắm, ta ý thức được từng cử động trên thân thể. Ta cảm thấy muốn trở mình sang một bên và ý thức được mình đang trở mình qua hướng ấy. Rồi trở mình qua phía bên kia, ta ý thức được mọi việc đang xảy ra ở mức độ thân thể. Cùng với điều này, ta ý thức được các cảm giác.

Xin nhắc lại, không nhất thiết phải di chuyển từ đầu xuống chân hay từ chân lên đầu theo thứ tự. Ta đang nằm, bất cứ cảm giác nào nảy sinh ở đâu, ta ý thức được cảm giác nào đó ở bất cứ phần nào trên cơ thể. Và trong lúc ý thức về cảm giác, ta đi vào giấc ngủ ngon. Tốt lắm! Ban đêm là để ngủ say. Sáng hôm sau, khi thức dậy, ta cảm nhận các cảm giác. Một lần nữa, ta bắt đầu tu tập với các cảm giác.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Khi không ngủ được, Thiền sinh làm gì?

Một Thiền sinh nghiêm túc, đôi khi không có được một giấc ngủ ngon, nửa ngủ, nửa thức. Tốt lắm! Và trong một số trường hợp, có những Thiền sinh suốt đêm không ngủ được. Tuyệt lắm! Cả đêm không ngủ được, nhưng cứ nằm với cặp mắt nhắm lại, nếu không ngủ được, cũng không thành vấn đề và ta ý thức về cảm giác. Nếu ta bắt đầu lo lắng: “Ô, xem kìa! Chưa ngủ, 12h đêm vẫn chưa ngủ, 1h sáng vẫn chưa ngủ, 2h sáng vẫn chưa ngủ”, thì ngày hôm sau, ta thức dậy mệt mỏi như một người bệnh. Ta đã không thực hành Vipassana. Nhưng nếu ta chỉ có ý thức về cảm giác của mình, và nếu không có cảm giác, ta ý thức hơi thở ra vào, tâm mình rất quân bình. Ngày hôm sau, khi thức dậy, ta rất tươi tỉnh như thể ta vừa qua một giấc ngủ rất ngon.

https://youtu.be/59LIAPo7rN8

Không nên ngồi Thiền vào đêm khuya

Sau cùng, thiên nhiên muốn ta ngủ chỉ vì hai mục đích. Một là để cho cơ thể nghỉ ngơi. Suốt ngày, cơ thể làm việc, bây giờ, ta cho nó nghỉ ngơi. Tương tự như thế, suốt ngày, tâm ta bận bịu đó đây, cho nên bây giờ, hãy để tâm trí nghỉ ngơi. Vì vậy, không bao giờ ngồi Thiền vào ban đêm, cứ nằm xuống. Cứ như vậy, ta cho cơ thể hoàn toàn nghỉ ngơi và cũng để cho tâm trí có được sự nghỉ ngơi tuyệt dịu khi nó thức dậy. Hãy luôn ý thức và đồng thời giữ sự bình tâm, tâm được nghỉ ngơi nhiều, thế là thỏa mãn được mục đích. Thân thể và tâm trí được nghỉ ngơi đầy đủ, ngày hôm sau, ta rất tươi tỉnh.

Thiền sinh Vipassana luôn thức tỉnh trước cảm giác và thực tại nội tâm

Trong tất cả các Kinh điển Ấn Độ, có 3 trường hợp. Một là người ta thức hay trong giấc ngủ hay đang trong giấc mơ, nhưng có trường hợp thứ tư cho các Yogi (Thiền sinh). Yogi không có nghĩa là những người chạy nhảy đầy kỹ xảo, họ không phải là Yogi. Yogi là người đạt tới sự thể nhập chân lý tối hậu, người như thế là một Yogi, Yogi Vipassana. Đây là một giai đoạn rất cao. Khi thức dậy, ta không thức dậy như người bình thường, mà thức tỉnh trước thực tại của cảm giác trong bản thân mình, và giữ được sự bình tâm hoàn toàn.

Trong nhiều Kinh điển, điều này được diễn tả như sau: “Toàn thể thế giới ngủ say nhưng người Yogi vẫn tỉnh thức”. Thức tỉnh trước các cảm giác, trước thực tại nội tâm, điều này không có nghĩa là ban đêm khi đi ngủ, ta tự nhủ rằng: “Tôi sẽ không ngủ, tôi là người hành Thiền Vipassana. Cứ để thế giới này ngủ, còn tôi sẽ thức”. Điều đó đưa tới cực đoan.

Nếu ta buồn ngủ một cách tự nhiên, cứ ngủ, nhưng nếu không ngủ được, ta ý thức về cảm giác và giữ tâm quân bình, không cần phải lo âu hay bồn chồn, lo lắng. Ta đang làm phần việc của mình, là ý thức về thực tại ở mức độ cảm giác và không phản ứng mà là bình tâm. Ta để cho thân và tâm được nghỉ ngơi hoàn toàn. Cứ thế, hãy tận dụng hai ngày còn lại, hãy học cách thực hành trọn ngày và trọn đêm (24h) như Đức Phật đã nói.

Chỉ khi ngủ say, ta không tránh ngủ được, còn không, ngày và đêm, tu tập liên tiếp không ngừng. Hãy làm một cuộc giải phẫu thật sâu để trong 2 ngày này, ta lấy ra được những ô nhiễm bám rễ rất sâu, vốn là những nguyên nhân tạo ra những đau khổ trầm trọng cho mình. Bây giờ, hãy để cho chúng xuất hiện, đây là giai đoạn tuyệt vời để được giải thoát khỏi những ô nhiễm này.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Nhờ sự bình tâm, Đức Phật đã vượt qua tất cả những trở ngại

Một Bậc Giác Ngộ phải trải qua những thăng trầm của cuộc sống, sự thăng trầm trong đời chắc chắn sẽ xảy đến. Ngài bắt đầu giảng dạy Dhamma này cho 5 người bạn, những người đồng tu. Sự giảng dạy này truyền giáo đến 50 rồi đến 500 đến 5000 người. Sự giảng dạy này cứ thế lan truyền. Hầu hết, dân số vùng Bắc Ấn Độ đã bắt đầu thực hành Dhamma vào thời của Ngài, người ta đã được lợi lạc. Tuy nhiên, có một số người rất chống đối Ngài. Một phần, vì họ không hiểu Ngài giảng điều gì, có lẽ họ nghĩ rằng: “Ông ta dạy điều gì đó chống bán lại tôn giáo, truyền thống của mình. Vì giáo pháp của ông ta, tôn giáo của mình sẽ mất hết quyền lực, uy tín”.

https://youtu.be/yQo8ftPM9fE

Còn phần khác là vấn đề mưu sinh của họ, họ là Tu sĩ. Nếu người ta làm theo lời giảng của Đức Phật sẽ không còn nghi lễ, nghi thức nào nữa, chẳng còn gì hết. Đức Phật nói: “Các người hãy chỉ quan sát chính mình và thanh lọc tâm mình, sống một cuộc đời lành mạnh, vui vẻ”. Những nghi lễ, nghi thức này sẽ còn hữu ích nữa không? Nếu không còn nghi lễ, nghi thức nữa, họ sẽ mất phương tiện sinh nhai. Vì thế, nên có sự chống đối. Làm sao họ có thể chặn đứng sự giảng dạy của Ngài? Đã có một cách, dạo ấy, thường có những buổi tranh biện trước công chúng, có chủ trương rất du côn, vô lại. Với đông đảo tín đồ người ta đến la ó, buông lời nhạo báng. Không có cuộc tranh luận thực sự, chỉ là một thứ náo loạn ầm ĩ.

Nhưng hình thức này vẫn được ưa chuộng và nếu ai đó thua cuộc thì người ta sẽ không chấp nhận sự giảng dạy của người bị thua nữa. Do đó, họ sẽ đến đấu khẩu, tranh luận với Đức Phật. Nhưng khi họ tới cổng trung tâm Tịnh Xá, nơi Ngài trú ngụ. Họ bắt đầu phân vân: “Ông ta là người rất thông minh, làm sao bọn mình có thể tranh luận với ông ta được. Dù có dùng phương cách la ó om sòm cũng không dễ, vì ông ta trả lời một cách điềm tĩnh. Ta hãy liệt kê ra những điều cần bàn luận, tranh biện, hãy để một người trong chúng ta làm người cầm đầu. Ông cầm đầu? Ông là người cầm đầu?”. Một người nói:

• Được rồi, để tôi cầm đầu, chúng ta hãy liệt kê hết các điều cần tranh luận
• Được, hãy liệt kê hết các điều cần tranh luận. Ông không để tóc dài rối bù trên đầu.
• Phải, phải. (Thời ấy tất cả những nhà tu khổ hạnh đều để đầu bù tóc rối).
• Ông không có để râu mép, râu cằm dài.
• Phải, phải. Râu mép, râu cằm dài.
• Ông không đeo tràng hạt, chuỗi hạt quanh cổ.
• Phải, phải.
• Ông không quấn da nai hay thú quanh thắt lưng.
• Phải, phải.
• Ông không trét tro lên người.
• Phải, phải.

Đột nhiên có người nói:

• Tất cả những câu hỏi này đã được nêu lên rồi. Bất cứ khi nào người ta nêu lên câu hỏi này, ông ta mỉm cười và nói: “Tôi không thích những thứ ấy, nếu ông thích chúng cứ việc làm, tôi sẽ không tranh luận với ông, cứ làm nếu ông thích điều ấy”. Làm sao bọn mình có thể tranh luận với ông ta điều ông ấy không làm. Chúng ta hãy tìm xem có điều gì sai trái trong sự thực hành và trong giáo huấn của ông ta.
• Được rồi, xé bỏ tờ giấy ấy đi, hãy làm một danh sách khác. Ông ta thuyết giảng điều gì và thực hành điều gì?
• Ông ta thuyết về Sīla (Giới hạnh) và ông ta giữ giới. Làm sao mình có thể tranh cải về điểm đó? Giới hạnh là điều tuyệt vời, có mấy ai sống cuộc sống đạo đức và dạy người khác sống cuộc sống đạo đức. Mình không thể bàn cãi về điểm đó được. Còn gì khác nữa?
• Ông ta dạy Samādhi.
• Samādhi là gì?
• Sự làm chủ tâm.
• Làm chủ được tâm ư? Tôi đã thử trong nhiều năm qua và tôi không thể làm chủ được tâm mình. Nếu ai có một phương pháp khiến mình làm chủ được tâm thì thật là tuyệt vời. Làm sao mình có thể chống đối lại điều đó được? Còn gì khác nữa?
• Ông ta dạy Paññā (Trí tuệ). Paññā là gì?
• Là một tiến trình, qua đó, tất cả bất tịnh phải được diệt đi.
• Các bất tịnh phải được diệt đi ư? Các bất tịnh của tôi đã không bị diệt đi dù chỉ một chút. Nếu các bất tịnh bị diệt mất quả thật tuyệt vời. Làm sao mình có thể chống đối lại điều đó được? Không thể chống điều này được. Còn gì khác nữa?
• Không còn gì khác nữa. Ông ta không nói về điều gì khác nữa. Ông ta nói: “Ta chỉ giảng và thực hành Sīla – Samādhi – Paññā (Giới – Định – Tuệ). Còn tất cả những thứ khác, tín ngưỡng, giáo diều, triết thuyết của Quý vị, tất cả đều không liên quan gì đến ta. Ta chẳng có quan hệ gì đến các nghi lễ cả. Quý vị cứ tiếp tục làm những gì mình thích. Nhưng 3 điểm này quan trọng, cả 3 là điểm chính yếu của Dhamma.

Họ đã bỏ đi vì họ không thể tranh cãi được:

• Nhưng dù sao chăng nữa, cần phải làm cái gì để ngăn chặn sự thuyết giảng của ông ta. Một cách là tìm cho ra vết ô nhục nào đó, nếu không có vết ô nhục, hãy tạo ra vết ô nhục. Và với một Tu sĩ, vết ô nhục ấy có thể là gì? Chỉ có 2 loại: tiền và đàn bà.
• Tiền, chúng ta không thể tạo một vết dơ nào về tiền, bởi vì ông ta đã bỏ cuộc đời Cư sĩ và cuộc sống xa hoa của một Thái tử, và ông ta không giữ cho riêng mình một món gì cả. Nhưng về đàn bà?
• Được, có thể làm được gì đó. Bởi vì cả đàn ông lẫn đàn bà đều đến học Dhamma với ông ấy.

Do đó, họ huấn luyện một cô gái trẻ đẹp. Một chiều tối, cô ta trét đầy son phấn… tới Tịnh Xá, trung tâm nơi Đức Phật trú ngụ và ngủ dưới gốc cây. Và sáng hôm sau, với mái tóc buông lơi, cô ta ra ngoài và nói: “Ồ! Tôi đã có được một đêm tuyệt vời với Sa môn Gotama. Tôi đã có được một đêm tuyệt vời”. Người nghe được câu đó tự hỏi: “Chuyện gì đã xảy ra? Cô ta đang nói gì thế?”. Hai ngày, ba ngày, bảy ngày, rồi cô ta không tới nữa. Sau khoảng 8 tháng, có buổi thuyết pháp với đông đảo thính giả, Đức Phật đang thuyết pháp. Một số lớn các đệ tử của Ngài có mặt ở đó, bậc trị vì xứ sở, Vua Pasenadi cũng có mặt. Vị tổng tư lệnh, Đại tướng cũng có ở đó. Cư sĩ Anāthapiṇḍika, còn được gọi là Cấp Cô Độc có ở đó. Từ mẫu Visākhā cũng có mặt, có đông đảo thính chúng.

Cô gái ấy đã đặt một miếng gỗ vào bụng, lấy dây cột lại và mặt váy lót che bên ngoài. Rồi cô ta đến la hét và chửi bới: “Này, tên đầu trọc kia, nếu ngươi không có gì cho đứa con sắp chào đời của ngươi, hãy hỏi các đệ tử của ngươi, những người giàu có này phải làm một cái gì đó”. Mọi người đều ngạc nhiên và lúng túng: “Cô ta nói gì thế? Tại sao cô ta lại nói với Đức Phật như thế?” Đức Phật mỉm cười, chỉ có tình thương, chỉ có lòng từ bi: “Ô! Này con, con biết sự thật về điều con nói, ta biết sự thật về điều con nói”, chỉ có tình thương, chỉ có lòng từ bi. Thật dễ dàng, nếu Ngài muốn yêu cầu nhà vua, là đệ tử lớn của Ngài: “Cô ta nói dối, hãy chặt đầu cô ấy” thì cô ta sẽ bị rơi đầu.

Nhưng như thế, Đức Phật sẽ không còn là Đức Phật nữa, chỉ có lòng từ bi. Những chấn động của lòng từ bi bao trùm nơi đó và cô ta trở nên bối rối. Sợi dây buộc bị nới lỏng ra và miếng gỗ rơi ra ngoài, Dhamma thật mầu nhiệm. Đức Phật đã thành công nhờ sự bình tĩnh, hài hòa và an lạc trong tâm Ngài, chứ không phải nhờ vào sự tranh cãi. Ta không bao giờ thành công bằng cách tranh cãi, đây là điều Ngài thực hành suốt cuộc đời Ngài. Rất nhiều tình huống đến trong cuộc đời Đức Phật, và Ngài luôn luôn giữ tâm mình rất an tĩnh, trầm lặng, tinh khiết, hòa hợp và tốt lành cho mình cũng như cho mọi người.

Một chuyện khác nữa đã xảy ra. Một ông già theo đạo Bà La Môn rất tức giận: “Ông Phật này thuyết giảng toàn những thứ chống lại tôn giáo mình. Những người trong nhà mình, các con trai, con dâu, tất cả đều thôi không cử hành nghi lễ, nghi thức tôn giáo nữa. Các con tôi ngồi ở góc nhà và theo dõi hơi thở ra vào và cảm giác. Bọn chúng làm gì thế? Ông ta làm hỏng hết tôn giáo của tôi, tôi sẽ tới và bửa sọ ông ta ra. Chỉ có cách này mới chấm dứt được sự giảng dạy của ông ta”. Rồi ông ta đến gặp Đức Phật, rất tức giận, ông ta đi vào, vừa đi vừa, chửi rủa. Đức Phật nói: “Này, ông lão! hình như ông rất bực bội. Hãy tới đây ngồi xuống, chúng ta hãy thảo luận vấn đề của ông”.

Ông già ấy đã quyết định rồi: “Ta sẽ không bàn luận với ông Phật, bởi vì ông ta là người rất khôn ngoan. Giây phút ta khởi sự bàn bạc với ông ta, sự tức giận của ta sẽ mất đi. Nếu sự giận dữ của ta mất đi, ta sẽ không bửa sọ ông ta ra được. Ta phải cứ tiếp tục tức giận”, và ông ta đi tới gần, vừa đi vừa chửi rủa. Đức Phật nói:

• Này, ông lão, ông chỉ cần trả lời một câu hỏi. Ông có khách đến nhà thăm không?
• Có chứ, có rất nhiều khách đến nhà tôi, khách đến nhà thăm thì có liên quan đến chuyện gì?
• Hãy trả lời cho ta biết, một số khách có thể mang quà đến cho ông chứ?
• Có chứ, có nhiều khách mang quà đến, ông quan tâm đến chuyện ấy làm gì?
• Giả dụ, có khách mang quà đến cho ông và ông không chấp nhận món quà ấy rồi thì chuyện gì sẽ xảy ra?
• Chuyện gì xảy ra à? Món quà ấy thuộc về người mang nó đến.
• Này, ông lão, ta muốn nói với ông cùng một điều như thế. Ông đã tới nhà ta như một người khách. Ông đã mang theo những món quà chửi rủa. Ta không nhận những món quà ấy, chúng thuộc về ông, chúng là tài sản của ông, không phải tài sản của ta.

Ông già này là một người rất thông minh, ông ta chỉ bị một bức màng mỏng che phủ, bức màng vô minh mỏng vốn không cho phép ông ta hiểu được sự thật. Bức màng này được vén lên và ông ta bắt đầu hiểu:

• Đấy có phải là suốt đời người ta mang quà lại biếu chúng ta ư? Món quà chửi rủa 1 lần và để đáp lại chúng ta trả tới 10 lần. Họ mang 10 món, ta trả lại 100 món. Sự trao đổi quà này làm ngươi khốn khổ, ta cũng sẽ khốn khổ.
• Thưa Đức Phật Gotama, làm sao Ngài học được cách không chấp nhận thứ món quà nào?
• Hãy ngồi xuống ông lão! Hãy ngồi xuống đây, hãy nhắm mắt lại, quan sát hơi thở ra vào và quan sát các cảm giác. Ông phải tự quan sát mình, nếu ông không tự quan sát mình, ông không thể thoát ra khỏi sự khốn khổ này.

Đây là một vấn đề khó khăn đối với mọi người. Sau đó, ông lão này đã nỗ lực thực hành và trở thành một Araha (A La Hán), một người hoàn toàn giác ngộ. Và suốt cuộc đời còn lại, ông ta tiếp tục phụng sự chúng sinh. Trọn vẹn phương pháp Thiền là như thế này, trừ khi, ta giữ được sự bình tâm ở chiều sâu của tâm, nơi có cảm giác, nếu không, ta không thể trông mong đạt được kết quả đúng đắn. Khi ta tu tập đúng phương pháp, quan sát các cảm giác và giữ được sự bình tâm thì sẽ có kết quả tốt. Tất cả những gì xảy ra bên ngoài sẽ mang lại cảm giác trong cơ thể, dễ chịu hay khó chịu. Tất cả những gì xảy ra bên ngoài sẽ mang lại cảm giác trong cơ thể. Nếu ta giữ tâm quân bình trước các cảm giác thì bất cứ quyết định hay hành động nào của ta đều là quyết định hay hành động lành mạnh.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Phương pháp này không làm cho ta trở nên thụ động, mà trở nên năng động

Đây không phải là kiểu, tôi là người hành Thiền Vipassana, cứ để cho bất cứ ai đến cắt tôi như cắt rau, tôi không quan tâm. Ồ! Không, không phải thế đâu. Ta trở nên đầy linh hoạt và năng động. Cuộc đời phản ứng, sẽ mất đi không còn nữa, phản ứng luôn luôn tràn đầy tiêu cực, đầy ắp khổ đau. Giờ đây, chỉ có hành động và hành động thì luôn tích cực, tốt lành cho mình và cho người khác. Sự đổi thay này sẽ tới, nhiều lúc ta phải có biện pháp mạnh trong lời nói, việc làm, cần có biện pháp mạnh. Nhưng sâu tận bên trong, tâm ta tràn đầy tình thương, đầy lòng từ bi. Khi cần thiết, phải có hành động mạnh, người ta phải làm.

https://youtu.be/i6ptX1oF3vI

Ví dụ, một đứa bé đang chạy gần tới lửa hay gần con rắn độc vì với đứa bé đó là đồ chơi. Ta không thể cho phép điều đó được, ta dùng hết sức để ngăn đứa bé đến gần. Đứa bé sẽ khóc, nó sẽ không thích đâu nhưng ta phải ngăn không cho đứa bế đến gần. Ta không giận gì đứa bé, chỉ có lòng từ bi, chỉ có thiện ý, ta muốn giúp đứa bé nhưng ta phải dùng đến sức mạnh. Nếu có một người rất hung hổ, một kẻ vũ phu đang hãm hại người yếu đuối và ta nói: “Tôi là người hành Thiền Vipassana, tôi không quan tâm, họ khổ đau vì Kamma, nghiệp chướng của riêng họ”. Không đâu! Dhamma không dạy ta như thế đâu, ta sẽ có biện pháp mạnh để ngăn kẻ bạo hành làm điều sai quấy. Nếu không phải là người hành Thiền Vipassana thì ta cũng sẽ phải có biện pháp như thế, biện pháp rất mạnh, biện pháp rất mạnh chống lại kẻ hung bạo ấy. Khi đó, ta có nhiều từ bi với nạn nhân, kẻ yếu đuối hơn và rất nhiều giận dữ đối với kẻ hung bạo.

Nhưng bây giờ thì khác, ta có lòng từ bi với kẻ yếu đuối nhưng ta lại có nhiều từ bi hơn với kẻ hung bạo: “Hắn ta là người vô minh, hắn không biết điều hắn đang làm, không những hắn hãm hại kẻ yếu đuối mà còn tự làm hại chính hắn. Hắn đang tạo ra rất nhiều bất thiện, rất nhiều ác ý. Qua đó, hắn đang tự hại hắn, hắn chẳng hiểu gì cả và hắn rất vô minh nên hắn không hiểu lời nhỏ nhẹ. Chúng ta phải dùng lời nghiêm khắc, hắn ta chỉ hiểu ngôn ngữ này”.

Ta phải có biện pháp mạnh, biện pháp cứng rắn, nhưng đầy tình thương, đầy lòng từ bi. Trước hết ta phải tự xét mình, bất cứ khi nào cần phải dùng biện pháp mạnh, ta phải tự xét mình. Ta tự xét mình và lưu ý rằng: “Đây là các cảm giác tôi đang cảm thấy do tình hình bên ngoài. Hiện đang có các cảm giác và tôi không phản ứng lại chúng. Với người tôi đang sắp có biện pháp cứng rắn đây, tôi có lòng từ bi, không gì ngoài lòng từ bi cho người ấy”. Rồi thì đúng thế, phương pháp Thiền đã bắt đầu có hiệu nghiệm đối với ta. Nhiều chuyện xảy ra trong đời Thầy của tôi, Sayagyi U Ba Khin, cho thấy rõ điều này. Đôi khi, Ngài có biện pháp mạnh.

Đôi khi, những người không thường gần gũi Ngài sẽ nghi ngờ: “Ông ta thuộc loại Thầy Vipassana gì thế, đôi khi ông ta rất lớn tiếng, điều này có thể là sao?” Nhưng với những người gần gũi ngài, với chúng tôi, điều này thật rõ ràng. Khi Ngài lớn giọng không hề có một mảy may tức giận dù Ngài trông có vẻ rất giận dữ. Sâu tận bên trong chỉ có tình thương, chỉ có lòng từ ái. Dĩ nhiên, Thầy tôi là người tuân theo kỷ luật rất nghiêm ngặt. Ngay cả tại văn phòng của Ngài hồi còn làm cho chính phủ và cũng nghiêm ngặt như thế.

Tại trung tâm Thiền, bất cứ điều lệ hay kỷ luật nào, mỗi Thiền sinh phải tuân theo đúng. Mục đích của người ta đến với trung tâm Thiền là để học và phát triển trong Dhamma. Nếu không làm việc đúng đắn thì sẽ không ích lợi gì. Cho nên, đôi khi, Thầy tôi rất nghiêm khắc. Có nhiều phòng Thiền nhỏ, có thể có người ra khỏi phòng Thiền và đi bộ vòng quanh. Thầy Tôi sẽ hỏi: “Này bạn đang làm gì thế?”. Và người Thiền sinh có thể trả lời: “Thưa ngài, tôi tình cờ phải làm chuyện này, tôi bỗng nhiên phải làm chuyện này, tôi cần phải ra khỏi phòng Thiền. Được rồi, tôi sẽ trở về phòng”.

Một lúc sau anh ta lại đi ra, Thầy lại hỏi: “Này, chuyện gì thế?”. Và người đó lại viện cớ này, cớ nọ. Khi chúng tôi biết rằng anh bạn này không làm việc theo quy cũ, kỷ luật, lúc đó, Thầy tôi vẫn ngồi trong Thiền đường và nói: “Goenka, tôi phải lớn giọng với người này, để tôi đi xuống dưới đó. Các phòng Thiền dưới đấy chỉ cách có 5, 6 bước. Ngài bước xuống, gõ cửa và hét lớn tiếng và đấy là một tiếng hét của Vị Thiền sư Vipassana vĩ đại. Tiếng hét ấy như một trận động đất, toàn thể trung tâm Thiền Vipassana bắt đầu rung rinh. Ngài hét lớn, rồi Ngài bước lên 4 hay 5 bước mỉm cười lớn tiếng: “Goenka tôi đã lớn giọng với người này, tôi đã lớn giọng, đây là thứ lớn giọng gì thế?” Đầy tình thương, đầy lòng từ ái.

Như thế, nhiều lần trong đời, ta phải có biện pháp mạnh, bởi vì có người không hiểu bất cứ ngôn ngữ nào khác. Hãy có quyết định cứng rắn nhưng luôn luôn với tình thương, luôn luôn với lòng từ ái và thiện ý. Nếu có, dù chỉ một mảy may ác ý nào, ta đã bắt đầu tự hại mình. Làm sao ta có thể giúp người khác được, nếu ta không thể giúp mình. Làm sao ta có thể giúp người khác được? Trước hết ta phải tự giúp mình, hãy vững mạnh lên để giúp kẻ yếu đuối. Nếu ta đi khập khiễng, ta không thể trợ giúp người khập khiễng khác. Nếu ta mù lòa, ta không thể chỉ đường cho người mù lòa khác. Trước tiên, hãy làm cho chính mình vững mạnh lên, tự giúp bản thân mình trước rồi ta mới có thể giúp người khác được.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Ta là chủ nhân của chính mình

Đức Phật nói: “Trong thế giới này, ta thấy có 4 loại người. Một nhóm người đi từ bóng tối đến bóng tối, một nhóm khác đi từ ánh sáng đến bóng tối, nhóm thứ 3 đi từ bóng tối đến ánh sáng, nhóm thứ 4 đi từ ánh sáng đến ánh sáng”. Ngài không bao giờ thuyết giảng điều gì huyền bí. Giáo pháp rõ ràng như thế, vì vậy, bất cứ khi nào Ngài nói ra điều gì, làm người nghe có thể hiểu theo ý khác. Ngài giải thích ngay cái gì là bóng tối, cái gì là ánh sáng, làm sao người ta cứ đi từ chỗ này tới chỗ kia.

https://youtu.be/xLBCn8x2xbg

Nhóm người đầu tiên đi từ bóng tối đến bóng tối. Có người đầy rẫy khổ đau trên nhiều phương diện sức khỏe, tiền bạc, gia đình, xã hội. Khổ đau khắp xung quanh, đây là bóng tối, cuộc đời tăm tối, không có hạnh phúc gì cả. Mỗi khoảnh khắc người này tạo ra không gì ngoài giận dữ, oán ghét: “Tôi ở trong hoàn cảnh này bởi vì thế này thế kia, bởi vì thế này thế kia, bởi vì thế này thế kia”. Rồi trút cơn tức giận đối với người này người kia, oán ghét hay ác ý đối với người này người kia. Bóng tối đã có sẵn đó, và người ta đang gieo hạt giống tối tăm. Sự tức giận, oán ghét, ác ý này không đem lại điều gì ngoài khổ đau. Nên tương lai người ấy cũng đầy những khổ đau. Hiện tại đang khổ đau, tương lai cũng khổ đau, hiện tại đang tối tăm, tương lai cũng tối tăm.

Nếu người thứ hai đi từ ánh sáng tới bóng tối. Ánh sáng có người hoàn toàn hạnh phúc về tiền bạc, gia đình, sức khỏe, xã hội, có địa vị trong xã hội, nhưng sống trong điên cuồng trong cuộc đời lấy bản ngã, lấy cái “Ta” làm trọng, ghét bỏ tất cả những người khác: “Họ là những kẻ vô tích sự. Ta đây rất thông minh, đó là lý do tại sao ta rất hạnh phúc. Ta có rất nhiều tiền, đẳng cấp, quyền lực, địa vị”. Họ căm ghét mọi người. Kẻ ấy hiện đang sung sướng bởi vì vài Kamma, vài việc tốt trong quá khứ, chung quanh thảy đều dễ chịu. Nhưng mỗi khoảnh khắc hạt giống người này gieo trồng là hạt giống khổ đau, cho nên từ ánh sáng đi vào bóng tối. Nhóm người thứ ba giống như nhóm người thứ nhất, chung quanh đầy những khổ đau. Nhưng bên trong có trí tuệ, người ấy vẫn giữ nụ cười:

“Ồ! Khổ đau này tới vì vài Kamma, vài nghiệp xấu, bất thiện của tôi trong quá khứ. Hãy để cho tôi thanh toán món nợ của mình, tôi tiếp tục thực hành Vipassana. Aniccā (Vô thường), Aniccā (Vô thường), Aniccā (Vô thường), lý do tại sao tôi khổ, hình như do người này, nhưng chắc chắn người này không phải là nguyên nhân của sự khổ đâu của tôi. Người này chỉ là phương tiện không qua người này thì qua người khác, khổ đau của tôi chắc chắn sẽ tới”.

Cho nên người ấy chỉ tạo ra tình thương và lòng từ bi cho người hình như đang làm khổ mình. Người ấy đang gieo trồng hạt giống tình thương, hạt giống từ bi. Bây giờ, có nhiều bóng tối nhưng tương lai sẽ tươi sáng. Không sớm thì muộn, bóng tối sẽ qua đi, hạt giống mà người ấy đang gieo trồng lúc này là hạt giống của ánh sáng. Nó sẽ mang lại ánh sáng, mang lại hạnh phúc.

Và nhóm người thứ tư, từ chỗ sáng đến chỗ sáng. Tất cả những tiện nghi của đời sống có sẵn đó, tiện nghi về tiền bạc, sức khỏe, xã hội, gia đình. Nhưng nhóm người này vẫn hiểu vì có trí tuệ. Tất cả các thứ này bởi vì vài Kamma, nghiệp thiện trong quá khứ và cho dù các nghiệp tôi đã làm có tốt đến thế nào đi nữa, các nghiệp lành ấy vẫn không tồn tại mãi mãi. Kết quả do các nghiệp lành ấy mang lại không tồn tại vĩnh viễn, nó sẽ chấm dứt. Vì vậy, bây giờ, điều gì tôi đang làm hiện giờ, tôi sẽ tận dụng hết thảy tiền bạc, đẳng cấp, quyền lực, địa vị mà tôi có, để làm lợi ích cho người khác, để cấp dưỡng cho tôi, cho những người phụ thuộc vào tôi và rồi cho lợi ích của người khác.

Do đó, lúc nào người ấy cũng phát sinh ra tình thương, lòng từ bi, thiện ý. Tất cả mọi hành vi, lời nói, việc làm, ý nghĩ đều vì lợi ích của người khác. Người ấy đang gieo trồng hạt giống ánh sáng, từ ánh sáng người ấy đi tới ánh sáng, từ hạnh phúc người ấy đi tới hạnh phúc. Ta không nên thuộc vào nhóm thứ nhất hay nhóm thứ hai. Ta phải thuộc vào nhóm thứ ba và thứ tư. Nhóm thứ ba hay thứ tư chúng ta không quyết định được. Đôi khi, vì các nghiệp trong quá khứ, đời ta đầy những tối tăm. Đôi khi, vì các nghiệp quá khứ đời ta đầy những ánh sáng nhưng ta là chủ nhân của các nghiệp hiện tại.

Đức Phật nói: “Ta là chủ nhân của chính mình chứ chẳng phải ai khác, và ta là chủ nhân tương lai của chính mình chứ không phải là ai khác”. Bất cứ cái gì xảy ra trong quá khứ, đã xảy ra rồi, nhưng bây giờ, ta không nên tạo ra một Saṅkhāra nào để mang lại khổ đau. Ta là chủ nhân của chính mình, hãy là chủ nhân của giây phút hiện tại. Tương lai chẳng qua chỉ là con đẻ của hiện tại. Nếu ta là chủ nhân của giây phút hiện tại và nếu thấy rằng chủ nhân của giây phút hiện tại, ta đầy ắp Dhamma thì tương lai của mình sẽ tràn đầy hạnh phúc, không có tăm tối nào trong tương lai cả. Hãy phát triển việc làm chủ giây phút hiện tại, đây là Vipassana. Hãy là chủ nhân của giây phút hiện tại, ở giây phút này tôi là chủ nhân của chính mình, tôi sẽ không gieo trồng bất cứ hạt giống khổ đau hay tối tăm nào.

Tôi sẽ chỉ gieo trồng những hạt giống tươi sáng, hạt giống hạnh phúc, là những hạt tốt lành cho tôi và cho những người khác. Hãy cố thực hành một cách đúng đắn, kết quả tốt lành chắc chắn sẽ tới. Hãy hiểu đúng đắn phương pháp Thiền trong một ngày còn lại, hãy tu tập nghiêm chỉnh. Hãy trút bỏ càng nhiều bất tịnh càng tốt và củng cố vững vàng trong phương pháp Thiền này. Ta phải ý thức được cảm giác và bình tâm trước những cảm giác ấy, ý thức được cảm giác và bình tâm trước những cảm giác ấy. Phần còn lại hãy để Dhamma lo liệu, kết quả chắc chắn sẽ tốt đẹp. Hãy liên tục tăng trưởng trong Dhamma, Dhamma rất là vĩ đại, rất là tuyệt diệu.

Nguyện cho tất cả ta gặt hái được các thành quả tốt đẹp nhất của Dhamma. Nguyện cho tất cả ta hưởng được hạnh phúc thật sự, an lạc thật sự, hòa hợp thật sự, hòa hợp thật sự.

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Bhavatu sabba-maṅgalaṃ!

Sadhu! Sadhu! Sadhu!

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Ngày thứ 9 đã qua, ta đang tới gần ngày mãn khóa Thiền Dhamma 10 ngày này. Sau khi đã tu tập nghiêm chỉnh trong 9 ngày, ta đã hiểu cách áp dụng phương pháp Thiền này trong cuộc sống hằng ngày như thế nào. Nếu không áp dụng được thì không đáp ứng được mục đích của việc theo học một khóa Thiền như thế này. Nó sẽ trở thành một nghi lễ hay nghi thức Vipassana, nó sẽ không có ích lợi gì cả vì Vipassana không nhằm mục đích này. Vipassana là một nghệ thuật sống, làm sao sống được một cuộc đời đúng đắn, đạo đức, an lạc, hòa hợp cho bản thân mình và người khác.

https://youtu.be/rzh54EVGOuo

Hãy xem xét mình có tu tập đúng cách không?

Ta phải tiếp tục luôn xem xét bản thân mình để biết Vipassana có thực sự chỉ dạy cho mình cách sống một cuộc sống đúng đắn hay không? Muốn vậy, khi về nhà, ta cần phải thực hành mỗi ngày, vào buổi sáng và buổi tối. Và cho dù có thực hành mỗi sáng và mỗi tối mà ta biến Vipassana thành một tiến trình máy móc. Ngồi một giờ như đếm tràng hạt thì điều này chẳng có lợi ích gì cả. Một lần nữa, ta phải lưu ý xem phương pháp Thiền này đã giúp ta ra sao trong đời sống hằng ngày.

Gặp những hoàn cảnh tương tự như trước đây, ta sẽ giải quyết như thế nào? Ta sẽ đương đầu với những thăng trầm trong đời mình ra sao? Khổ đau có thể bắt đầu xuất hiện nhưng ta mau chóng thoát ra khỏi khổ đau này như thế nào? Cứ thế, hãy tiếp tục tự xét mình, và nếu thấy rằng không có thay đổi nào trong đời mình, không có thay đổi để được tốt đẹp hơn thì có cái gì sai rồi. Hoặc là phương pháp Thiền không tốt hoặc là ta tu tập không đúng cách. Nhưng phương pháp Thiền này tốt vì ngày nay, phương pháp này hiện đang giúp ích cho hàng ngàn người trên thế giới và nó đã giúp ích cho rất nhiều người trong quá khứ. Không thể có nghi ngờ nào về phương pháp Thiền này, điều này có nghĩa là ta đã không tu tập đúng đắn. Nếu thế, hãy liên lạc với người hướng dẫn, với Thiền sư hay Thiền sư phụ tá và tìm cho ra ta đã thực hành sai chỗ nào.

Nếu ta thực sự thực hành Vipassana đúng phương pháp thì sự thay đổi tốt đẹp hơn phải đến trong đời mình, đừng mong đợi phép lạ. Nhưng không thay đổi này thì thay đổi khác sẽ đến, bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra trong đời mình như đã thường xảy ra trước đây. Điều bất như ý nào đó đã xảy ra hoặc điều mong muốn lại không đạt được, có người nào đó đã cư xử không đúng cách và ta đã phản ứng lại. Ta vẫn còn tiếp tục phản ứng lại theo cùng một cung cách, với cùng một cường độ, trong cùng một khoảng thời gian. Hay đã có sự thay đổi nào đó đang xảy ra.

Sự tiến bộ trên con đường giải thoát tuy chậm chạp nhưng chắc chắn

Khi đã có phản ứng rồi, ta nhanh chóng tỉnh ngộ như thế nào? Ta bắt đầu quan sát cảm giác nhanh chóng ra sao, bắt đầu thoát ra khỏi những bất thiện của mình nhanh đến mức nào? Và ta đã bắt đầu phát sinh ra tình thương và lòng từ bi đến người, mà thoạt tiên ta đã phát sinh ra điều bất thiện nhanh như thế nào?

Cứ thế, hãy tiếp tục tự xét mình, có thể có đến 10 lần, ta gặp phải hoàn cảnh như đã gặp từ trước. Rất có thể có đến 9 lần, ta có cùng một lối phản ứng như vẫn thường làm trước đây, chẳng có thay đổi gì cả. Nhưng ít nhất trong 10 lần ấy thì có một lần, ta không phản ứng lại mà bắt đầu quan sát hơi thở, quan sát cảm giác của mình thì đây là một thành tựu to lớn. Trong 10 lần được một lần, trong 10 lần sẽ được 2 lần, rồi 3 lần. Và như thế ta sẽ thấy rằng mình đang thực sự có tiến bộ trên con đường giải thoát.

Ví dụ, gặp một trường hợp thường xảy ra trước đây, và ta đã phản ứng, tạo ra điều bất thiện và giận dữ. Trước kia, ta thường lăn lộn trong sự giận dữ này suốt 8 giờ chẳng hạn.Trong 8 giờ, ta cứ thế giận sôi gan và tức giận. Bây giờ, ta nhận ra rằng sự tức giận sôi sục này chỉ còn kéo dài 6 giờ. Sau 6 giờ này, ta bắt đầu mỉm cười. Sau này, ta thấy rằng chỉ sau 4 giờ, mình đã mỉm cười, rồi chỉ sau 2 giờ, 1 giờ, nửa giờ, 15 phút, 5 phút…. Nếu khoảng thời gian khổ sở của mình không giảm bớt đi thì ta vẫn còn khổ như lúc trước. Nếu trước đó, khổ tới 8 giờ thì bây giờ ta khổ chỉ còn 6 giờ, ta đã lợi được 2 giờ, mình ít khổ hơn. Bây giờ, ta vui rồi, 4 giờ đồng hồ, nếu ta chỉ giận sôi gan 4 giờ, ta chỉ chịu khổ 4 giờ thôi. Và cứ thế, khoảng thời gian này bớt dần. Cho dù không quan sát hơi thở và cảm giác nhưng ta thấy rằng khoảng thời gian này bớt dần, cường độ của sự giận dữ bớt dần.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Đừng nên chơi trò chơi cảm giác!

Không có trò ảo thuật nào hay phép lạ nào cả, không có quyền lực siêu nhân nào đến giúp mình cả, luật tự nhiên là như thế. Nếu 10 ngày ở đây, ta chơi trò chơi cảm giác thì sự hành Thiền sẽ không mang lại kết quả tốt đẹp nào cả. Tôi đã nhắc nhở Thiền sinh không biết bao nhiêu lần. Bất hạnh thay, có những Thiền sinh học hết khóa này đến khóa khác, 10 khóa, 20 khóa, có người sẽ học 100 khóa, nhưng không có thay đổi nào xảy ra, chẳng có thay đổi nào cả.

https://youtu.be/wcwbILhWb3Y

Đây là vì ta chơi trò chơi cảm giác. Khi nào có cảm giác dễ chịu, người ta cảm thấy phấn khởi cùng tột: “Tuyệt diệu làm sao, sự hành Thiền của tôi rất tuyệt diệu”. Khi có cảm giác thô thiển, chắc đặc, khó chịu xảy tới, người ta cảm thấy chán nản rất nhiều: “Ôi! Sự hành Thiền của tôi sao tệ thế?”. Đây không phải là Vipassana mà hoàn toàn ngược với Vipassana. Cảm giác dù dễ chịu hay khó chịu, không có gì khác nhau cả. Cảm giác, bản chất của cảm giác là gì? Nhìn xem cảm giác là Aniccā, là vô thường, nó nảy sinh và diệt mất. Mỗi khi cảm giác này sinh, sự hiểu biết của mình về Aniccā phải có mặt ở đây. Hãy xem này! sinh diệt, sinh diệt. Và với sự hiểu biết này về Aniccā, trí tuệ và sự bình tâm của mình tăng trưởng và đây là cách ta ứng dụng Vipassana. Nếu không, chẳng có lợi ích gì cả.

Nếu ta cứ tiếp tục chơi trò chơi cảm giác, phấn khởi khi gặp cảm giác dễ chịu, chán nản khi gặp cảm giác khó chịu. Nếu hết khóa Thiền này đến khóa khác, trong giờ Thiền buổi sáng và buổi tối, trò chơi này vẫn tiếp diễn thì ta có thể trông mong được lợi lạc gì, chẳng có lợi lạc nào cả. Cho dù điều bất như ý đã xảy ra và mình đã phản ứng lại bằng sự giận dữ.

Tại sao khoảng thời gian chịu sự khổ sở ấy bây giờ trở nên ngắn đi? Lúc trước, ta đã không quan sát hơi thở hay cảm giác. Bây giờ, khoảng thời gian chịu khổ sở ấy ngắn đi là nhờ ở sự hành Thiền vào buổi sáng và buổi tối. Tuy không cố tình quan sát hơi thở hay cảm giác, nhưng một phần tâm của mình bắt đầu quan sát nó. Ta đang giận sôi gan trong khoảng một giờ đồng hồ. Ta có thể có đâu đó vài khoảnh khắc quan sát hơi thở và cảm giác của mình, 1 giờ đồng hồ kế tiếp lại có vài khoảnh khắc. Những khoảnh khắc ấy là những khoảnh khắc tuyệt vời, giống như chiếc xe đang chạy với tốc độ nhanh sắp tông vào cái gì đó. Nếu ta nhấp thắng một chút, tốc độ giảm xuống một chút, chiếc xe đang chạy nhanh, ta lại thắng lần nữa. Giả sử, thay vì chiếc xe chạy nhanh trong 8 giờ thì bây giờ chỉ còn trong 6 giờ, nó ngừng lại rồi giảm xuống còn 4 giờ, rồi 2 giờ, rồi một giờ. Sự giận dữ mạnh đến nỗi đáng lẽ nó có thể làm cho mình giận đến 8 giờ.

Bây giờ, một cách không cố ý, ta cho nó ngừng, ngưng nó lại trong chốc lát. Điều này xảy ra nhờ công phu tu tập của mình mỗi ngày. Với điều kiện là ta không chơi trò chơi cảm giác, nếu chơi trò chơi cảm giác, điều gì sẽ xảy ra? Ở ngoài đời, có điều gì đó đã xảy ra mà ta không thích, ta có cảm giác khó chịu và tức giận. Khi cảm nhận được cảm giác ấy, một lần nữa, ta lại phản ứng nên ta không thoát khỏi khổ đau. Lúc trước, dạo còn chưa tập Vipassana, phản ứng là điều mình đã làm. Một cảm giác khó chịu tới, ta có phản ứng tiêu cực đối với cảm giác ấy và không giữ được sự bình tâm. Nhưng nếu ta tu tập đúng đắn, cảm giác khó chịu đến và ta mỉm cười: “Ồ! Cảm giác khó chịu này không tồn tại mãi mãi, cứ để xem nó tồn tại được bao lâu?”.

Nó không tồn tại mãi mãi mà nảy sinh để rồi diệt đi. Ta sẽ nhận thấy rằng sự quan sát này đã bắt đầu giúp ích cho mình. Cứ theo cách này, ta tự xét xem mình có vận dụng Vipassana một cách đúng đắn trong đời sống hằng ngày hay không. Đừng trông mong rằng sau khóa Thiền 10 ngày, ta sẽ trở nên hoàn hảo đến nỗi sẽ chẳng còn phản ứng tiêu cực hay cơn giận sôi sục nào nữa. Ồ! Không được đâu, nó sẽ trở nên ít dần và thế là đủ tốt rồi. Ta sẽ thấy rằng mình đang tiến chậm và chắc trên con đường Dhamma, con đường giải thoát khỏi mọi khổ đau. Bất cứ khi nào khổ đau tới, ai cũng muốn thoát ra khỏi khổ đau, chẳng ai muốn lăn lộn trong khổ đau cả. Chính vô minh khiến chúng ta lăn lộn trong khổ đau trong một thời gian dài.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY

Thước đo cho sự tiến bộ trong Dhamma

Phẩm chất thứ nhất là người ta cảm thấy cần phải phục vụ người khác mà không mong đợi được đền đáp. Chắc chắn là không có chuyện mong đợi bất cứ lợi lộc, vật chất nào rồi, Nhưng nếu mong đợi danh vọng, chức vụ, quyền lực hay địa Vị nào đó, người ấy chẳng hiểu Dhamma là gì cả. Người ta chỉ cống hiến thôi, chỉ san sẻ những gì trải nghiệm được. Người ta đã thu nhận được nhiều lợi ích từ Dhamma, và cảm thấy muốn phục vụ người khác, phân phát Dhamma đến cho người khác. Có phẩm chất này hay không? Nếu phẩm chất này không được tăng cường thì có cái gì sai trái rồi.

https://youtu.be/elImP_7-BrA

Người này vẫn là con người Vị kỷ: “Cho dù, ông ta hay bà ta có nói về giải thoát thì đó chỉ là sự giải thoát riêng của người ấy, người khác có dính dáng gì đến tôi”, thì sự thanh lọc tâm vẫn chưa bắt đầu. Người ấy vẫn có cuộc đời vị kỷ. Khi bản ngã bắt đầu tiêu tan, người ta tự hỏi làm sao mình có thể giúp được người khác, làm sao càng ngày càng có nhiều người nhận được Dhamma. Đây là một phẩm chất phục vụ của mọi người trong Dhamma mà không mong đợi được đáp đền điều gì cả.

Phẩm chất thứ hai là phát triển lòng biết ơn. Điều này rất quan trọng, ngay đến việc tiếp nhận của cải, vật chất nhỏ bé từ một người nào đó, ta phải có lòng biết ơn. Bây giờ, nếu ta được Dhamma, cho dù ta không nương tựa vào Đức Phật như nương tựa vào một người, ta đã nhận Dhamma từ Đức Phật, Dhamma đã cho mình con đường giải thoát vốn hữu ích. Nếu không có một mảy may biết ơn Vị Phật này thì không đâu, ta không hề có tiến bộ tí nào cả. Trở thành Phật không phải là chuyện dễ dàng, trong vô lượng kiếp người ta tu tập phát triển Pārami, 10 phẩm hạnh mà chúng ta đã thảo luận ngày hôm qua, phát triển số lượng rất lớn, số lượng khổng lồ, để có thể trở nên hoàn toàn giác ngộ.

Sự phát triển này đòi hỏi rất nhiều kiếp. Người ta tiếp tục phát triển Pārami không những chỉ để giải thoát cho riêng mình. Để giải thoát cho riêng mình, người ta có thể phát triển các Pārami với số lượng ít và đã có thể giải thoát. Nhưng để đạt đến giai đoạn Sammā sambuddhassa (Chánh đẳng – Chánh giác), giai đoạn của bậc hoàn toàn giải thoát và có khả năng phục vụ người khác, thường được gọi là Bậc chánh đẳng chánh giác, người ta phải phát triển 10 phẩm hạnh rất sâu với số lượng rất lớn, để thành tựu được sự phát triển này hết kiếp này đến kiếp khác. Phải luôn luôn có lòng từ ái. Ngay trước khi Ngài trở nên hoàn toàn giác ngộ lòng từ này đã sẵn có. Ta sẽ phát triển trong Dhamma vì lợi ích của người khác. Dĩ nhiên, không còn nghi ngờ gì nữa, ta sẽ được giải thoát nhưng cũng vì lợi ích của người khác.

Nếu không nỗ lực tu tập như thế, Ngài đã không trở thành một Sammā sambuddhassa. Cho dù, Ngài đã trở thành Sammā sambuddhassa, nếu Ngài không ban phát Dhamma, làm sao hôm nay, chúng ta có thể có được Dhamma. Chúng ta sẽ không thể có được Dhamma, nếu Ngài đã quyết định: “Bây giờ ta đã hoàn toàn giải thoát, ích lợi gì mà theo đuổi những con người trần tục này? Họ sẽ chẳng hiểu Dhamma, ta thà bỏ đi và sống trong hang động nào đó hay trong dãy Hy Mã Lạp Sơn hết đời còn lại, và thọ hưởng an lạc niết bàn nội tâm. Sao lại phải nhận lấy rắc rối lo cho những người này?”. Nếu thế, Ngài sẽ không phải là Phật. Lòng bi mẫn, thương xót sau khi hoàn toàn giác ngộ ở tuổi 35 cho đến khi 80 tuổi (năm Ngài qua đời), trong suốt 45 năm Ngài không ngừng phục vụ chúng sanh.

Với những người đã được Ngài truyền dạy, Ngài chỉ thị cho họ: “Vì lợi ích của người khác, hãy đi ra ngoài truyền bá Dhamma, vì an lạc của người khác, không mong đợi được đền đáp một điều gì, chỉ vì lòng từ bi, theo Dhamma phục vụ chúng sanh”. Cứ thế, Dhamma được lan truyền, rồi cứ thế truyền từ Thầy đến trò, hết thế hệ này qua thế hệ khác. Dhamma được bảo tồn trong sự tinh khiết ban sơ của nó trong 25 năm thế kỷ qua. Điều này không phải dễ dàng. Như vậy, đối với tất cả các Thiền sư,một dòng truyền thừa của các Thiền sư, những người bảo tồn sự tinh khiết ban sơ của phương pháp Thiền này. Ta thấy có lòng biết ơn các Vị và cảm kích, biết ơn Đức Phật, biết ơn một dòng truyền thừa của các Thiền sư đã bảo tồn sự tinh khiết ban sơ của phương pháp Thiền này.

Thật khó mà bảo tồn phương pháp Thiền trong sự tinh khiết nguyên thủy của nó. Chỉ vì để làm vui lòng đệ tử, người ta làm ô nhiễm nó. Nếu người đệ tử muốn dạy phương pháp Thiền theo cách này thì được rồi chỉ việc làm vui lòng đệ tử. Tôi xuất thân từ giới Kinh doanh nên tôi biết rất rõ chuyện làm vừa lòng thân chủ. Thân chủ luôn luôn đúng, khách hàng luôn luôn đúng. Nếu khách hàng muốn theo cách này, được làm theo cách này. Nếu họ muốn theo cách kia, được rồi làm theo cách kia. Người nào chiều theo thân chủ người ấy không phải Thiền sư dạy Dhamma. Số lượng không có nghĩa gì cả, phẩm chất mới quan trọng. Cho dù chỉ có vài người thực hành thôi, họ phải thực hành theo phương cách đúng đắn. Nỗ lực của chúng ta không phải để làm vui lòng người khác mà là để giúp đỡ họ. Toàn bộ dòng truyền thừa của các Thiền sư này đã duy trì phương pháp Thiền trong sự tinh khiết, nguyên thủy của nó. Chúng ta rất biết ơn các Vị ấy. Như thế, phẩm chất phát triển lòng biết ơn này đối với đức Phật có đó. Đó không phải nương tựa vào con người của Đức Phật mà nghĩ rằng: “Ngài sẽ giải thoát cho tôi. Tôi đã nương tựa Đức Phật nên giờ đây tôi có thể làm bất cứ điều gì tôi muốn và Ngài sẽ giải thoát cho tôi”.

Chẳng ích lợi gì cả, đây không phải là Dhamma, điều này đi ngược lại với Dhamma. Ta phải tự giải thoát cho mình, Đức Phật chỉ có thể chỉ cho con đường. Ngài đã chỉ ra cách thức, đã dạy phương pháp Thiền. Phương pháp Thiền này chúng ta có được ngày nay là nhờ có những người đã duy trì nó trong bản thể tinh nguyên trong đầu. Ta phải nỗ lực tu tập theo phương pháp Thiền này, phát triển trong Dhamma và được giải thoát. Nhưng sự cảm kích, lòng biết ơn rất quan trọng. Đó là lý do tại sao ta nương tựa Tam Bảo.

Bài viết trích từ Pháp Thoại Khoá Thiền Vipassana 10 Ngày do Thiền Sư S.N. Goenka giảng dạy và hướng dẫn.

AUDIOS BÀI GIẢNG KHÓA THIỀN VIPASSANA 10 NGÀY